Σάββατο, 1 Μαΐου 2010

Υπάρχουν ακόμα περιθώρια αισιοδοξίας; Επίκαιρο άρθρο για την οικονομική κρίση

«Το χάσμα που άνοιξε ο σεισμός ευθύς εγιόμισε άνθη» (Δ. Σολωμός) (άρθρο στην Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία 1/5/2010)


ΕΠΙΚΕΦΑΛΙΔΕΣ: Τέλος μεταπολιτευτικής εποχής. Αν οι αναγκαίες τομές ήταν αποτέλεσμα εσωτερικών κοινωνικο-πολιτικών διεργασιών χωρίς εξωτερικό καταναγκασμό, η πορεία του σκάφους της Ελλάδας προς τον εκσυγχρονισμό θα ήταν περισσότερο ασφαλής
Όλοι φαίνεται να συμφωνούν ότι τελειώνει η εποχή της χαλαρότητας, της αμεριμνησίας, της μετάθεσης στο μέλλον των δύσκολων αποφάσεων και της πλαστής ευημερίας εις βάρος των επόμενων γενεών. Όμως, το τέλος αυτό δεν έρχεται με τη δημοκρατική βούληση της ελληνικής κοινωνίας, αλλά επιβάλλεται από την Ευρωπαϊκή Ένωση και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.

    Επιβάλλονται, χωρίς αναισθητικό, εκσυγχρονιστικές τομές που έπρεπε να έχουν γίνει πριν από πολλά χρόνια καθώς και περικοπές δαπανών, ώστε να επιβληθεί επιτέλους ορθολογική διαχείριση στο κράτος και στους κρατικούς οργανισμούς, προκειμένου να αντιμετωπισθεί το τεράστιο χρέος, που συσσωρεύτηκε εδώ και περισσότερα από τριάντα χρόνια και επέτρεπε στη χώρα μας να ζει πάνω από τις παραγωγικές της δυνατότητες.
   Ωστόσο, η εξωτερική παρέμβαση μπορεί να οδηγήσει σε υπερβολές και αστοχίες, με οδυνηρές κοινωνικές συνέπειες (απολύσεις, ανεργία, κοινωνικός αποκλεισμός, φτώχεια μεγάλου μέρους της κοινωνίας), οι οποίες θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί, αν οι αναγκαίες διαρθρωτικές αλλαγές ήταν αποτέλεσμα ώριμης επεξεργασίας των δυνάμεων του ελληνικού πολιτικού συστήματος κατά τη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών.
     Αν οι αναγκαίες τομές ήταν αποτέλεσμα εσωτερικών κοινωνικο-πολιτικών διεργασιών χωρίς εξωτερικό καταναγκασμό, η πορεία του σκάφους της Ελλάδας προς τον εκσυγχρονισμό θα ήταν περισσότερο ασφαλής. Όμως, οι ελπίδες ή/και, μερικές φορές, οι φόβοι ότι ο εκσυγχρονισμός της ελληνικής οικονομίας και κοινωνίας θα προχωρούσε χωρίς άμεσο εξωτερικό καταναγκασμό, αλλά μέσω μιας σταδιακής εκσυγχρονιστικής επίδρασης λόγω της ενσωμάτωσης της χώρας μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με τη σύνδεση το 1962, με την ένταξη το 1981 και, τέλος, με την υιοθέτηση του ευρώ το 2001, αποδείχθηκαν αβάσιμοι. Η χώρα συνέχιζε την ανέμελη πορεία της, αξιοποιώντας μάλιστα για καταναλωτικούς κυρίως σκοπούς τις μαζικές χρηματοδοτήσεις των ευρωπαϊκών πολιτικών (Κοινή Αγροτική Πολιτική - Κοινοτικά Πλαίσια Στήριξης).
     Σήμερα, η ελληνική οικονομία, με συσσωρευμένα ελλείμματα (εξωτερικό και δημοσιονομικό), χωρίς ουσιαστικές εφεδρείες (αποταμιεύσεις), βρίσκεται στο στόχαστρο των διεθνών αγορών, οι οποίες με ψυχρό οικονομικό ορθολογισμό αποτιμούν αρνητικά τις δυνατότητές της και την υποχρεώνουν να εφαρμόσει ένα σκληρό πρόγραμμα προσαρμογής της συνολικής δαπάνης στη συνολική παραγωγή με στόχο την εξοικονόμηση πόρων για να πληρώσει τα χρέη της.
     Αν, μαζί με το πρόγραμμα αυτό, επιβληθούν και εκσυγχρονιστικές πολιτικές πρακτικές και κανόνες ορθολογικής οικονομικής διαχείρισης, εκτός από τον δημόσιο τομέα και στο επίπεδο των ιδιωτικών επιχειρήσεων ακόμη και στο επίπεδο των νοικοκυριών, τότε μπορεί να είναι κανείς αισιόδοξος ότι οι θυσίες μεγάλου μέρους της κοινωνίας δεν θα αποδειχθούν ακόμη μια φορά μάταιες.
    Η συμμετοχή της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και ιδιαίτερα στην ευρωζώνη απαιτούσε πειθαρχία και σοβαρότητα από το πολιτικό σύστημα και αυτοσυγκράτηση από την κοινωνία, αρετές που δεν υπήρξαν σχεδόν ποτέ και πολύ λιγότερο τα τελευταία 5-6 χρόνια. Η έλλειψη αυτών των αρετών επιδείνωσε την κατάσταση με τον εκτροχιασμό των ελλειμμάτων (εξωτερικών πληρωμών και δημοσιονομικό) που όλοι γνωρίζουμε.
    Όμως, η συμμετοχή της χώρας μας στην Ε.Ε. μας παρέχει μια ασπίδα προστασίας με το ευρώ και το μηχανισμό στήριξης που δημιουργήθηκε πρόσφατα. Όσο και αν θα θέλαμε η ασπίδα αυτή να είναι μεγαλύτερη και ισχυρότερη, πρέπει να σκεφθούμε πόσο χειρότερη ήταν η κατάσταση της χώρας μας χωρίς το ευρώ και χωρίς το μηχανισμό στήριξης, δηλαδή στο έλεος των διεθνών αγορών.


[άρθρο από την Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία του ΝΑΠΟΛΕΟΝΤΟΣ ΜΑΡΑΒΕΓΙΑ Καθηγητή του Πανεπιστημίου Αθηνών ]


ΑΣΚΗΣΕΙΣ:
1] ΠΕΡΙΛΗΨΗ: Να γράψεις την περίληψη του κειμένου σε 100 περίπου λέξεις
2] ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΙΔΕΑΣ ΣΕ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟ: «Όλοι φαίνεται να συμφωνούν ότι τελειώνει η εποχή της χαλαρότητας, της αμεριμνησίας, της μετάθεσης στο μέλλον των δύσκολων αποφάσεων και της πλαστής ευημερίας εις βάρος των επόμενων γενεών». Συμφωνείς με την άποψη αυτή του αρθρογράφου; Να γράψεις τη γνώμη σου σε μια παράγραφο των 100 περίπου λέξεων


ΔΙΑΒΑΣΕ επιπλέον και το σχετικό άρθρο «Χάσαμε την αίσθηση του μέτρου» (με ΚΛΙΚ εδώ)