Δευτέρα, 15 Νοεμβρίου 2010

«Πουθενά ασφαλής», ένα φαινόμενο που συνεχώς επιτείνεται και εξαπλώνεται στις σύγχρονες κοινωνίες.


Ο μονόδρομος της μιας ερμηνείας που δεν διαφέρει στην ουσία από τον ασαφή πλουραλισμό τού «ο καθένας δίνει όποια ερμηνεία τον βολεύει». (Η αιρετική θέση της Λέλης Μπέη για τη μοναξιά και την αποξένωση, τις σταθερές εγκλεισμού και απομονωτισμού του σύγχρονου ανθρώπου)


Είναι ορατό στις μέρες μας ότι εξελικτικά γίνεται προσπάθεια μιας ετερόκλητης απεδαφοποίησης. Όσοι επισημαίνουν ότι διατρέχουμε μια εποχή όπου έχουν εισαχθεί νέες νόρμες στην παγκόσμια σκηνή και θεωρούν ότι έχει ήδη ανοίξει ιστορικά ένας καινούργιος κύκλος, φαίνεται να έχουν απόλυτο δίκαιο. 

    Από καιρό καλλιεργείται στον άνθρωπο μια αίσθηση φόβου και ανασφάλειας. «Πουθενά ασφαλής». Ένα φαινόμενο που συνεχώς επιτείνεται και εξαπλώνεται στις σύγχρονες κοινωνίες.
 Είναι δε μαθηματικά βέβαιο, ότι χάνοντας κανείς βαθμιαία τις σταθερές του οδηγείται στη μοναξιά και στην αποξένωση, υπακούοντας σε μια τάση εγκλεισμού και απομονωτισμού προκειμένου να διασωθεί.

    Το ενδιαφέρον είναι ότι όλα τα κέντρα εξουσίας που κινούν τα αδιόρατα νήματα, διαθέτουν εντυπωσιακή ικανότητα παραποίησης της πραγματικότητας και απαράμιλλη στρατηγική που μοιάζουν εξαιρετικά δύσκολο να αντιμετωπιστούν.
     Κατάφωρες παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ωμότητες και εξαναγκασμοί ερμηνεύονται ως χρήσιμες μέθοδοι διατήρησης μιας παγκόσμιας ειρήνης και σταθερότητας. Εξ ου, και οι έννοιες της παγκοσμιοποίησης και του διεθνισμού αποδείχθηκαν τόσο χρήσιμες, προσφέροντας επανειλημμένως λύσεις στα ηγεμονικά αδιέξοδα των ισχυρών.
    Έχει μεγάλο ενδιαφέρον να παρατηρήσει κανείς πως υπάρχει συρρίκνωση του πολιτικού λόγου και του χώρου των ιδεών. Ο παραδοσιακός τρόπος της αντιπαράθεσης ιδεών αντικαταστάθηκε από αντιπαράθεση συνθημάτων και αλλαγή απόψεων και θέσεων από τη μία μέρα στην άλλη.
    Ο σύγχρονος άνθρωπος βαθμιαία χάνει τη διάθεση και -σιγά σιγά και την ικανότητα να ερευνά την ετερότητα- μέσα από ένα τόσο αβέβαιο οικουμενικό βλέμμα. Το να ψάξει για το διαφορετικό, να το αναλύσει και να το ερμηνεύσει αποδεικνύεται σαφώς πιο δύσκολο απ' όσο το σίγουρο -όπως νομίζει- και απλό «όμοιο».
    Όμως, ο μονόδρομος της μιας ερμηνείας και μόνο, γυρίζει τα πράγματα σε μια απλουστευτική διάσταση που δεν διαφέρει στην ουσία από τον ασαφή πλουραλισμό τού «ο καθένας δίνει όποια ερμηνεία τον βολεύει».
    Αφαιρώντας στοιχεία όπως η πολυσημία, η πολύπλευρη αναζήτηση, η αντινομία και η έρευνα, θα καταλήξουμε σίγουρα σε μονοσήμαντες έννοιες που οδηγούν σε νοητικό μαρασμό, και πάντως δεν θα οδηγηθούμε σε πολιτισμική εξέλιξη. Η αντίθετη άποψη ίσως κάποια στιγμή να φαίνεται ως αιρετική θέση...

[ΠΗΓΗ: επιφυλλίδα της Λέλης Μπέη στη ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ της σαββατιάτικης ΕΛΕΥΕΡΟΤΥΠΙΑΣ 13/11/2010]