Τετάρτη, 7 Απριλίου 2010

«Σε τι χρησιμεύει η λογοτεχνία» (ελεύθεροι στοχασμοί)

Η λογοτεχνία χρησιμεύει στο να υποδεικνύει το νόημα της ζωής.
 Ένα κείμενο που θέτει προκλητικά ερωτήματα περί της δύναμης των λέξεων


Όλοι γράφουν. Και μερικές φορές αναρωτιούνται για ποιο λόγο. Η λογοτεχνία, λέει ο Κλάουντιο Μάγκρις, χρησιμεύει στο να υποδεικνύει το νόημα της ζωής εκφράζοντας αξίες με τρόπο έμμεσο, υπόγειο. Η λογοτεχνία δεν κάνει κηρύγματα, δεν έχει τίποτα να διδάξει με άμεσο τρόπο, είναι σε θέση όμως να δείξει, απεικονίζοντας τη ζωή, τι είναι το καλό και το κακό, η γενναιοδωρία και η ευτέλεια, ο έρωτας και το μίσος στην ύπαρξη των ανθρώπων. Με τον τρόπο αυτό επιτελεί, χωρίς να το θέλει, μια μοναδική λειτουργία: μας βοηθά να κοιταζόμαστε στον καθρέφτη και, ενίοτε, να ντρεπόμαστε για τον εαυτό μας.


Η λογοτεχνία χρησιμεύει στο να εκφράζει την ανθρώπινη ψυχή, τονίζει ο Έρικ Χόμπσμπομ, που έλαβε μέρος μαζί με πολλούς συγγραφείς απ' όλο τον κόσμο στο πρόσφατο Φεστιβάλ Βιβλίου της Μάντοβα. Και για να το κάνει, έχει στη διάθεσή της ένα μοναδικό εργαλείο: τις λέξεις. Ποιες λέξεις; Το ερώτημα είναι δευτερεύον. Σε αντίθεση με τις άλλες τέχνες, η δική της γλώσσα παραμένει αναλλοίωτη στον χρόνο, παρά τις προσπάθειες διαφόρων πρωτοποριών να καταργήσουν γραμματικές, συντακτικά και σημεία στίξης.


Η λογοτεχνία, υποστηρίζει ο Ιταλός συγγραφέας Τζουζέπε Ποντίτζα, δεν χρησιμεύει για την επίλυση ούτε πολιτικών ούτε κοινωνικών προβλημάτων. Υπακούει μόνο στη δύναμη των λέξεων. Και μας βοηθά να κατανοούμε τη ζωή με σφαιρικό τρόπο, τόσο στο επίπεδο των ιδεών όσο και στο επίπεδο των συναισθημάτων.


Η λογοτεχνία, λέει ο Αμερικανός συγγραφέας Νέιθαν Ήνγκλαντερ, δεν χρησιμεύει ασφαλώς στο να θεραπεύει τον καρκίνο ή να σώζει ζωές. Χρησιμεύει, όμως, στο να κτίζονται κόσμοι.


Για την Αμερικανίδα ανθρωπολόγο Μάρλο Μόργκαν, η οποία επέστρεψε από μια μακρά διαμονή της στην Αυστραλία ενθουσιασμένη με την ικανότητα των Αβοριγίνων να γελούν και να διασκεδάζουν, η λογοτεχνία είναι ένας πολλαπλασιαστής των εμπειριών μας. Η ζωή μας, τόσο σύντομη και τόσο στερημένη, έχει την ευκαιρία με τη λογοτεχνία να γνωρίσει τον κόσμο μέσα από τις εμπειρίες των άλλων. Η λογοτεχνία επιτρέπει όμως και το ταξίδι στον χρόνο, στο παρελθόν και στο μέλλον, πλουτίζοντας έτσι ένα παρόν που είναι συχνά ασήμαντο.


Ίσως η λογοτεχνία να μην είναι τίποτα από τα παραπάνω ή και όλα μαζί. Η εποχή μας δεν ευνοεί τις μεγάλες βεβαιότητες. Ερωτήματα όπως αυτό του Ουμπέρτο Έκο είναι καταδικασμένα να παραμένουν μετέωρα.


ΑΣΚΗΣΗ: ανάπτυξη ιδέας σε παράγραφο
«Η λογοτεχνία, λέει ο Αμερικανός συγγραφέας Νέιθαν Ήνγκλαντερ, δεν χρησιμεύει ασφαλώς στο να θεραπεύει τον καρκίνο ή να σώζει ζωές. Χρησιμεύει, όμως, στο να κτίζονται κόσμοι» Να αναπτύξετε σε μια δική σας παράγραφο την παραπάνω ιδέα.
(υπόδειγμα ανάπτυξης με κλικ εδώ)