Σάββατο, 10 Απριλίου 2010

Αρνητικές συνέπειες δημοσιογραφίας, όταν παραβιάζεται η ελευθερία της προσωπικής ζωής

Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης και Ελευθερία: υπόδειγμα ανάπτυξης θέματος
(σύμφωνα με τα κριτήρια των Πανελλαδικών εξετάσεων - για τη θεωρία σύμφωνα με την οποία πρέπει να γίνεται η ΠΑΡΑΓΩΓΗ κειμένου κλικ εδώ)


Παράδειγμα θέματος (για την εφαρμογή της θεωρίας): Λαμβάνοντας υπόψη το παραπάνω κείμενο και τις θέσεις του συγγραφέα για την εξουσία που έχει ο δημοσιογράφος σήμερα (να θέτει ερωτήσεις στον καθένα για οτιδήποτε), να συνθέσετε μια εισήγηση 400-500 λέξεων σχετικά με τις αρνητικές συνέπειες που έχει αυτή η δύναμη, όταν χωρίς λόγο παραβιάζεται η ελευθερία της προσωπικής ζωής του ατόμου. (40 ΜΟΝΑΔΕΣ)


Α] ΕΙΣΑΓΩΓΗ: περιγραφή θέματος- προετοιμασία ανάπτυξης. ΔΙΑΤΥΠΩΣΗ ΘΕΣΗΣ. Στην εισαγωγική ενότητα μπορούμε να αξιοποιήσουμε κάποια από τα δεδομένα του θέματος.


    Η θετική πλευρά από τον έλεγχο της εξουσίας, την οποία μπορεί να ασκήσει ο τύπος και γενικότερα τα Μ.Μ.Ε, είναι αυτονόητη. Παραδείγματα, σαν κι αυτό που αναφέρει ο Κούντερα, όπου οι δημοσιογράφοι με τις συνεντεύξεις και τα ρεπορτάζ τους αποκαλύπτουν την αλήθεια, υπάρχουν πολλά. Δεν είναι λίγες όμως και οι περιπτώσεις στις οποίες οι δημοσιογράφοι, κάνοντας κατάχρηση εξουσίας, παραβιάζουν την προσωπική και ιδιωτική ζωή του ατόμου. Τα λεγόμενα reality show ή πλήθος άλλων εκπομπών και δημοσιευμάτων ασχολούνται κατ’ αποκλειστικότητα με θέματα που άμεσα ή έμμεσα θίγουν, χωρίς λόγο και με υπερβολή, την προσωπική και ιδιωτική ζωή του ατόμου.


1η ΒΑΣΙΚΗ ΙΔΕΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ: ο έλεγχος της προσωπικής ζωής του ατόμου ισοδυναμεί με περιορισμό της ελευθερίας του
    Η πιο βασική αρνητική συνέπεια από αυτή την κατάσταση είναι ο περιορισμός της ελευθερίας του ατόμου. Όλα τα Συντάγματα στις φιλελεύθερες και δημοκρατικές χώρες του σημερινού κόσμου, επειδή αναγνωρίζουν την αξία της ατομικής ελευθερίας, έχουν άρθρα με τα οποία κατοχυρώνουν το θεμελιώδες αυτό δικαίωμα και άρθρα στα οποία προβλέπουν την υποχρέωση της πολιτείας να προστατεύσει αποτελεσματικά το δικαίωμα αυτό από κάθε είδους αυθαιρεσίες ή παρεμβάσεις. Στην πράξη όμως συμβαίνει πολλές φορές να μην ισχύουν οι επιταγές του συντάγματος: όλα σχεδόν τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, συνειδητά ή από υπερβάλλοντα ζήλο ή καμιά φορά και στο όνομα της αναζήτησης της αλήθειας και του δικαιώματος που έχει ο πολίτης για ενημέρωση, παραβιάζουν αυτό το δικαίωμα συντελώντας με αυτόν τον τρόπο στον περιορισμό της ελευθερίας του ατόμου.


2η ΒΑΣΙΚΗ ΙΔΕΑ: υποβιβασμός ενημέρωσης ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ, που αποδεικνύει του λόγου το αληθές
    Η προηγούμενη τάση των ΜΜΕ οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια σε μια δεύτερη αρνητική συνέπεια: την υποβάθμιση της ενημέρωσης. Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα, που φανερώνει την έκταση και την ένταση του φαινομένου είναι τα ρεπορτάζ που αναφέρονται στην προσωπική ζωή των δημοσίων προσώπων. Φαίνεται πως η δημοσιογραφία σήμερα ενδιαφέρεται λιγότερο για την ουσία των πολιτικών γεγονότων και περισσότερο για την ιδιωτική ζωή κάποιων επώνυμων. Τα ρεπορτάζ που αναφέρονται σε σκανδαλιστικές συνήθως λεπτομέρειες της προσωπικής τους ζωής, τείνουν να υποσκελίσουν τα θέματα που έχουν σχέση με το δημόσιο βίο. Όπως είναι φυσικό, όταν κυριαρχούν τέτοιους είδους θέματα, η ενημέρωση του πολίτη, που είναι μια από τις πιο βασικές αποστολές του τύπου υποβαθμίζεται σε επικίνδυνο βαθμό.


Κατακλείδα/ συμπεράσματα: μπορεί ν’ αντιμετωπιστεί το φαινόμενο;
   Όλοι σήμερα θα συμφωνούσαν ότι η αποστολή του τύπου είναι πολύ σημαντική. Και αυτό γιατί η ενημέρωση είναι βασικό στοιχείο της δημοκρατικής μας κοινωνίας και ο ρόλος της στην εδραίωση και αποτελεσματική λειτουργία των θεσμών της είναι τις περισσότερες φορές αποφασιστικός. Όμως δεν είναι λίγοι κι αυτοί που καθημερινά διαπιστώνουν την παραμόρφωση της συγκεκριμένης αποστολής του τύπου. Η στρέβλωση αυτή, που είναι βασικό σύμπτωμα της κρίσης του τύπου, έχει όπως είναι φυσικό πολλές αρνητικές συνέπειες. Και το πιο απαισιόδοξο είναι ότι δεν διαφαίνεται κάποια προσπάθεια από κανέναν να περιοριστεί το φαινόμενο ή ν’ αντιμετωπιστούν οι αρνητικές πλευρές του.