Τετάρτη, 12 Ιανουαρίου 2011

Ο ΕΝ-ΤΕΙΧΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΦΟΒΟΥ: είναι ένας φράχτης απάντηση στη λαθρομετανάστευση;


ΛΑΘΡΟΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ: Δυο απόψεις για ένα πολύ σημαντικό πρόβλημα των σύγχρονων κοινωνιών


Εύλογη η αντίδραση όσων θεωρούν αδύνατη την ενσωμάτωση τόσο μεγάλου αριθμού μεταναστών στην ελληνική κοινωνία, είναι όμως ο φράχτης και οι θερμικές κάμερες η σωστή απάντηση στη λαθρομετανάστευση;


Η ΑΠΟΨΗ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ: πρόκειται για ένα τεχνικό αποτρεπτικό έργο, διότι η χώρα μας δεν αντέχει να καταστεί κέντρο μακράς παραμονής μεταναστών που έρχονται από όλο τον κόσμο επιδιώκοντας να φτάσουν σε άλλη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (για τα επιχειρήματα αυτής της άποψης, διάβασε το τρίτο άρθρο του Κυριάκου Αμοιρίδη)
Η ΑΛΛΗ ΠΛΕΥΡΑ: Σε μια χώρα φοβισμένων και εξοργισμένων ταυτόχρονα πολιτών, στην οποία βιώνουμε τη ραγδαία παρακμή των συνθηκών και των όρων της καθημερινής μας ζωής, η πολιτική ηγεσία εξαγγέλλει την κατασκευή τείχους που θα διασφαλίσει, τάχα, κοινωνική ειρήνη και ασφάλεια.

Η μετακίνηση πληθυσμών από χώρες σε ανθρωπιστική κρίση και από τον φτωχό Τρίτο Κόσμο προς Δυσμάς και Βορράν, θα χαρακτηρίσει τον αιώνα που διανύουμε.



Και τέτοια πλανητικής κλίμακας προβλήματα δεν επιδέχονται εύκολες, προσωρινές ή μεμονωμένες λύσεις. Ωστόσο, το μεταβαλλόμενο οικονομικοπολιτικό περιβάλλον μεταβάλλει και τα συμφέροντα και τις αντιλήψεις: πολλές χώρες προορισμού δεν είναι πλούσιες, βρίσκονται σε οικονομική κρίση. Άρα δεν μπορούν πια να απασχολήσουν τους μετανάστες, δεν μπορούν να τους ενσωματώσουν, δεν μπορούν καν να τους υποδεχθούν υπό ανθρώπινες συνθήκες.
       Η επισώρευση άνεργων, άεργων, φτωχών, άγλωσσων, σε μια χώρα ήδη πληττόμενη σφοδρά από ύφεση και ανεργία, δεν μπορεί να καταλήξει σε ευτυχές ανθρωπιστικό αποτέλεσμα. Η φτώχεια δεν αθροίζεται καν, πολλαπλασιάζεται• οι δοκιμαζόμενες υποδομές λυγίζουν από το επιπλέον βάρος ενάμισι ή και πλέον εκατομμυρίου ανθρώπων.
       Για την υπεράσπιση του υπάρχοντος κοινωνικού χώρου, τελούντος ήδη σε δεινή δοκιμασία, επιβάλλεται η προστασία του: από την υπερφόρτωση, την κατάρρευση, τα ανομικά φαινόμενα, τον ρατσισμό. Η φύλαξη των συνόρων, δηλαδή της εθνικής κυριαρχίας, είναι ένας από πολλούς τρόπους• άλλοι τρόποι πρέπει να αναζητηθούν επειγόντως σε διεθνή φόρα, με πειστικά και πιεστικά επιχειρήματα προς υποκριτές εταίρους και απρόθυμους γείτονες, με ουσιαστική διεθνή βοήθεια προς τις δοκιμαζόμενες χώρες που «διώχνουν» τους ανθρώπους τους, με εξορθολογισμό της ένταξης των εντάξιμων.
       Από την άλλη, η δημοκρατική κοινωνία οφείλει να αναστοχασθεί τους όρους και τα όρια της ασφάλειας, της ρητορικής και της πρακτικής της. Η ασφάλεια δεν μπορεί να αντιδιαστέλλεται δημαγωγικά απέναντι στην ελευθερία και τις θεμελιώδεις ανθρώπινες αξίες• πρέπει να συνυπάρχουν αρμονικά και ισοβαρώς, με διαρκή μέριμνα για τη διαφύλαξη των ελευθεριών και του αυτοσεβασμού. Το τείχος δεν πρέπει να γενικευτεί σαν μέσον πολιτικής πράξης, διότι, εκτός των άλλων, κανένα τείχος δεν μπορεί να ανακόψει τις ροές της ιστορίας. Το τείχος μπορεί να αποτρέψει μερικές χιλιάδες περιπατητές στα 12,5 χιλιόμετρα του Έβρου. Τίποτε άλλο».
