Σάββατο, 8 Ιανουαρίου 2011

ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ (για τον τρόπο που εξετάζονται στις πανελλήνιες εξετάσεις)

ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ στη Νεοελληνική Γλώσσα (κατηγορίες θεμάτων μορφή ερωτήσεων - παραδείγματα από το θέματα που δόθηκαν την τελευταία δεκαετία στις πανελλαδικές εξέτάσεις)



Α. ΠΕΡΙΛΗΨΗ: Να γράψετε στο τετράδιο σας την περίληψη του κειμένου (με ή χωρίς επικοινωνιακό πλαίσιο) (80-110) – Μονάδες 25


Β1. ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΙΔΕΑΣ ΣΕ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟ (παραδείγματα): Να αναπτύξετε σε μια παράγραφο 80 έως 100 λέξεων το περιεχόμενο του παρακάτω αποσπάσματος (2006, 2009, 2010): π.χ. «οι νέοι άνθρωποι των τεχνολογικών κοινωνιών καλούνται ν’ αλλάξουν δύο ή τρία επαγγέλματα» ή Να αποδώσετε το νόημα της παρακάτω περιόδου σε μια παράγραφο 70-90 λέξεων (2008) π.χ. «Ο άνθρωπος είναι συνάνθρωπος, αλλιώτικα καταντά απάνθρωπος» (2007) ή Να σχολιάσετε την άποψη που διατυπώνει ο συγγραφέας σε 60-80 λέξεις π.χ. «Τα νέα παιδιά θεωρούν βουνό την ανάγνωση βιβλίων…» (2003) - ή Σε μια παράγραφο 70-80 λέξεων να διατυπώσετε την άποψή σας για το περιεχόμενο του πιο κάτω αποσπάσματος «απόσπασμα» (2005) Μονάδες 10-12


Β2. ΔΟΜΗ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΥ–ΤΡΟΠΟΙ ΠΕΙΘΟΥΣ (συνήθως σε δύο υπό ερωτήματα- ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ): α] ΔΟΜΗ: Να αναφέρετε τους τρόπους ανάπτυξης της τελευταίας παραγράφου του κειμένου εντοπίζοντας τα σχετικά χωρία (2008, 2010) ή Να βρείτε τη δομή και τους τρόπους ανάπτυξης της 2ης παραγράφου (2004, 2010) ή Να επισημάνετε τα δομικά στοιχεία της τάδε παραγράφου (2005)
β] ΠΕΙΘΩ: Ποια μέσα πειθούς χρησιμοποιεί ο συγγραφέας στην τάδε παράγραφο; Να αναφέρετε ένα παράδειγμα για κάθε περίπτωση (2006) ή Ο συγγραφέας χρησιμοποιεί ως τρόπο πειθούς και την επίκληση στην αυθεντία. Να εντοπίσετε το συγκεκριμένο τρόπο πειθούς και να αιτιολογήσετε τη χρήση του (2009 και 2007) -
β] Ποια συλλογιστική πορεία ακολουθεί ο συγγραφέας στην τελευταία παράγραφο του κειμένου (2008) ή Ποια είναι η συλλογιστική πορεία (παραγωγική επαγωγική) του παρακάτω συλλογισμού και να τον αξιολογήσετε ως προς την αλήθεια, την εγκυρότητα και την ορθότητά του (2004) -
δ] Το στοχαστικό δοκίμιο έχει συχνά προσωπικό-βιωματικό χαρακτήρα, ενώ ένα άλλο χαρακτηριστικό του είναι η μεταφορική λειτουργία της γλώσσας. Να καταγράψετε δυο και τρία αντίστοιχα παραδείγματα από το κείμενο που σας δόθηκε (2008) - Μονάδες κατά περίπτωση 5-10


Β3. ΛΕΞΙΛΟΓΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ (παραλλαγές)
α] Να γράψετε ένα συνώνυμο κι ένα αντώνυμο για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις: π.χ. ετερόφωτος κλπ (2009, 2010) β] Να βρείτε τέσσερα παραδείγματα μεταφορικής χρήσης του λόγου μέσα από το κείμενο που σας δόθηκε (2009) -

γ] Να σχηματίσετε μία πρόταση ή μια περίοδο για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις π.χ.: αμφιταλαντεύεται… (2008) -

δ] Οι ακόλουθες λέξεις και φράσεις χαρακτηρίζουν ένα επίσημο ύφος λόγου. Να αποδώσετε με ύφος πιο ανεπίσημο και οικείο τις υπογραμμισμένες λέξεις: π.χ. ατόπημα,… (2007) -

ε] Από το β΄ συνθετικό των παρακάτω λέξεων να σχηματίσετε μια νέα σύνθετη λέξη: σταυροδρόμι κλπ (2008) ή Να αναλύσετε τις παρακάτω λέξεις στα συνθετικά τους και από το β΄ συνθετικό της κάθε λέξης να σχηματίσετε μια δική σας (απλή ή σύνθετη) λέξη: π.χ. παντογνώστης κλπ - Μονάδες κατά περίπτωση 5-10




Β4. (παραλλαγές)
α] Να αναγνωριστεί το είδος της σύνταξης (ενεργητικής ή παθητικής) στις παρακάτω προτάσεις και να μετατραπεί η καθεμιά σύνταξη στην αντίθετή της (2009) -  ή Να ξαναγράψετε τις παρακάτω περιόδους μετατρέποντας την ενεργητική σύνταξη σε παθητική (2008) – ή Να αναφέρετε πέντε παραδείγματα μεταφορικής χρήσης της γλώσσας από το κείμενο που σας δόθηκε (2006) Μονάδες 5 -6
β] Τι επιτυγχάνει ο συγγραφέας με τη χρήση ερωτήσεων στην τελευταία παράγραφο του κειμένου (2008) - Μονάδες 5
γ] Ο συγγραφέας χρησιμοποιεί συχνά στο κείμενό του α΄ πληθυντικό πρόσωπο. Να δικαιολογήσετε την επιλογή του αυτή (2007) - Μονάδες 5
δ] Να επισημάνετε τρία χαρακτηριστικά γνωρίσματα επιστημονικού λόγου στο κείμενο (2010) - Μονάδες 6


Γ. ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ (παραλλαγές επικοινωνιακού πλαισίου): Να αναπτύξετε σ’ ένα άρθρο, που θα δημοσιευτεί στην εφημερίδα του δήμου σας…. (2009, 2010) ή Το προσεχές τεύχος του περιοδικού του σχολείου σας θα περιλαμβάνει αφιέρωμα με θέμα τη Δημοκρατία στη σύγχρονη εποχή να γράψετε ένα άρθρο 500 λέξεων στο οποίο…(2008) ή Ως εκπρόσωπος της μαθητικής κοινότητας αναλάβετε τη σύνταξη ενός κειμένου που θα εκφωνηθεί στην εκδήλωσηή έχετε κληθεί ως εκπρόσωπος του σχολείου σας να απευθύνετε σύντομη ομιλία (2005, 2006) ή Είσαι διευθυντής ή διευθύντρια Λυκείου και αποφασίζεις να απευθύνεις μέσω της μαθητικής εφημερίδας έκκληση στους μαθητές να περιορίσουν το χρόνο που διαθέτουν για την παρακολούθηση τηλεοπτικών εκπομπών και να τον διαθέσουν για την ανάγνωση εξωσχολικών λογοτεχνικών βιβλίων… (2003) - Μονάδες 40

[Καλή χρονιά και καλή επιτυχία]