Σάββατο, 30 Οκτωβρίου 2010

Άνθρωπος «Ζώον μνήμον, ιστορικόν»: Πρέπει να διδάσκεται η Ιστορία;


Η ιστορία είναι η γνώση που προσανατολίζει τον άνθρωπο μέσα στον χωροχρόνο. Υπάρχουν όμως δυο διαστάσεις σ’ ό,τι αφορά τη διδασκαλία της στην Εκπαίδευση

Αλίμονο αν ένα νεαρό πλάσμα δεν συνειδητοποιεί τη θέση του στον κόσμο μέσα από τις συντεταγμένες του χρόνου.



Το ερώτημα που τίθεται είναι:
«Θα πρέπει να διδάσκεται η ιστορία στα νέα παιδιά και ποιο θα πρέπει να είναι το περιεχόμενο των σχολικών εγχειριδίων»;
Θα αφήσω προς το παρόν ασχολίαστο το δεύτερο και θα μείνω στο πρώτο. Αφήνω το δεύτερο διότι χρειάζεται άλλου είδους διαπραγμάτευση και στο κάτω-κάτω έχει να κάνει με γενικότερα και ειδικότερα θέματα ιδεολογίας.
Είναι λοιπόν η ιστορία μία ύλη που χωρίς αντιρρήσεις πρέπει να τροφοδοτεί τη νεαρή συνείδηση των πολιτών; Αλήθεια αγνοούμε πως ακόμα και η λέξη «ιστορία» και μάλιστα σ' όλες τις ευρωπαϊκές γλώσσες ετυμολογείται από το ρήμα «οίδα» που σημαίνει γνωρίζω; Αλήθεια, αγνοούμε πως ένας από τους θεμελιώδεις ορισμούς της έννοιας «άνθρωπος» είναι: «ζώον ιστορικόν»; Και είναι ιστορικόν ζώον ο άνθρωπος διότι είναι ζώον μνήμον που σημαίνει λογικόν; Ιστορικόν είναι το μνήμον λογικό ζώον επειδή έχει συνείδηση των τριών διαστάσεων του χρόνου, του παρελθόντος, του παρόντος και του μέλλοντος. Αλίμονο, λοιπόν, αν ένα νεαρό πλάσμα δεν συνειδητοποιεί τη θέση του στον κόσμο μέσα από τις συντεταγμένες του χρόνου. Και βέβαια, όπως μας έμαθε η επιστήμη, ο χρόνος υπάρχει συναρτήσει του χώρου.
Η ιστορία λοιπόν είναι η γνώση που προσανατολίζει τον άνθρωπο μέσα στον χωροχρόνο. Και όπως το πλοίο χρειάζεται συνεχώς να γνωρίζει το στίγμα του και την κατεύθυνση της πορείας του, έτσι και κάθε νεαρό σκάφος που ανήκει στον στόλο της Πολιτείας έχει ανάγκη εξάντα και αστρολάβου για να μη χαθεί στο πέλαγος και τις τρικυμίες των καιρών».

[άρθρο του Κώστα Γεωργουσόπουλου στην εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ]