Σάββατο, 17 Απριλίου 2010

Σκέψεις για την αλήθεια της τέχνης

Τι είναι αυτό που ονομάζουμε τέχνη; Άρθρο του Α. Φασιανού στην Ελευθεροτυπία

ΕΠΙΚΕΦΑΛΙΔΕΣ ΕΡΘΡΟΥ:
ένας καλλιτέχνης είναι σπουδαίος όταν μας αποκαλύψει έναν καινούργιο τρόπο που να μας οδηγεί στα ίδια πράγματα με τα παλιά.
Πετυχαίνουν οι πρωτοπόροι, αυτοί που βρίσκουν το δικό τους τρόπο να βλέπουν τα πράγματα


Όταν αδειάζουμε ένα ποτηράκι με νερό σε ένα άλλο ποτήρι και κάνει το νερό γρρρ, νομίζουμε ότι είναι ένα γάργαρο ρυάκι που τρέχει πραγματικά μέσα στο αυλάκι του στο βουνό. Έτσι παλιά ακούγαμε στο ραδιόφωνο τα ρυάκια στις ραδιοσκηνοθεσίες της εποχής. Και πραγματικά ακούγεται στα αυτιά μας η απομίμηση του νερού που τρέχει. Όμως, παρ' όλα αυτά δεν εκφράζει την πραγματικότητα. Γιατί η πραγματικότητα έχει άλλες προεκτάσεις. Ένας μουσικός θα μας έφερνε πιο κοντά στην πραγματικότητα, παίζοντας μιαν άρπα ή ένα άλλο μουσικό όργανο. Και μπορεί ο μουσικός να μας κάνει να αισθανθούμε τα βουνά και τα έντομα γύρω που βουίζουν, τη δροσιά του νερού κι ένα σωρό άλλα συναισθήματα που γεννιούνται από αυτή την αίσθηση του νερού που τρέχει.


Αυτό είναι που ονομάζουμε τέχνη. Τη δημιουργία συναισθημάτων.
Γι' αυτό η τέχνη δεν έχει καμία σχέση με τη μίμηση της πραγματικότητας. Κι ένας καλλιτέχνης είναι σπουδαίος όταν μας αποκαλύψει έναν καινούργιο τρόπο που να μας οδηγεί στα ίδια πράγματα με τα παλιά. Όταν γνωρίζουμε έναν δρόμο που οδηγεί σε μια πόλη, και κάποιος ανακαλύπτει έναν καινούργιο δρόμο που πάει όμως στην ίδια πόλη, τότε αμέσως γινόμαστε πιο πλούσιοι γιατί έχουμε δύο δρόμους. Αυτό έχει σημασία, να μπορεί κάποιος να ανακαλύπτει και να δίνει στους ανθρώπους δυνατότητες έκφρασης και καινούργιας δημιουργίας.
   Γι' αυτό όμως χρειάζεται έμπνευση και σταθερότητα, για να μπορούμε να δημιουργούμε πάντα χωρίς εμπόδιο. Και σε όλες τις τέχνες ισχύει το ίδιο. Αλλά και στις επιχειρήσεις το ίδιο συμβαίνει. Αυτοί που πετυχαίνουν, είναι αυτοί οι πρωτοπόροι που βρήκαν δικό τους δρόμο και τρόπο να βλέπουν τα πράγματα. Και δεν χρησιμοποιούν τους τρόπους που υπήρχαν, τους δρόμους τους γνωστούς.



Ο Ορσον Ουέλς είχε πει σε μια συνέντευξή του ότι το έργο του «Ο πολίτης Κέιν» ήταν το πιο αντιπροσωπευτικό έργο του, γιατί το έκανε με τον δικό του τρόπο, χωρίς να επεμβαίνει κανείς παραγωγός ή οποιοσδήποτε άλλος. Έτσι, λοιπόν, μπορούμε να δημιουργούμε απερίσπαστα και εμπνευσμένα και να ανυψώνουμε τη χώρα μας, να την κάνουμε καλύτερη. Αλλά τι κάθομαι και λέω και γράφω τώρα... Μια σκέτη απογοήτευση είμαστε, αφού μας κατατρέχουν η αβεβαιότητα και ο φόβος τού αύριο.

[ΤΟ ΜΑΤΙ ΤΟΥ ΖΩΓΡΑΦΟΥ, άρθρο του Φασιανού στη Σαββατιάτικη Ελευθεροτυπια 17-04-2010]