Τετάρτη, 6 Οκτωβρίου 2010

ΠΑΙΔΕΙΑ: Ανάπτυξη ιδεών σε παραγράφους

Σε μια παράγραφο 80-100 λέξεων να αναπτύξετε με τη μέθοδο της σύγκρισης / αντίθεσης τα βασικά γνωρίσματα του σχολείου «γενικής παιδείας» και του σχολείου «των εξειδικεύσεων»
     Ένας από τους πιο βασικούς στόχους του εκπαιδευτικού συστήματος είναι η γενική μόρφωση, με την οποία επιδιώκεται η ισόρροπη καλλιέργεια των ψυχικών, πνευματικών και σωματικών δυνάμεων του ανθρώπου. Αυτή είναι η αποστολή του σχολείου «γενικής παιδείας», και αποσκοπεί στην προσωπική ολοκλήρωση, την αρμονική και κοινωνική συμβίωση και στην ατομική και συλλογική πρόοδο. Όταν όμως η μόρφωση αυτή δίνει τη θέση της στην εξειδικευμένη γνώση, τότε από όλες τις ανθρώπινες ικανότητες αναπτύσσονται μόνο ορισμένες, με αποτέλεσμα να επικρατεί η μονομέρεια: ο άνθρωπος, σ’ ένα «σχολείο εξειδικεύσεων», καθίσταται ικανός στο επάγγελμα και αποδοτικός στην εργασία του, αλλά καταλήγει ψυχικά και πνευματικά ακαλλιέργητος, με μειωμένο το αίσθημα της κοινωνικής αλληλεγγύης, με αμβλυμμένη την επίγνωση της κοινωνικής ευθύνης και «χαμένη» τη συνείδηση της εσωτερικής ελευθερίας. (Λέξεις 121 – από κριτήριο αξιολόγησης με κείμενο του Μπαμπινιώτη)


Να προσδιορίσετε σε μια παράγραφο 100 περίπου λέξεων τις διαφορές μεταξύ παιδείας και εκπαίδευσης
     Η παιδεία και η εκπαίδευση είναι δύο έννοιες συναφείς, αλλά όχι ταυτόσημες. Η παιδεία είναι έννοια ευρύτερη από την εκπαίδευση και την χρησιμοποιούμε συνήθως όταν θέλουμε να αναφερθούμε στη γενικότερη μόρφωση που αφορά στην προσωπικότητα στη συνολική της διάσταση. Ενώ με τον όρο εκπαίδευση εννοούμε το οργανωμένο σύστημα παιδείας μιας πολιτείας που στόχο έχει να βοηθήσει το άτομο ν’ αναπτύξει δεξιότητες, να υιοθετήσει συγκεκριμένους τρόπους συμπεριφοράς για να ενταχθεί στο κοινωνικό σύνολο. Η παιδεία μπορεί να πραγματώνεται από ποικίλους φορείς –οικογένεια, σχολείο, ΜΜΕ κλπ- ενώ η εκπαίδευση παρέχεται από το σχολείο, συστηματικά και προγραμματισμένα. Τέλος, μια άλλη βασική διαφορά είναι ότι η παιδεία «παρέχεται» «δια βίου», ενώ η εκπαίδευση διαρκεί συγκεκριμένο και σχετικά βραχύ χρονικό διάστημα. (Λέξεις 116 – από κριτήριο αξιολόγησης με θέμα ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΩΣ ΕΣΤΙΑ ΠΑΙΔΕΙΑΣ)


Να παρουσιάσετε σε μια παράγραφο 100 περίπου λέξεων τις απόψεις σας για το ρόλο του δασκάλου στο σύγχρονο σχολείο
    Η έννοια του «δασκάλου» με όλη τη σημασία της λέξης, τείνει σήμερα να εξαφανιστεί. Ο δάσκαλος- λειτουργός, ο δάσκαλος-ταγός, ο δάσκαλος-αγωνιστής, είναι πλέον έννοιες παρωχημένες, γιατί επικρατεί όλο και περισσότερο ο δάσκαλος-δημόσιος υπάλληλος. Το πέρασμα όμως από τον αληθινό δάσκαλο στο επαγγελματία διδάσκοντα, είναι το μεγαλύτερο πλήγμα για την ελληνική εκπαίδευση και την παιδεία γενικότερα. Γιατί, η παρουσία του δασκάλου μπορεί να έχει νόημα όσο ο δάσκαλος ξεπερνάει τον άχαρο ρόλο και τυπικό ρόλο του απλού «διδάσκοντος» και ασκεί ουσιαστικά το έργο του δασκάλου, δηλαδή του «αγωγού», του παιδαγωγού, του οδηγού των ψυχών. Επομένως, η έννοια της λέξης «δάσκαλος» θα αποκατασταθεί, όταν ο δάσκαλος με το έργο του θα δια-μορφώνει χαρακτήρες και θα μορφώνει ανθρώπους, θα καλλιεργεί και θα προάγει το κατεξοχήν χαρακτηριστικό του ανθρώπινου είδους, τη νόηση, τη δημιουργική ικανότητα, την «ποιητικότητα» (κυριολεκτικά) της ψυχής του. (Λέξεις 137 – από κριτήριο αξιολόγησης με θέμα ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΑΛΗΘΙΝΟΙ ΔΑΣΚΑΛΟΙ)


