Τετάρτη, 7 Απριλίου 2010

Κοινωνική αποστολή της Τέχνης

Με την Τέχνη γίνεσαι άλλος άνθρωπος με ανακαινισμένη την εσωτερική ζωή, που αξιώθηκε να γνωρίσει μια απροσδόκητη ψυχική ευφορία.
(απόψεις του Ε.Π. Παπανούτσου σχετικά με την Κοινωνική αποστολή της Τέχνης)


«Δύσκολα μπορεί να απαριθμήσει κανείς τις υπηρεσίες που προσφέρει η τέχνη στο κοινωνικό σώμα. Τραγουδάει τις εμπειρίες και τις προσδοκίες, τις ανάγκες και τις βλέψεις του ανθρώπου, για να κάνει πιο επιθυμητή και πιο αποτελεσματική την ερωτική ζωή, την πολεμική ορμή, τη θρησκευτική ευλάβεια του. Δίνει ρυθμούς στη φωνή και φτερά στα πόδια, τόνο εορταστικό στις πιο επίπονες και θλιβερές, στις πιο πικρές και πεζές περιστάσεις της ζωής, και έτσι μπορεί ο άνθρωπος να «σηκώνει», να μη συνθλίβεται από τις χαρές και τις λύπες του, από τις επιτυχίες και τα δεινά του. Η τέχνη με τον τρόπο της επισημαίνει τις αθλιότητες, προαναγγέλλει τους κοινωνικούς σεισμούς, υψώνει τον επαναστατικό πυρετό. Σε κάθε σημαντικό συλλογικό έργο μαζί με τους πρωτεργάτες είναι παρών και ο λειτουργός της τέχνης: o βάρδος και ο μάστορας, ο τραγουδιστής και ο χορευτής. Δεν εγγράφεται βαθιά στην εντύπωση, δεν ολοκληρώνεται, ούτε διατηρείται στη μνήμη ένα ιστορικό γεγονός, αν δεν γίνει ποίημα, πλαστική εικόνα, μνημείο αρχιτεκτονικό. Ωστόσο δεν είναι μόνο αυτός ο προορισμός της τέχνης. Ρωτήστε τον απλό άνθρωπο που αγαπάει τα έργα της τέχνης να σας πει τι περιμένει και τι δέχεται από αυτά και βοήθησέ τον να διατυπώσει τα αισθήματα του, αφού πρώτα διαβάσει, το ένα μετά το άλλο, ένα κείμενο επιστημονικής διατριβής και ένα ποίημα. Θα σας απαντήσει: - Το πρώτο μου δίνει ιδέες, το δεύτερο συγκινήσεις. Εκείνο με πείθει (προσπαθεί να με πείσει), τούτο με θέλγει. Πλουσιότερος πνευματικά γίνομαι και από τα δύο. Από το ένα σε γνώσεις και από το άλλο σε πείρα ζωής. Τα ίδια πράγματα ένας πιο στοχαζόμενος και καλλιεργημένος, αν έχει ανεπτυγμένη και την καλαισθησία του, θα τα διατύπωνε ως εξής: -Αντίθετα προς τα μη ποιητικά κείμενα, το ποιητικό δε με πληροφορεί, ούτε διατυπώνει «εντολές», «επιθυμίες», «απειλές» κτλ., δεν έχει δηλαδή νόημα θεωρητικό ή πρακτικό, αλλά με τις συγκινήσεις που εκφράζει, τις εμπειρίες που με κάνει να νιώσω, πλουτίζει και ευγενίζει, εκτείνει και ανατείνει το συναισθηματικό μου κόσμο. Όταν κοινωνείς την ποίηση, δε γίνεσαι σοφότερος ή τολμηρότερος όπως από μια επιστημονική σελίδα ή ένα πολιτικό λόγο, αλλά ένας άλλος άνθρωπος με ανακαινισμένη την εσωτερική σου ζωή, που αξιώθηκε να γνωρίσει μια απροσδόκητη ψυχική ευφορία».