Σάββατο, 15 Μαΐου 2010

ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ: παραγωγή κειμένου

ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ μια σύνθετη και διαρκής εκπαιδευτική διαδικασία (θέμα πανελλαδικών εξετάσεων 2010 στο μάθημα Νεοελληνική Γλώσσα)
Γ. ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ: Σε άρθρο που θα δημοσιευτεί στην εφημερίδα του σχολείου σας ν’ αναφερθείτε στη σημασία της αυτομόρφωσης και να προτείνετε τρόπους πραγμάτωσής της σε όλη τη διάρκεια της ζωής του ανθρώπου (500-600 λέξεις) Μονάδες 40



ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΟΔΗΓΙΕΣ: σύμφωνα με την εκφώνηση, η παραγωγή κειμένου πρέπει να έχει τη μορφή άρθρου, που θα δημοσιευτεί στη σχολική εφημερίδα. Το συγκεκριμένο επικοινωνιακό πλαίσιο απαιτεί τίτλο και έμφαση στην τεκμηρίωση των ιδεών. Επίσης, η δημοσίευσή του στην εφημερίδα του σχολείου επιτρέπει τη χρήση α’ προσώπου και οικείου ύφους, με δεδομένο ότι ο αρθρογράφος-μαθητής απευθύνεται κυρίως σε συμμαθητές του:

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΤΙΤΛΩΝ:
Η αναγκαιότητας της αυτομόρφωσης στην εποχή μας
«Η ΓΝΩΣΗ ΤΩΡΑ ΞΕΚΙΝΑ»,
«Τα σχολικά θρανία και τα «θρανία της ζωής»,
«Δια βίου… μαθητής»

Γενικά για την έννοια της αυτομόρφωσης και της δια βίου εκπαίδευσης: «γηράσκω αεί διδασκόμενος»:
ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΠΡΟΛΟΓΟΥ: Η αυτομόρφωση αποτελεί αναγκαιότητα της εποχής. Όχι γιατί οι υπάρχοντες θεσμοί δεν καλύπτουν τις πνευματικές ανάγκες της εποχής, αλλά γιατί ο άνθρωπος έχει μπροστά του μια σειρά από δυνατότητες και ευκαιρίες που μπορεί και πρέπει να αξιοποιήσει για να ολοκληρώσει την προσωπικότητά του. Σήμερα ειδικά, που είναι ραγδαίες οι κοινωνικές, επιστημονικές και εργασιακές αλλαγές, πρέπει οπωσδήποτε να βρει τρόπους για να αξιοποιήσει τις εν λόγω ευκαιρίες. Οι τρόποι απόκτησης της αυτομόρφωσης είναι πολλοί, αλλά απαιτούν προτίστως την ενεργητική στάση του ατόμου.
2ο ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΠΡΟΛΟΓΟΥ: Γνωστό το πρόβλημα της ανεργίας που μαστίζει τους νέους –φαινόμενο κοινωνικής παθογένειας που αναμένεται να οξυνθεί με δεδομένες τις συνθήκες οικονομικής κρίσης που επικρατούν – ακόμη κι όταν διαθέτουν επιστημονική και επαγγελματική ειδίκευση. Η δια βίου μόρφωση αναδύεται ως «μονόδρομος» διαφυγής από τα αδιέξοδα που ορθώνονται στην εναγώνια αναζήτηση εργασιακής αποκατάστασης των νέων, ανανεώνοντας συνεχώς εφόδια και δυνατότητες, ώστε όχι μόνο να ολοκληρώνονται ως ψυχοπνευματική οντότητα αλλά και να ελίσσονται αποτελεσματικά σε ένα νεφελώδες επαγγελματικό τοπίο.
3ο ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΠΡΟΛΟΓΟΥ: Πρόσφατες μελέτες που αφορούν τις συνθήκες εργασίας στα κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποκαλύπτουν ότι οι εργαζόμενοι θα χρειαστεί τα επόμενα χρόνια να αλλάξουν αρκετές φορές αντικείμενο εργασίας. Η διαπίστωση αυτή ανοίγει εκ νέου το θέμα της επιμόρφωσης, της δια βίου εκπαίδευσης. Άλλωστε σε αυτό συμβάλλει και η ραγδαία εξέλιξη της τεχνολογίας που μας προϊδεάζει και για όσα θα συμβούν στο μέλλον.