Τι εννοούμε, σύμφωνα με το κείμενο, με τον όρο, ανθρωπιστική παιδεία; [βλέπε ΚΕΙΜΕΝΟ Σπύρου Ρασή «Η Ανθρωπιστική Παιδεία στη σύγχρονη Εκπαίδευση» κριτήριο αξιολόγησης από το βιβλίο ΕΚΦΡΑΣΗ/έκθεση για όλες τις τάξεις του Λυκείου Σπ. Κούτρα σελ. 408]
   Ανθρωπιστική παιδεία είναι οι γνώσεις που συμβάλλουν στην καλλιέργεια της ευαισθησίας, της φαντασίας, τη δημιουργικότητας, της κριτικής και της ανθρωπιάς του νέου ανθρώπου. Οι γνώσεις αυτές αποκτιούνται με τη σπουδή της γλώσσας και της λογοτεχνίας –κλασικής και σύγχρονης- της φιλοσοφίας, της ιστορίας, της θεολογίας, των καλών τεχνών και ακόμα αυτών των κοινωνικών επιστημών που προσεγγίζουν τα κοινωνικά φαινόμενα με μία ανθρωπιστική διάθεση. Με άλλα λόγια, περιεχόμενο της ανθρωπιστικής παιδείας είναι οι ανθρωπιστικές αξίες (αλήθεια, ελευθερία, δικαιοσύνη, αγάπη, ομορφιά), σκοπός της η διαμόρφωση ανθρώπων με κριτική σκέψη, καλαισθησία και ηθικές αρχές και μέσα της η μελέτη έργων που δημιούργησαν αναγνωρισμένοι στοχαστές: φιλόσοφοι, ποιητές, καλλιτέχνες, επιστήμονες. (Λέξεις 104 – από κριτήριο αξιολόγησης με θέμα Η ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΣΤΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΣΥΗ)


Να αντικρούσεις σε μια παράγραφο 10-15 σειρές, με κάθε πρόσφορο τρόπο πειθούς την κριτική που ασκείται στην αξία που έχει στις μέρες μας η ανθρωπιστική παιδεία [βλέπε σχετική παράγραφο στο ΚΕΙΜΕΝΟ Σπύρου Ρασή «Η Ανθρωπιστική Παιδεία στη σύγχρονη Εκπαίδευση» κριτήριο αξιολόγησης από το βιβλίο ΕΚΦΡΑΣΗ/έκθεση για όλες τις τάξεις του Λυκείου Σπ. Κούτρα σελ. 408]:
   «Τα τελευταία χρόνια υπάρχει μια έντονη δυσπιστία από κριτικούς του πολιτισμού μας σχετικά με την αξία της ανθρωπιστικής παιδείας, έτσι όπως προσφέρθηκε στο παρελθόν και εξακολουθεί να προσφέρεται ως τώρα. Η κριτική αυτή ξεκινά από τη συνειδητοποίηση ότι όλη η φρίκη των δυο παγκοσμίων πολέμων καθώς και όλες οι άλλες μορφές πολιτικής, κοινωνικής και οικονομικής βαρβαρότητας που χαρακτηρίζουν τη σύγχρονη ιστορία, έχουν ως πρωταγωνιστές ανθρώπους που είχαν εκπαιδευτεί σε σχολεία όπου κυριαρχούσε η ανθρωπιστική παιδεία. Η διαδικασία όμως αυτής της αγωγής δυστυχώς δεν έφερε το ποθητό αποτέλεσμα, δηλαδή την ενανθρώπιση τους και την καλλιέργεια της ανθρώπινης αρετής, αξίες που αποτελούν το ιδανικό της ανθρωπιστικής παιδείας».


Η άποψη ότι η φρίκη των δύο παγκοσμίων πολέμων καθώς και όλες οι μορφές πολιτικής, κοινωνικής και οικονομικής βαρβαρότητας που χαρακτηρίζουν τη σύγχρονη ιστορία έχουν ως πρωταγωνιστές ανθρώπους που είχαν εκπαιδευτεί σε σχολεία όπου κυριαρχούσε η ανθρωπιστική παιδεία, είναι αβάσιμη. Ο άνθρωπος δεν διαμορφώνεται μόνο από τις σχολικές επιδράσεις, αλλά και από τις επιδράσεις που δέχεται από την οικογένεια ή από την κοινωνία στην οποία ανατρέφεται και μεγαλώνει. Για παράδειγμα, πόσο αποτελεσματική μπορεί να ήταν η ανθρωπιστική σχολική παιδεία στο νέο που μεγάλωσε στη ναζιστική κοινωνία και γαλουχήθηκε με τις «αξίες» της; Ή πόσο αποτελεσματική και καθοριστική για τη διαμόρφωση της προσωπικότητας του σημερινού νέου μπορεί να είναι η ανθρωπιστική παιδεία, όταν από παντού προβάλλονται ο ανταγωνισμός, η βία, η διαφθορά, η πλεονεξία; Είναι, λοιπόν, υποκριτικό και αντιφατικό από τη μια να θεωρείται υπαίτια για τους παγκόσμιους πολέμους και για τις σύγχρονες μορφές βαρβαρότητας η ανθρωπιστική παιδεία και από την άλλη να παραγνωρίζεται το γεγονός ότι οι αξίες της περιφρονούνται και το έργο της υπονομεύεται με κάθε τρόπο στις σύγχρονες κοινωνίες. (Λέξεις 171 – από κριτήριο αξιολόγησης με θέμα Η ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΣΤΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΣΥΗ)