Παρασκευή, 14 Μαΐου 2010

ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ ΜΙΑ ΣΥΝΘΕΤΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

Πανελλαδικές εξετάσεις 2010 Θέματα εξετάσεων στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας: ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ


ΚΕΙΜΕΝΟ
    Με τον όρο αυτομόρφωση περιγράφουμε μια σύνθετη εκπαιδευτική διαδικασία της οποίας θεμελιώδης κινητήρια δύναμη είναι ο ίδιος ο άνθρωπος, ο οποίος, έχοντας επίγνωση των αναγκών και των επιθυμιών του, καλείται να συμβάλει αποφασιστικά στην πορεία της εκπαιδευτικής και επαγγελματικής του κατάρτισης. Σε αυτή την ατομική, και πολλές φορές εξαιρετικά δύσκολη, πορεία κατάκτησης νέων γνώσεων, δεν ενεργεί μόνος του, όπως θα μπορούσαμε να υποθέσουμε με βάση το πρώτο συνθετικό της λέξης αυτό-μόρφωση. Ο άνθρωπος δεν δραστηριοποιείται μέσα σ’ ένα κοινωνικό κενό, αλλά μέσα σε ένα κοινωνικό περιβάλλον. Βρίσκεται δηλαδή σε συνεχή επικοινωνία με τους άλλους, σε επαφή και ανταλλαγή με τους επίσημους ή ανεπίσημους εκπαιδευτικούς θεσμούς, με ποικίλους οργανισμούς και κέντρα κατάρτισης, ακόμη και όταν οι νέες τεχνολογίες του επιτρέπουν να μαθαίνει και να εργάζεται σε φυσική απόσταση από τους άλλους.
    Με αυτή την έννοια, οι διαδικασίες και οι πρακτικές αυτομόρφωσης στη σημερινή εποχή δεν σημαίνουν την απουσία των άλλων, θεσμών και ατόμων, ούτε την κοινωνική απομόνωση του καθενός ατόμου, αλλά την ενεργητική στάση του, αφού το ίδιο αποφασίζει, άλλοτε αυτοβούλως και άλλοτε κάτω από την πίεση συγκεκριμένων αναγκών, να εκπαιδευτεί. Η ενεργητική στάση συνίσταται στο ότι ο άνθρωπος καλείται να διαμορφώσει μαζί με τους άλλους συμμετέχοντες (οργανισμούς, εκπαιδευτές, εκπαιδευόμενους) το περιεχόμενο, τη διαδικασία και τους τρόπους της εκπαίδευσής του.
    Όμως οι πρωταρχικοί παράγοντες που καθιστούν την αυτομόρφωση αναγκαία για τα άτομα των σύγχρονων κοινωνιών είναι οι νέες επιστημονικές και τεχνολογικές ανακαλύψεις και οι συνεπακόλουθες μεταμορφώσεις της αγοράς εργασίας. Μια από τις συνέπειες των νέων αλλαγών είναι ότι πολλά επαγγέλματα χάνουν γρήγορα την αξία τους και τη χρησιμότητά τους, ενώ οι γνώσεις και οι δεξιότητες που τα άτομα κατέκτησαν στα πρώτα στάδια της ζωής τους καθίστανται ανεπαρκείς για το παρόν και το μέλλον. Η συνολική τεχνολογική αναδιάρθρωση της εργασιακής δραστηριότητας στερεί όλο και περισσότερο στα άτομα τη δυνατότητα να διατηρούν μία και μοναδική επαγγελματική ταυτότητα σε όλη τη διάρκεια της ενεργού ζωής τους. Κατά συνέπεια, ανεξάρτητα από τις ψυχοκοινωνικές συνέπειες αυτής της κατάστασης για τα άτομα, οι νέοι άνθρωποι των τεχνολογικών κοινωνιών καλούνται ν’ αλλάξουν δυο ή τρία επαγγέλματα στην επαγγελματική τους πορεία τους. Το γεγονός αυτό επιβάλλει στα άτομα να κατακτούν διαρκώς γνώσεις, ν’ ανανεώνουν τις δεξιότητές τους, ν’ αποκτούν γρήγορα νέες ειδικεύσεις, δηλαδή να εκπαιδεύονται συνεχώς.
    Η εκπαίδευση δεν νοείται πια ως απλή, κανονιστική μετάδοση γνώσεων από τις μεγαλύτερες γενεές στις νεότερες, όπως την όριζε ο E. Durkhein κατά τον 19ο αιώνα. Και τούτο επειδή, τόσο το περιεχόμενο της εκάστοτε εκπαιδευτικής πράξης όσο και ο χρόνος που αφιερώνεται σε’ αυτήν, αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης ανάμεσα στις διαφορετικές γενιές, τα δυο φύλλα και τις διαφορετικές κουλτούρες των ανθρώπων, γεγονός που παρατηρείται σε όλες τις σύγχρονες πρακτικές της καθημερινής ζωής. Η εκπαιδευτική πράξη καθίσταται επομένως μια διαδικασία που δεν περιορίζεται στο χώρο (το σχολείο) και το χρόνο (περίοδος της νεότητας)


[Αλεξάνδρα Κορωναίου, Εκπαιδεύοντας Εκτός Σχολείου, 2002]


ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΗΣ (ΜΕ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ)
Α1] Να γράψετε στο τετράδιο σας την περίληψη του κειμένου που σας δόθηκε (100-120 λέξεις) Μονάδες 25
    
Β2] Να αναπτύξετε σε μια παράγραφο 80-100 λέξεων το περιεχόμενο του παρακάτω αποσπάσματος του κειμένου «… οι νέοι άνθρωποι των τεχνολογικών κοινωνιών καλούνται να αλλάξουν δυο ή τρία επαγγέλματα στην επαγγελματική πορεία τους…»

[πρόταση για την περίληψη κειμένου και την ανάπτυξη της ιδέας σε παράγραφο με ΚΛΙΚ εδώ]

B2] Με ποιον τρόπο αναπτύσσεται η τελευταία παράγραφος του κειμένου και ποια είναι τα δομικά της μέρη [Ανάπτυξη της παραγράφου γίνεται με αιτιολόγηση]
B4] Να επισημάνετε τρία χαρακτηριστικά γνωρίσματα του επιστημονικού λόγου στο κείμενο που σας δίνεται
[βλέπε σχολικό βιβλίο σελ. 84]


Γ. ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ: Σε άρθρο που θα δημοσιευτεί στην εφημερίδα του σχολείου σας ν’ αναφερθείτε στη σημασία της αυτομόρφωσης και να προτείνετε τρόπους πραγμάτωσής της σε όλη τη διάρκεια της ζωής του ανθρώπου (500-600 λέξεις) Μονάδες 40
[πρόταση για την ανάπτυξη του κειμένου με ΚΛΙΚ εδώ]