Παρασκευή, 9 Απριλίου 2010

ΤΕΧΝΗ: ορισμοί και άλλο πληροφοριακό υλικό

Τέχνη είναι μια υπαρξιακή ανάγκη του ανθρώπου να εξωτερικεύσει τις σκέψεις του για να επικοινωνεί με τους άλλους

Τέχνη είναι μια υπαρξιακή ανάγκη του ανθρώπου να εξωτερικεύει τις σκέψεις τις ιδέες και τα συναισθήματά του για να επικοινωνεί με τον εαυτό του και τους άλλους. Από τη στιγμή που η εξωτερίκευση αυτή έγινε με καλαίσθητο τρόπο, δημιουργήθηκε η Τέχνη.
Δηλαδή ΤΕΧΝΗ είναι η έκφραση συναισθημάτων και ιδεών με καλαίσθητο τρόπο. Και με δεδομένο ότι η εξωτερίκευση αυτή έγινε με πολλούς και διαφορετικούς τρόπους, έχουμε τις διάφορες μορφές τέχνης:
ΕΙΚΑΣΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ: αρχιτεκτονική, πλαστική, ζωγραφική, γλυπτική
Λόγο-ΤΕΧΝΙΕΣ: ποίηση, μυθιστόρημα, διήγημα
ΣΥΝΘΕΤΕΣ ΤΕΧΝΕΣ: χορός, μουσική (τραγούδι), θέατρο, κινηματογράφος (7η Τέχνη)


Ποιητικοί ορισμοί περί τέχνης: ποίηση είναι… η ανάγκη μας για μιαν άλλη πραγματικότητα
«Η ΠΟΙΗΣΗ, στην πρωτογενή της έκφραση,
είναι ο μαγικός εκείνος χώρος,
στον οποίον αποτυπώνεται η λανθάνουσα έστω,
κοινή όμως ανθρώπινη ανάγκη για ουρανό» (Σαχτούρης)
Με άλλα λόγια, πέρα και πάνω από την υλική πραγματικότητα, τον κόσμο των αισθήσεων και των υλικών αναγκών υπάρχει και ο «νοητός κόσμος» των ιδεών, των ονείρων, της φαντασίας, δίχως τον οποίο δεν μπορεί να ζήσει ο άνθρωπος.
«Βαδίζεις σε μιαν έρημο.
Ακούς ένα πουλί να κελαηδάει.
Όσο κι αν είναι απίθανο να εκκρεμεί ένα πουλί
μέσα στην έρημο,
ωστόσο εσύ είσαι υποχρεωμένος
να του φτιάξεις ένα δένδρο.
Αυτό είναι το ποίημα» (Δημουλά)
Για την αφετηρία της δημιουργίας ενός έργου τέχνης, πολύτιμος και ο ΜΥΘΟΣ ΤΟΥ ΙΝΔΟΥ του Μάνου Χατζιδάκι (ΘΕΜΑΤΙΚΟΙ ΚΥΚΛΟΙ ΛΥΚΕΙΟΥ σελ. 256). Μπορείς να τον διαβάσεις με ΚΛΙΚ εδώ

Μορφωτική και κοινωνική αξία της τέχνης: η επικοινωνία με τον κόσμο του καλλιτέχνη είναι μια μέθεξη, μια μυσταγωγία

Το κάθε έργο τέχνης (πίνακας ζωγραφικής, ποίημα, θεατρικό έργο κλπ) είναι ένα σύνθετο δημιούργημα. Δηλαδή ο δημιουργός του, ζώντας σε μια ιστορική εποχή, σε ορισμένη κοινωνία, δέχεται από αυτήν επιδράσεις και διαμορφώνει μια συγκεκριμένη κοσμοαντίληψη: ασπάζεται ή αποδοκιμάζει τις ιδέες που επικρατούν, εγκρίνει ή απορρίπτει τις αξίες που κυριαρχούν, συμμερίζεται ή μένει απαθής σε προβλήματα που την απασχολούν. Συνεπώς το έργο του θα είναι εμπνευσμένο από τα βασικά στοιχεία της εποχής και της κοινωνίας στην οποία ζει και θα εκφράζει με τον προσωπικό τρόπο του καλλιτέχνη αυτή την κοινωνία. Γι’ αυτό, όταν ερχόμαστε σε επαφή με ένα έργο τέχνης, δεν επικοινωνούμε απλώς μ’ ένα χαρισματικό και ταλαντούχο άνθρωπο που μας μεταδίδει την εμπειρία και τη γνώση του, αλλά επικοινωνούμε με την εποχή του, με έναν άλλο κόσμο δηλαδή, αρκεί να είμαστε σε θέση να τον κατανοήσουμε.
ΕΠΟΜΕΝΩΣ η επικοινωνία που συντελείται όταν προσεγγίζουμε ένα έργο τέχνης, δεν περιορίζεται μόνο στην απόκτηση γνώσεων, πιο πολύ είναι μια μέθεξη, μια μυσταγωγία για τον φιλότεχνο. Η πνευματική εμπειρία που αποκομίζει κανείς από την τέχνη, τον κάνει να εξίσταται, να ξεφεύγει από τη δυσάρεστη πολλές φορές καθημερινή ζωή, να ξεχνάει τα προβλήματα της ή καλύτερα του δίνεται η δυνατότητα μέσα από την τέχνη να δει όλα τα καθημερινά του θέματα από ένα διαφορετικό πρίσμα. Με τα συναισθήματα έντονης συγκίνησης που μπορεί να νιώσει μέσω της τέχνης, εξαγνίζει και λυτρώνει την ψυχή του από φοβίες και ενοχές. Γι’ αυτό πολύ σωστά η τέχνη θεωρείται ως το κατεξοχήν ψυχαγωγικό μέσο. Εξίσου σπουδαία θεωρείται η απελευθερωτική δύναμη της τέχνης. Το καλλιτέχνημα ως έργο ενός ελεύθερου ανθρώπου, που με την οξυδέρκεια και την ευαισθησία του μπορεί να διακρίνει περιορισμούς και αδικίες, μετατρέπεται συχνά σε φωνή διαμαρτυρίας και αντίστασης που συντελεί στη συνειδητοποίηση καταστάσεων που χρήζουν αλλαγών.