Πέμπτη, 14 Οκτωβρίου 2010

ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ: Η εύκολη λύση της ποινής στην αντιμετώπιση της βίας


Α. ΚΕΙΜΕΝΟ: Θέλει δουλειά πολλή η αντιμετώπιση της βίας και της κοινωνικής νοσηρότητας


Η ποινή φέρεται να έχει μια πολύπλευρη κοινωνική λειτουργία:
 εκφοβιστική, ως απειλή που επικρέμαται, για τον επίδοξο δράστη εγκληματικών πράξεων
 εκτονωτική, όταν επιβάλλεται, του ψυχικού πάθους εκείνων που προσβάλλονται από τις πράξεις αυτές,
 διορθωτική, όταν εκτίεται, για όποιον τη δοκιμάζει και τη βιώνει,
 επανορθωτική για τη διαταραγμένη από τις εγκληματικές κοινωνική ισορροπία,

 διδακτική στην προσπάθεια ποδηγέτησης της ανθρώπινης συμπεριφοράς.


     Η πολύπτυχη αυτή δυνατότητα της ποινής, να ικανοποιεί πολλές και διάφορες ανάγκες που γεννά το παθολογικό κοινωνικό φαινόμενο του εγκλήματος, την κατέστησε ιστορικά ένα είδος πανάκειας «δια πάσαν νόσον και πασαν κοινωνικήν ανωμαλίαν». Καθώς μάλιστα τα όρια της ανυπακοής, της αντικοινωνικότητας και της πραγματικής εγκληματικότητας συχνά συγχέονται θεληματικά ή άθελα από αυτούς που ασκούν κάθε είδους εξουσία πάνω σε ανθρώπους, η ποινή χρησιμοποιήθηκε και χρησιμοποιείται σε τέτοια έκταση και κατά τρόπο τόσο καταχρηστικό, ώστε να γίνει αμφίβολη όχι μόνο η αποτελεσματικότητά της, μα και η κοινωνική της ωφέλεια γενικά.

    Στην ποινή εναποθέτει τις ελπίδες του για την εξάλειψη κάθε κακού και τη διόρθωση κάθε στραβού στην κοινωνία ο «μέσος» νομοταγής πολίτης. Στην ποινή εναποθέτει τις ελπίδες της και η κρατική εξουσία, για να υπακούει ο πολίτης χωρίς παρέκκλιση όλες τις επιταγές της και –σε ακραίες βέβαια περιπτώσεις ολοκληρωτικής έκφρασης της εξουσίας- να συμπεριφέρεται με τον επιθυμητό και αρεστό σ’ αυτήν τρόπο.
      Η ποινή γίνεται έτσι η εύκολη λύση για την αντιμετώπιση των κοινωνικών προβλημάτων, τόσο από την πλευρά των κυβερνώντων όσο και από την πλευρά των ίδιων των πολιτών. Το ότι η εύκολη αυτή λύση δεν είναι και η καλύτερη αποδείχνεται ιστορικά από την αποτυχία της ποινής να συγκρατήσει την ολοένα αυξανόμενη εγκληματικότητα. Και πάντως, αν η εύκολη αυτή λύση υπήρξε, και σε ορισμένες περιπτώσεις εξακολουθεί να είναι ένα αναγκαίο και πρακτικό μέσο αντιμετώπισης παθολογικών κοινωνικών καταστάσεων, σε καμιά περίπτωση δεν μπορεί να θεωρηθεί επαρκής για την καταπολέμηση της κοινωνικής νοσηρότητας γενικά….
    Η εύκολη λύση για το «μέσο» πολίτη και για μια φυγόπονη και χωρίς φαντασία κρατική εξουσία να βρίσκουν κάθε φορά εξιλαστήριο θύμα και σ’ αυτό να φορτώνουν την ευθύνη για κάποιο συγκεκριμένο σύμπτωμα της κοινωνικής κακοδαιμονίας αποτελεί πραγματικά στρουθοκαμηλισμό απέναντι στα προβλήματα. Η απαγγελία της κατηγορίας της ανθρωποκτονίας με πρόθεση και η ενδεχόμενη βαριά τιμωρία του νεαρού που σκότωσε φίλαθλο εκτοξεύοντας φωτοβολίδα δεν θα λύσει βέβαια το πρόβλημα της βίας στα γήπεδα, Ένας χούλιγκαν μπορεί να είναι κάθε φορά το εξιλαστήριο θύμα, αλλά οι μεγαλοσχήμονες που συντηρούν το χουλιγκανισμό για να γεμίζουν τις τσέπες τους με εκατομμύρια θα βρίσκονται έξω από την εμβέλεια του ποινικού νόμου και το βεληνεκές της ποινής.
    Η αντιμετώπιση της βίας και της κοινωνικής νοσηρότητας που εκδηλώνεται συμπτωματολογικά με το έγκλημα δεν πετυχαίνεται μακροπρόθεσμα με τις ποινές και την όποια αυστηρότητα σαν εφαρμογή της ποινικής καταστολής. Θέλει δουλειά πολλή και σε βάθος μέχρι τα θεμέλια του ίδιου του κοινωνικού συστήματος.


Θέματα εξέτασης/ Ασκήσεις
1. Να ενημερώσεις την τάξη σου για το περιεχόμενο του κειμένου με γραπτή περίληψη (80-100 λέξεις)
2. «Στην ποινή εναποθέτει τις ελπίδες του για την εξάλειψη κάθε κακού και τη διόρθωση κάθε στραβού στην κοινωνία ο «μέσος» νομοταγής πολίτης». Ν’ αναπτύξετε την ιδέα σε μια παράγραφο 80 περίπου λέξεων.
3. Να βρείτε και να αξιολογήσετε δυο τρόπους πειθούς
4. πανάκεια, καταχρηστικό, εξιλαστήριο θύμα, κακοδαιμονία, στρουθοκαμηλισμό, μεγαλοσχήμονες: να κάνετε δικές σας προτάσεις με τις παραπάνω λέξεις ή φράσεις του κειμένου


5. ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ: «Η αντιμετώπιση της βίας και της κοινωνικής νοσηρότητας που εκδηλώνεται συμπτωματολογικά με το έγκλημα δεν πετυχαίνεται μακροπρόθεσμα με τις ποινές και την όποια αυστηρότητα σαν εφαρμογή της ποινικής καταστολής. Θέλει δουλειά πολλή και σε βάθος μέχρι τα θεμέλια του ίδιου του κοινωνικού συστήματος». Λαμβάνοντας υπόψη σας αυτή τη γενική θέση του ειδικού, να γράψετε ένα άρθρο για τη σχολική εφημερίδα, παρουσιάζοντας τις απόψεις σας για τον παιδαγωγικό τρόπο με τον οποίο οι ποινές στο σχολείο μπορούν να συμβάλουν στην ομαλή σχολική ζωή (400-500 λέξεων)

[απόσπασμα άρθρου Ι.Ε. ΜΑΝΩΛΕΔΑΚΗ από τον ΗΜΕΡΗΣΙΟ ΤΥΠΟ, που έχει διαμορφωθεί ως Κριτήριο Αξιολόγησης στο βιβλίο ΠΕΙΣΤΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ τεύχος Β σελ. 253