Πρώτο ζητούμενο: Για τη σημασία της αυτομόρφωσης: η ραγδαία εξέλιξη της τεχνολογίας, σε συνδυασμό με πλήθος αλλαγών στον κοινωνικό και οικονομικο τομέα στο παγκόσμιο πλαίσιο, καθιστούν την αυτο- εκπαίδευση ιδιαίτερη σημαντική εξίσου σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο
     Η αυτομόρφωση, λοιπόν, αν και ως διαδικασία παιδείας εντοπίζεται στο απώτατο παρελθόν, αποκτά σήμερα έναν επιτακτικό χαρακτήρα. Δεν αποκλείεται το κίνητρο της πολυμάθειας και η συνέχιση του γοητευτικού ταξιδιού στα μονοπάτια της γνώσης, πέρα από τα σχολικά θρανία. Σήμερα όμως η συνεχιζόμενη κατάρτιση τείνει να γίνει όρος της επαγγελματικής και κοινωνικής επιβίωσης του ατόμου. Μόνο μέσα από την επιμόρφωση ή τη συνεχή κατάρτιση θα μπορέσει να ανταποκριθεί ο σύγχρονος εργαζόμενος στις μεταβολές που συντελούνται στον εργασιακό τομέα.
     Εξάλλου είναι πρόδηλη η πρόοδος στην επιστήμη, επομένως και στις τεχνικές εφαρμογές. Δεν υπάρχει κανείς που φιλοδοξεί να ανταποκρίνεται στον επιστημονικό του τομέα που θα αρνηθεί την υποχρέωση της διαρκούς επιμόρφωσης, της παρακολούθησης των εξελίξεων. Είναι η συνεχιζόμενη εκπαίδευση του επιστήμονα που τον κάνει ικανό να ανταποκρίνεται στα επιστημονικά του καθήκοντα, να αισθάνεται ασφαλής και δημιουργικός αλλά και να εξασφαλίζει την επαγγελματική του προοπτική.
     Για όλους –ανεξάρτητα από το επίπεδο κατάρτισης ή την επαγγελματική δραστηριότητα- η «αυτομόρφωση» γίνεται εργαλείο εξέλιξης και ανανέωσης. Προστατεύει από την εξειδίκευση και την τυποποίηση και τροφοδοτεί τη δημιουργικότητα. Έτσι δεν συμπληρώνονται ή ανανεώνονται απλώς τα επαγγελματικά εφόδια αλλά και το ενδιαφέρον για τη δουλειά, το αίσθημα της πληρότητας.
     Τέλος, πέρα από τη «χρησιμότητα» της διαρκούς μόρφωσης καλό είναι να θυμόμαστε τη γοητεία που έχει η γνώση. Η διαρκής «μαθητεία» είναι η διατήρηση της πνευματικής και ψυχικής νεότητας, η ενεργός συμμετοχή στη ζωή, η κατανόηση της πολυπλοκότητας των κοινωνικών φαινομένων και της ιστορικής συγκυρίας.

Δεύτερο ζητούμενο: τρόποι πραγμάτωσης της αυτομόρφωσης: σεμινάρια, ανοιχτό πανεπιστήμιο, διαδίκτυο, τέχνη, ανάγνωση βιβλίων κ.λπ
     Καθώς το αίτημα της μόρφωσης πραγματώνει στην ουσία το αίτημα της ζωής είναι ποικίλοι οι φορείς που μπορούν να το αναλάβουν. Καταρχάς οι ίδιοι οι εκπαιδευτικοί μηχανισμοί μπορούν και πρέπει – πέρα από την εγκύκλια παιδεία- να ανοίξουν κύκλους και δραστηριότητες επιμόρφωσης. Και αν αυτό συμβαίνει στην τριτοβάθμια εκπαίδευση μπορεί να απλωθεί με αναλογίες και στη δευτεροβάθμια. Δείχνει ιδανική η εικόνα ενός λυκείου που τα απογεύματα διοργανώνει κύκλους «μαθημάτων» που απευθύνονται σε γονείς, παλιούς μαθητές, κατοίκους της γειτονιάς.
     Σημαντική είναι η συμβολή των επιστημονικών συλλόγων. Κατ’ αναλογία με τους εκπαιδευτικούς φορείς αναλαμβάνουν την επιμόρφωση των μελών τους. Παράλληλα όμως μπορούν να «ανοίξουν» και να επεκταθούν σε εκλαϊκευτικά σεμινάρια που απευθύνονται στο ευρύτερο κοινωνικό σύνολο. Αντίστοιχα μπορούν να συμπεριφερθούν και οι συνδικαλιστικές οργανώσεις αν δημιουργήσουν «σχολεία» επαγγελματικής επιμόρφωσης εξοικειώνουν τους εργαζόμενους με τις νέες τεχνολογίες και τους προστατεύουν από την ανεργία.
     Μία τεράστια δυνατότητα αυτομόρφωσης ανοίγουν οι νέες τεχνολογίες και το διαδίκτυο. Ο παγκόσμιος ιστός είναι ένας απέραντος χώρος για την αναζήτηση και αξιοποίηση της γνώσης. Παράλληλα προσφέρει τη δυνατότητα της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης και της εξατομίκευσης των διαδικασιών τόσο στο περιεχόμενο όσο και στη διαδικασία.
    Τέλος σημαντική είναι η προσφορά της τέχνης, των χώρων τέχνης, των πολιτιστικών ιδρυμάτων, των μαζικών μέσων ενημέρωσης. Η μόρφωση που προσφέρουν μπορεί να είναι λιγότερο χρηστική αλλά όχι λιγότερο πολύτιμη. Γιατί μπορεί να μην κατοχυρώνουν επαγγελματικές προοπτικές αλλά πλουτίζουν την ψυχή και το νου και κάνουν γοητευτικό και δημιουργικό τον ελεύθερο χρόνο.
     Τώρα, λοιπόν, που ετοιμαζόμαστε να εγκαταλείψουμε τις σχολικές αίθουσες και να βγούμε έξω από τα τείχη του σχολείου μας καλό είναι να συνειδητοποιήσουμε ότι στην ουσία δεν αποχαιρετάμε τα θρανία. Απλώς κλείνει ο κύκλος της σχολικής ζωής και ανοίγει ο απέραντος και ατέλειωτος χώρος της κοινωνικής μας πια μαθητείας.


(οι απαντήσεις είναι ολωσδιόλου ενδεικτικές όπου δίνονται περισσότερες από τις ζητούμενες απαντήσεις είναι για να καλυφθεί η ενδεχόμενη ποικιλία των μαθητικών απαντήσεων. Καλή συνέχεια)


[ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ και τα άλλα θέματα των πανελλαδικών εξετάσεων 2010 με ΚΛΙΚ εδώ]




ΚΙ ΑΛΛΟ ΧΡΗΣΙΜΟ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗΣ (με μορφή θεματικών προτάσεων): Η σημασία της αυτομόρφωσης αναδεικνύεται μέσα από την αντιμετώπιση των προκλήσεων της ζωής:

  • Αξία αυτομόρφωσης ως διαρκούς πνευματικής εγρήγορσης του ατόμου καθώς μπορεί να συντελεί στην όξυνση κριτικής ικανότητας, στη διαμόρφωση στάσης υπευθυνότητας και, τελικά, μπορεί να οδηγεί στη συγκρότηση μιας πολύπλευρης προσωπικότητας με ελευθερία επιλογών και αυτενέργεια.
  • Σημασία αυτομόρφωσης στη συνεχή επαγγελματική κατάρτιση σε καιρούς μάλιστα, που όλες οι έρευνες σε ευρωπαϊκό επίπεδο, δείχνουν ότι οι νέοι εργαζόμενοι θα κληθούν ν’ αλλάξουν δύο ή τρία επαγγέλματα –και όχι απλώς εργασιακό περιβάλλον- στην πορεία της παραγωγικής ζωής τους.
  • Αξία αυτό-εκπαίδευσης στον επιστημονικό τομέα: ειδικότερα για λειτουργούς της επιστήμης, των γραμμάτων και των τεχνών (δάσκαλους, καθηγητές, διανοούμενους, πνευματικούς ανθρώπους), η αδιάλειπτη ενημέρωση και παρακολούθηση των εξελίξεων καθώς και η ανανέωση γνωστικών εφοδίων της ειδικότητάς τους, είναι κάτι παραπάνω από απαραίτητη, αν θέλουν να βρίσκονται στην «πρώτη γραμμή» του επιστημονικού τομέα που υπηρετούν.
  • Σημασία αυτομόρφωσης σε κοινωνικό- συλλογικό επίπεδο: η σύνθετη αυτή διαδικασία της αυτό εκπαίδευσης παρότι πραγματώνεται σε ατομικό επίπεδο, επηρεάζει συνολικά την κοινωνία καθότι μπορεί να συμβάλει στην επικοινωνία και τη γόνιμη συνεργασία των μελών της, να ενισχύει τους μεταξύ τους δεσμούς, να ανοίγει διαύλους σε παγκόσμιο επίπεδο για διαπολιτισμικές επαφές, γόνιμη ανταλλαγή ιδεών κ.λπ
ΚΙ ΑΛΛΟ ΧΡΗΣΙΜΟ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ THN ΠΡΑΓΜΑΤΩΣΗ ΤΗΣ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗΣ (με μορφή θεματικών προτάσεων):

  • Ορθολογική χρήση νέων τεχνολογιών και αποτελεσματική αξιοποίηση πηγών του διαδικτύου: ανάγκη συνεχούς επιμόρφωσης των εκπαιδευτικών και αναβάθμισης των αναλυτικών προγραμμάτων και της υλικοτεχνικής υποδομής
  • Αποτελεσματικότερη εκμετάλλευση των «παραδοσιακών» ΜΜΕ: άρθρα από ημερήσιο και περιοδικό τύπο, παρακολούθηση εκπαιδευτικών προγραμμάτων από την τηλεόραση και το ραδιόφωνο
  • Ενίσχυση ρόλου του υπάρχοντος Ανοιχτού Πανεπιστημίου: και εν γένει θεσμοθέτηση από την πολιτεία «δια βίου εκπαίδευσης» με προγράμματα μαθητείας ΟΑΕΔ, κέντρα εκμάθησης γλωσσών, σχολεία δεύτερης ευκαιρίας, σχολεία διαπολιτισμικής εκπαίδευσης κ.λπ.
  • Με προσωπικές πρωτοβουλίες επισκέψεις σε χώρους τέχνης και παρακολούθηση πολιτιστικών εκδηλώσεων: επισκέψεις σε μουσεία, θέατρα, εκθέσεις, συναυλίες, παρουσιάσεις βιβλίων, συμμετοχή σε πολιτιστικούς συλλόγους, σε ημερίδες και συνέδρια, «αποδράσεις» στη φύση, ταξίδια, περιηγήσεις για την ανανέωση των εμπειριών και τη γνωριμία με ξένες κουλούρες