[ΠΗΓΗ ΝΙΚΟΣ ΞΥΔΑΚΗΣ, από την ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ.]

Τρία άρθρα στο ΒΗΜΑ της Κυριακής, στα οποία οι συγγραφείς τους προσπαθούν να φωτίσουν το όλα πρόβλημα απ’ όλες τις πλευρές



Εισαγωγικό σχόλιο
Η απόφαση του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη να ανεγείρει φράχτη μήκους 12,5 χλμ. κατά μήκος της ελληνοτουρκικής μεθορίου για την ανάσχεση του κύματος των μεταναστών που φθάνουν με κάθε τρόπο στα σύνορα της χώρας προκάλεσε πλήθος αντιδράσεων και σχολίων. Είναι προφανές ότι οι αιτίες που προκαλούν τις τεράστιες μεταναστευτικές ροές ανά την υφήλιο (η οικονομική ανέχεια, οι πολιτικές ή και θρησκευτικές διώξεις) δεν θα πάψουν να υπάρχουν αν ενταθούν τα μέτρα επιτήρησης των συνόρων και τα κάθε είδους εμπόδια δεν μπορούν να ανακόψουν την ορμή των προσφύγων ούτε, πολύ περισσότερο, να αποτελέσουν λύση στα προβλήματά τους. Φαίνεται όμως εξίσου εύλογη ή τουλάχιστον βάσιμη η αντίδραση μεγάλου μέρους της κοινής γνώμης αλλά και της πολιτείας που θεωρούν πως είναι αδύνατη η υποδοχή, πόσο μάλλον η ενσωμάτωση τόσο μεγάλου αριθμού ανθρώπων στην ελληνική κοινωνία, ιδίως στις σημερινές συνθήκες οικονομικής δυσπραγίας. Το ερώτημα λοιπόν για τη σκοπιμότητα, την αποτελεσματικότητα και εν τέλει τη χρησιμότητα μέτρων όπως το συρματόπλεγμα και οι θερμικές κάμερες είναι κρίσιμο και μας αφορά όλους τόσο από πολιτική όσο και από ανθρωπιστική άποψη.


Ο εν-τειχισμός του φόβου, άρθρο της Ιωάννας Λαλιώτου στο ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ
Η πρόταση για ανέγερση συνοριακού τείχους στον Έβρο αποκαλύπτει συγκλονιστικά το όραμα μιας πολιτικής ηγεσίας που φαντάζεται το έθνος ως μια εν-τειχισμένη εθνική επικράτεια και μας καλεί να φανταστούμε και εμείς την Ελλάδα ως μια διευρυμένη φρουρούμενη κοινότητα. Είναι σαφές ότι η συγκεκριμένη επιλογή του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη έχει έναν ιδιαίτερα συμβολικό και πολιτικό χαρακτήρα, ενώ ταυτόχρονα στερείται πραγματικής αιτιολόγησης ως προς τα αναμενόμενα απτά αποτελέσματα που το τείχος του Έβρου θα επιφέρει στην εμπέδωση της ασφάλειας και της ευημερίας των κατοίκων αυτής της χώρας.
Ποια είναι όμως τα πραγματικά δεδομένα τα οποία η πολιτική ηγεσία οφείλει να αντιμετωπίσει;
1. Η Ελλάδα (δεν) αντιμετωπίζει περίπου τα τελευταία 15 χρόνια το φαινόμενο της δραματικής πύκνωσης των ποικίλων μορφών διασυνοριακής κινητικότητας ολοένα αυξανόμενων αριθμών μεταναστών και προσφύγων. Η εγκατάσταση των μετακινούμενων ανθρώπων και η δημιουργία ποικίλων μεταναστευτικών και προσφυγικών κοινοτήτων στα κέντρα των πόλεων και στις συνοικίες αναπτύχθηκε ανεξέλεγκτα εγκαθιστώντας επί μέρους δίκτυα δι-εθνικής ροής ανθρώπων, αγαθών, ιδεών, κουλτούρας. Στο σμίξιμο αυτών των δικτύων και κυρίως στα αμέτρητα σημεία όπου αυτά επικοινωνούν με τον κυρίαρχο ιστό της ιθαγενούς ελληνικής κοινωνίας αναπτύχθηκαν τριβές, συγκρούσεις, βίαιες πρακτικές και εγκληματικές πράξεις. Έλειψαν παντελώς οι επίσημες πολιτικές καταγραφής του φαινομένου, εφαρμογής του διεθνούς δικαίου, ανθρωπιστικής αλληλεγγύης και συνδρομής, εξασφάλισης της κοινωνικής συνοχής σε συνθήκες κινητικότητας, ενσωμάτωσης κτλ.
2. Στο διάστημα αυτό η μετανάστευση και η προσφυγιά συνδέθηκαν στο εθνικό φαντασιακό με την εγκληματικότητα. Έλειψαν οι θετικές αναπαραστάσεις των μεταναστών που δέχθηκε η χώρα. Έλειψαν, επίσης, οι πολιτισμικές αναφορές που θα συνέδεαν τους μετανάστες με τα αφηγήματα της προόδου και του εκσυγχρονισμού που έτειναν να καταστούν ηγεμονικά στη συνείδηση των ελλήνων πολιτών μέχρι πρότινος. Αντίθετα, καθώς η παρουσία των μεταναστών στο αστικό και στο αγροτικό τοπίο γινόταν ολοένα πιο φυσική, αναπτύχθηκαν παράλληλα διαδικασίες σταδιακής φυσικοποίησης του ρατσισμού και της άσκησης βίας στις σχέσεις μεταξύ ιθαγενών και μετακινούμενων. Έτσι, συνηθίσαμε να αποδεχόμαστε ως απολύτως δικαιολογημένες και αυτονόητες τις κοινωνικές διακρίσεις μεταξύ των ανθρώπων, με κριτήριο την ελληνικότητά τους ή μη, και την εφαρμογή ιεραρχικών κριτηρίων με βάση την εθνικότητα/τη φυλή/το θρήσκευμα στις καθημερινές πρακτικές τόσο στο επίπεδο της επίσημης πολιτικής όσο και σε εκείνο των κοινωνικών δράσεων, των διαπροσωπικών σχέσεων και των επαγγελματικών διακανονισμών. Στο πλαίσιο αυτό και κάτω από τις συνθήκες που επέτεινε η οικονομική κρίση και επέβαλαν η επιδεικτική εγκατάλειψη του αστικού χώρου και η επίσημη κατάργηση κάθε έγνοιας για το δημόσιο και το κοινό, βιώνουμε σήμερα την έκρηξη μιας γενικευμένης βίας στο επίπεδο της καθημερινής ζωής.
3. Και το φαινόμενο εξελίσσεται. Σήμερα όλοι οι δείκτες υποδεικνύουν ότι αυτή η εντατικοποίηση της αναγκαστικής κινητικότητας δεν έχει ακόμη κορυφωθεί και ότι οι άνθρωποι θα συνεχίζουν να μετακινούνται όλο και πιο μαζικά. Όποιος έχει βρεθεί έστω και ευκαιριακά σε χώρες εκτός του δυτικού κόσμου και ιδιαίτερα στην Αφρική, στη Μέση Ανατολή και στη Νοτιοδυτική Ασία δεν μπορεί παρά να θεωρήσει τη μαζική μετανάστευση ως ένα αναπότρεπτο ιστορικό συμβάν μεγάλης διάρκειας και έντασης. Αρκεί να σκεφτεί κανείς ότι σύμφωνα με τον ΟΗΕ περίπου ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι ζουν σήμερα σε παραγκουπόλεις (slums) και ο αριθμός αυτός θα διπλασιαστεί ως το 2030. Την ίδια στιγμή η συνεχιζόμενη δημογραφική αύξηση του ανθρώπινου πληθυσμού παγκοσμίως αναμένεται να αυξήσει κατά τρία δισεκατομμύρια τους αστικούς πληθυσμούς του πλανήτη μέσα στα επόμενα 40 χρόνια, ενώ 90% αυτών των ανθρώπων αναμένεται να ζουν σε φτωχές πόλεις. Ο αμερικανός κοινωνιολόγος και στοχαστής Μάικ Ντέιβις έχει χαρακτηρίσει αυτό το εξελισσόμενο φαινόμενο ως ένα «πλανητικό έλλειμμα ευκαιριών και κοινωνικής δικαιοσύνης», καταλήγοντας στην αναπόφευκτη παραδοχή ότι «κανείς μας δεν έχει την παραμικρή ιδέα πώς ένας πλανήτης παραγκουπόλεων με αυξανόμενες διατροφικές και ενεργειακές ανάγκες και κρίσεις θα εξασφαλίσει τη βιολογική επιβίωση και ακόμη λιγότερο την ικανοποίηση των αναπόφευκτων προσδοκιών των ανθρώπων για ευτυχία και αξιοπρέπεια», Μike Davies, «Living on the Ιce Shelf: Ηumanity΄s Μeltdown». Μπορεί, αλήθεια, κανείς εχέφρων άνθρωπος να υποστηρίξει ότι το οποιοδήποτε τείχος μερικών χιλιομέτρων μπορεί να αποτρέψει τη μετακίνηση ανθρώπων διαμέσου των συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης; Πολυάριθμες μελέτες αντίστοιχων εγχειρημάτων έχουν αποδείξει την παντελή αναποτελεσματικότητα των συνοριακών τειχών στη μείωση του αριθμού των προσφύγων.
4. Με βάση τα παραπάνω δεδομένα, είναι σαφές ότι σήμερα δεν καλούμαστε ως ελληνική πολιτεία και κοινωνία να λύσουμε το θέμα της παγκόσμιας κινητικότητας. Αντίθετα, θεωρώντας ως δεδομένη τη συνεχή αύξηση του αριθμού των μεταναστών προσφύγων στη χώρα μας, καλούμαστε να ορίσουμε τους ρυθμιστικούς κανόνες συνύπαρξης διαφορετικών πληθυσμιακών ομάδων στο εσωτερικό της ελληνικής και ευρωπαϊκής κοινωνίας του μέλλοντος. Η διεθνής εμπειρία καταδεικνύει ότι τα σύνορα φυλάσσονται αποτελεσματικότερα μέσα από την εμπέδωση συνθηκών ασφάλειας της ζωής και της ευημερίας των ανθρώπων που κατοικούν ή διέρχονται από μια χώρα, των οικείων αλλά και των φιλοξενούμενων.
     Η πρόσφατη απόφαση μερικού εν-τειχισμού της εθνικής επικράτειας μοιάζει να παραγνωρίζει όλα τα παραπάνω δεδομένα. Απουσιάζει η τεκμηρίωση της αναγκαιότητας και της προσδοκώμενης αποτελεσματικότητας του δραστικού αυτού μέτρου. Αυτή η απουσία μάς επιτρέπει να υποθέσουμε ότι πρόκειται για μια επιλογή που δεν στηρίζεται σε κριτήρια ορθής διακυβέρνησης αλλά, αντίθετα, σε ηθικολογίες στενού πολιτικού και κομματικού υπολογισμού. Σε μια χώρα φοβισμένων και εξοργισμένων ταυτόχρονα πολιτών, στην οποία βιώνουμε τη ραγδαία παρακμή των συνθηκών και των όρων της καθημερινής μας ζωής, η πολιτική ηγεσία εξαγγέλλει την κατασκευή τείχους που θα διασφαλίσει, τάχα, την κοινωνική ειρήνη και την ασφάλειά μας. Αν δεν επρόκειτο για ένα μέτρο που θα στοιχίσει πολλές ανθρώπινες ζωές και θα ενισχύσει τα οικονομικά οφέλη των εμπόρων και διακινητών μεταναστών και προσφύγων, τότε θα λέγαμε ότι είναι απλώς ένα κακόγουστο δείγμα αστείας μικροπολιτικής. Στις σημερινές, όμως, ακραίες πολιτικές συνθήκες, το συγκεκριμένο εγχείρημα πρέπει να αποτραπεί ως εγκληματική ενέργεια ενάντια στη ζωή και στην ευημερία όλων μας, μετακινούμενων προσφύγων αλλά και πολιτών αυτής της χώρας.
[ΠΗΓΗ ΝΕΕΣ ΕΠΟΧΕΣ ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ 9-1-2011, Ιωάννα Λαλιώτου, επίκουρη καθηγήτρια Σύγχρονης Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας.]




ΦΥΛΑΞΗ ΤΩΝ ΣΥΝΟΡΩΝ: είναι ο φράχτης απάντηση στη λαθρομετανάστευση; Ένα τέτοιο μέτρο μόνο προσωρινό χαρακτήρα μπορεί να έχει και πρέπει να συνδυαστεί με ευρύτερες πολιτικές αντιμετώπισης του προβλήματος


Από χαρακτήρα έχω την τάση να παραμερίζω τα αισθήματα δυσφορίας που μπορεί να μου προκαλεί μια καινούργια ιδέα και επιχειρώ συνήθως να την κατανοήσω και να αξιολογήσω τη λειτουργική της σημασία. Στην περίπτωση, πάντως, του «φράχτη» των συνόρων μας, δεν κρύβω πως στο αρχικό άκουσμά της η πρόταση μου προκάλεσε αρνητικούς συνειρμούς. Τα φιλελεύθερα αντανακλαστικά μου δυσκολεύτηκαν να αντιληφθούν τη θετική αξία της νέας πρότασης.
      Οι φράχτες και τα τείχη παραπέμπουν, πραγματικά, στις χειρότερες στιγμές του Ψυχρού Πολέμου. Αποτελούν, επιπλέον, σημάδι αναχρονισμού, αν σκεφτούμε τις τεχνολογικές προόδους των τελευταίων δεκαετιών, τις διεθνικές τάσεις των αγορών, την εντυπωσιακή αύξηση των ανθρώπινων μετακινήσεων, τη μείωση της ισχύος του έθνους-κράτους, και γενικότερα τη ζωή στην εποχή της παγκοσμιοποίησης και των υπερεθνικών σωμάτων, όπως η ΕΕ. Με άλλα λόγια, ο «φράχτης» συνθέτει μια συντηρητική απάντηση στο οξύ πράγματι πρόβλημα της παράνομης μετανάστευσης. Συνιστά μια μεθοδολογία του 20ού αιώνα μπροστά σε ένα πρόβλημα του 21ου.
      Η επιλογή μιας νεοσυντηρητικής λύσης, που θυμίζει αυτό που έγινε στα νότια σύνορα των ΗΠΑ, σίγουρα δεν μπορεί να είναι βγαλμένη από τα εγχειρίδια τύπου «Σοσιαλισμός ή βαρβαρότητα» που διαβάζουν τα στελέχη της κυβέρνησης. Αναρωτιέμαι, μάλιστα, πώς αντιμετωπίζει ο σοσιαλιστής υπουργός της Προστασίας του Πολίτη το ενδεχόμενο να πέφτουν επάνω στον «φράχτη του» άνθρωποι «που έχουν τραπεί σε φυγή από τη χώρα τους λόγω δικαιολογημένου φόβου δίωξης για λόγους φυλετικούς, θρησκευτικούς, εθνικής καταγωγής, πολιτικών πεποιθήσεων ή συμμετοχής σε ιδιαίτερη κοινωνική ομάδα, οι οποίοι δεν μπορούν ή δεν επιθυμούν να επιστρέψουν στην πατρίδα τους». Όλοι αυτοί τέλος πάντων που χαρακτηρίζονται πρόσφυγες από τον ΟΗΕ ήδη από τη Σύμβαση του 1951.
      Μιλώντας με όρους πραγματιστικής πολιτικής, ο «φράχτης» συνιστά μια κραυγαλέα ομολογία της αποτυχίας εφαρμογής της νομοθεσίας και της φύλαξης των ελληνικών συνόρων εδώ και 20 χρόνια. Οι μεγαλόστομες διακηρύξεις περί μηδενικής ανοχής στη λαθρομετανάστευση αποδείχτηκαν πολύ γρήγορα εξίσου αφερέγγυες με την περιβόητη πλέον διαπίστωση ότι λεφτά υπάρχουν. Εδώ που φτάσαμε, πάντως, αναδύεται το κρίσιμο πραγματιστικό ζήτημα: Μπορεί να είναι ο «φράχτης» μια κάποια λύσις; Η απάντηση είναι: Υπό αρκετές προϋποθέσεις, ίσως.
    Μία από αυτές τις προϋποθέσεις είναι να μην πιστέψουμε ότι ο «φράχτης» θα μπορέσει να σταματήσει για μεγάλο χρονικό διάστημα τις τάσεις εισόδου στη χώρα μας απελπισμένων για ευημερία και καλύτερη ζωή ανθρώπων. Ίσως απλώς να λειτουργήσει αποτρεπτικά για κάποιο χρόνο, ίσως να αποτελέσει ένα κάποιο εμπόδιο. Ένα τέτοιο μέτρο, λοιπόν, μόνο προσωρινό χαρακτήρα μπορεί να έχει και πρέπει να συνδυαστεί με ευρύτερες πολιτικές, διεθνείς και εσωτερικές, αντιμετώπισης του προβλήματος.
      Η εφαρμογή των νόμων στη χώρα μας, για παράδειγμα, σε σχέση με το παράνομο μικρεμπόριο ή τη μαύρη εργασία των μεταναστών θα ήταν μια καλή αρχή. Γιατί μου μοιάζει εξωφρενικό οι ποινές για τη μη απόδοση ΦΠΑ να τείνουν να είναι μεγαλύτερες από αυτές που αντιμετωπίζουν όσοι συλλαμβάνονται να χρησιμοποιούν συνανθρώπους τους σαν ζώα.
[ΠΗΓΗ ΝΕΕΣ ΕΠΟΧΕΣ ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ 9-1-2011- Νίκος Μαραντζίδης, αναπληρωτής καθηγητής του Πανεπιστημίου Μακεδονίας]


Η ΑΠΟΨΗ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ: είναι ένα τεχνικό αποτρεπτικό έργο, διότι η χώρα μας δεν αντέχει να καταστεί κέντρο μακράς παραμονής μεταναστών που έρχονται από όλο τον κόσμο επιδιώκοντας να φτάσουν σε άλλη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Ποικίλες αντιδράσεις και σχόλια προκάλεσε η απόφαση του υπουργού Προστασίας του Πολίτη κ. Χρήστου Παπουτσή να τοποθετηθεί ένα αποτρεπτικό εμπόδιο στην είσοδο των ανεξέλεγκτα παρανόμως εισερχομένων μεταναστών στο χερσαίο τμήμα των συνόρων της χώρας με την Τουρκία, μήκους 12,5 χιλιομέτρων. Η απόφαση του κυρίου υπουργού έγινε γενικά ευμενώς αποδεκτή, υπάρχουν όμως και αντίθετες γνώμες, εντός και εκτός συνόρων, οι οποίες θεωρούν ότι η τοποθέτηση ενός τέτοιου εμποδίου δεν αποτελεί λύση στο μεγάλο πρόβλημα της λαθρομετανάστευσης που αντιμετωπίζει η χώρα ή ότι δεν συνάδει με τις διεθνείς της υποχρεώσεις.
        Μια στατιστική προσέγγιση θα ήταν κατ΄ αρχάς χρήσιμη για να αντιληφθούμε το πρόβλημα. Κατά το 2010 η Ελλάδα κλήθηκε να αντιμετωπίσει την είσοδο 128.000 παρανόμων μεταναστών. Εξ αυτών, 43.500 εισήλθαν παράνομα από το χερσαίο τμήμα των συνόρων μας με την Τουρκία (12,5 χλμ.). Τα τελευταία τέσσερα χρόνια ο αριθμός των παράνομα εισελθόντων στην Ελλάδα μεταναστών ανήλθε στις 512.000. Οι επιστροφές προς την Τουρκία ανήλθαν στα 2.900 άτομα από τότε που τέθηκε σε ισχύ το διμερές πρωτόκολλο επανεισδοχής.
Αυτή είναι η πραγματικότητα. Ποια χώρα στον κόσμο, ευρωπαϊκή ή άλλη, θα μπορούσε να διαχειριστεί το φαινόμενο αυτό; Ποια χώρα θα άφηνε τα σύνορά της απροστάτευτα;
       Ποια χώρα δεν έχει υποχρέωση να προστατεύσει τα δικαιώματα των πολιτών της και όσων κατοικούν νόμιμα στο έδαφός της; Αυτό δεν επιβάλλει η συνταγματική τάξη, ο νομικός μας πολιτισμός, αλλά και οι υποχρεώσεις μας προς την Ευρωπαϊκή Ένωση ως μια κοινότητα αξιών που εγγυάται την ασφάλεια, την κοινωνική ειρήνη, τη συνοχή και την αλληλεγγύη των πολιτών της;
      Δεν είναι η ίδια η Ευρωπαϊκή Ενωση η οποία βάσει της Συνθήκης του Σένγκεν απαιτεί τη φύλαξη των εξωτερικών συνόρων των κρατών-μελών; Δεν είναι η ίδια η Ευρωπαϊκή Ενωση που αποδέχθηκε αίτημα του υπουργού Προστασίας του Πολίτη κ. Χρήστου Παπουτσή για την ανάπτυξη των ευρωπαϊκών δυνάμεων της FRΟΝΤΕΧ στα χερσαία και θαλάσσια σύνορα με την Τουρκία, αναγνωρίζοντας την έκτακτη κατάσταση που επικρατεί;
Το άρθρο 12 του Συνοριακού Κώδικα Schengen δεν προβλέπει ρητά ότι «στόχος της επιτήρησης των συνόρων είναι η αποτροπή παράνομων εισόδων»;
Για αυτό και ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη αναγκάστηκε να χαρακτηρίσει υποκριτικές τις καταγγελίες ορισμένων που ενώ επικρίνουν την Ελλάδα για αδυναμία φύλαξης των συνόρων της, σύμφωνα με τη Συνθήκη Σένγκεν, τώρα την κατηγορούν επειδή θέλει το αυτονόητο, να ενισχύσει δηλαδή τη φύλαξή τους.
      Οι Αρχές μιας ευρωπαϊκής χώρας όπως είναι η Ελλάδα καλούνται να σταθμίσουν τον σεβασμό στα ανθρώπινα δικαιώματα, την αγωνία και την ελπίδα των μεταναστών για μια καλύτερη ζωή, με τις ευθύνες και τις υποχρεώσεις προς την ελληνική κοινωνία, η οποία μάχεται για να υπερβεί μια δυσχερή οικονομική κατάσταση και δεν αντέχει να καταστεί η χώρα μας κέντρο μακράς παραμονής μεταναστών που έρχονται από όλο τον κόσμο, επιδιώκοντας να φθάσουν σε άλλη χώρα της Ευρωπαϊκής Ενωσης.
      Η Ελλάδα είναι μακράν η πιο ανεκτική χώρα στην Ευρώπη. Στο πλαίσιο της αντοχής της οικονομίας της προσπαθεί με κάθετο τρόπο να σεβαστεί τα δικαιώματα των μεταναστών που διαβιούν εδώ. Παράλληλα όμως είναι αναγκασμένη να πάρει ορισμένα μέτρα για την κατά το δυνατόν ανάσχεση αυτού του φαινομένου, όπως είναι η τοποθέτηση αποτρεπτικού εμποδίου.
        Το μέτρο όμως αυτό δεν είναι μεμονωμένο, αλλά εντάσσεται σε μια σειρά άλλων δράσεων που έχει αναλάβει το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη. Υλοποιούμε ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα δράσης για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών, εγκεκριμένο από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, έχοντας εξασφαλίσει τη χρηματοδότησή του, ύψους 300.000.000 ευρώ στο διάστημα 2010-2013.
       Το αποτρεπτικό εμπόδιο στον Έβρο δεν στρέφεται κατά των μεταναστών και σε καμία περίπτωση κατά της Τουρκίας. Είναι τεχνικής φύσεως μέσο που θα είναι εφοδιασμένο με σύγχρονα μέσα εντοπισμού. Θα διευκολύνει τη συνεργασία με την Τουρκία στην αντιμετώπιση του φαινομένου της παράνομης μετανάστευσης και στην αποφασιστική αντιμετώπιση των κυκλωμάτων διακινητών που δρουν στις δύο χώρες και διεθνώς, που θα αντιληφθούν ότι η περιοχή μας δεν προσφέρεται πλέον ως εύκολη πύλη παράνομης εισόδου.
        Θα συμβάλει τέλος στη σταθεροποίηση της κατάστασης ώστε να μας επιτρέψει να θέσουμε σε εφαρμογή τον νέο νομοθετικό σχεδιασμό για το άσυλο, με σεβασμό τόσο στις διεθνείς μας υποχρεώσεις, αλλά και στις υποχρεώσεις μας προς την κοινωνία.
[ΠΗΓΗ ΝΕΕΣ ΕΠΟΧΕΣ ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ 9-1-2011 - Κυριάκος Αμοιρίδης πρέσβης, διευθυντής του γραφείου του υπουργού Προστασίας του Πολίτη]


Υπογραμμίσεις: κύρια σημεία προβληματισμού
1. Η μετακίνηση πληθυσμών θα χαρακτηρίσει τον αιώνα που διανύουμε: και τέτοια πλανητικής κλίμακας προβλήματα δεν επιδέχονται εύκολες, προσωρινές ή μεμονωμένες λύσεις.
2. Στατιστική προσέγγιση του προβλήματος: μόνο το 2010 η Ελλάδα κλήθηκε ν’ αντιμετωπίσει 128.000 παράνομων μεταναστών, ενώ τα τελευταία τέσσερα χρόνια ο αριθμός των παράνομα εισελθόντων ανήλθε στις 512.000
3. Εύλογη και βάσιμη αντίδραση μεγάλου μέρους της κοινής γνώμης, γιατί θεωρούν ότι είναι αδύνατη η ενσωμάτωση τόσο μεγάλου αριθμού μεταναστών στην ελληνική κοινωνία και πολύ δύσκολη, υπό αυτές τις συνθήκες, την προστασία των δικαιωμάτων όσων κατοικούν νόμιμα στο έδαφός της.
4. Η χώρα μας, όπως και πολλές άλλες χώρες προορισμού δεν είναι πλούσιες και γι’ αυτό, ειδικά στη σημερινή δύσκολη οικονομική συγκυρία, δεν αντέχουν να μετατραπούν σε κέντρο μακράς παραμονής μεταναστών που έρχονται από όλο τον κόσμο επιδιώκοντας να φτάσουν σε άλλη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
5. Είναι σχεδόν αδύνατη η δυνατότητα υποδοχής και πολύ περισσότερο η ενσωμάτωση τόσου μεγάλου αριθμού μεταναστών στην ελληνική κοινωνία. Η επισώρευση ανέργων φτωχών, σε μια χώρα ήδη πληττόμενη σφοδρά από ύφεση και ανεργία, δεν μπορεί να καταλήξει σε ευτυχές ανθρωπιστικό αποτέλεσμα.
6. Όλα τα παραπάνω κάνουν επίκαιρο τον προβληματισμό για τη σκοπιμότητα και την αποτελεσματικότητα των μέτρων που πρέπει να ληφθούν, την πολιτική και ανθρωπιστική τους διάσταση.
7. Οι αιτίες που προκαλούν τις τεράστιες μεταναστευτικές ροές ανά την υφήλιο: οικονομική ανέχεια, πολιτικές και θρησκευτικές διώξεις
8. Η εγκατάσταση των μετακινούμενων ανθρώπων και η δημιουργία ποικίλων μεταναστευτικών και προσφυγικών κοινοτήτων στα κέντρα των πόλεων και στις συνοικίες αναπτύχθηκε ανεξέλεγκτα.
9. Έλειψαν παντελώς οι επίσημες πολιτικές καταγραφής του φαινομένου, εφαρμογής του διεθνούς δικαίου, ανθρωπιστικής αλληλεγγύης και συνδρομής, εξασφάλισης της κοινωνικής συνοχής σε συνθήκες κινητικότητας, ενσωμάτωσης.
10. Στο διάστημα αυτό η μετανάστευση και η προσφυγιά συνδέθηκαν στενά με την εγκληματικότητα και τη βία: συνηθίσαμε να αποδεχόμαστε ως απολύτως δικαιολογημένες και αυτονόητες τις κοινωνικές διακρίσεις μεταξύ των ανθρώπων, με κριτήριο την ελληνικότητά τους ή μη, και την εφαρμογή ιεραρχικών κριτηρίων με βάση την εθνικότητα/τη φυλή/το θρήσκευμα κλπ
11. Και το φαινόμενο εξελίσσεται. Σήμερα όλοι οι δείκτες υποδεικνύουν ότι αυτή η εντατικοποίηση της αναγκαστικής κινητικότητας δεν έχει ακόμη κορυφωθεί και ότι οι άνθρωποι θα συνεχίζουν να μετακινούνται όλο και πιο μαζικά. Σύμφωνα, μάλιστα, με τον ΟΗΕ περίπου ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι ζουν σήμερα σε παραγκουπόλεις και ο αριθμός αυτός θα διπλασιαστεί ως το 2030
12. Είναι «ο φράχτης» απάντηση στη λαθρομετανάστευση; Οι φράχτες και τα τείχη παραπέμπουν στις χειρότερες στιγμές του ψυχρού πολέμου. Αποτελούν σημάδι αναχρονισμού, μια συντηρητική απάντηση στο οξύ πράγματι πρόβλημα της παράνομης μετανάστευσης. Και το σπουδαιότερο, «ο φράχτης» δεν θα μπορέσει να σταματήσει για μεγάλο χρονικό διάστημα τις τάσεις εισόδου στη χώρα μας απελπισμένων για ευημερία και καλύτερη ζωή ανθρώπων.
13. Η δημοκρατική κοινωνία οφείλει να αναστοχασθεί τους όρους και τα όρια της ασφάλειας: η ασφάλεια δεν μπορεί να αντιδιαστέλλεται δημαγωγικά απέναντι στην ελευθερία και τις θεμελιώδεις ανθρώπινες αξίες.
14. Θεωρώντας δεδομένη τη συνεχή αύξηση του αριθμού των μεταναστών/ προσφύγων στη χώρα μας, καλούμαστε να ορίσουμε τους ρυθμιστικούς κανόνες συνύπαρξης διαφορετικών πληθυσμιακών ομάδων στο εσωτερικό της ελληνικής κοινωνίας του μέλλοντος.
15. Οι Αρχές μιας ευρωπαϊκής χώρας όπως είναι η Ελλάδα καλούνται να σταθμίσουν τον σεβασμό στα ανθρώπινα δικαιώματα, την αγωνία και την ελπίδα των μεταναστών για μια καλύτερη ζωή, με τις ευθύνες και τις υποχρεώσεις προς την ελληνική κοινωνία, η οποία μάχεται για να υπερβεί μια δυσχερή οικονομική κατάσταση και δεν αντέχει να καταστεί η χώρα μας κέντρο μακράς παραμονής μεταναστών που έρχονται από όλο τον κόσμο, επιδιώκοντας να φθάσουν σε άλλη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.