Πέμπτη, 24 Νοεμβρίου 2011

ΚΡΙΤΗΡΙΟ αξιολόγησης στην ενότητα για τη ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Δύο κείμενα με ασκήσεις Πανελλαδικών

1ο ΚΕΙΜΕΝΟ: Τα παιδιά πιο ευάλωτα στη διαφήμιση

        Όλοι ξέρουμε ότι ένα μεγάλο ποσοστό καταναλωτικών αγαθών αφορά τα παιδιά.  Μου φαίνεται όμως ότι υπάρχει ένας κανόνας του κώδικα διαφημιστικής ευγένειας που εμποδίζει τη χρησιμοποίηση των παιδιών για να εξαναγκαστούν οι γονείς ν’ αγοράσουν. Δεν μπορεί να πει κανείς: «Παιδάκια, πέστε στη μαμά σας να σας αγοράσει Σοκολατάκια Τάδε». Τα παιδιά είναι μικροί αγοραστές, είναι σωστό ν’ αποφασίζουν πώς να διαθέσουν τις εκατό ή πεντακόσιες λιρέτες που τους δίνουμε χαρτζιλίκι, και δεν θα καθίσουμε επομένως να ηθικολογήσουμε απ’ το γεγονός ότι κάποιος κεντρίζει τις επιθυμίες τους κι έτσι τα σπρώχνει να προβληθούν αποχτώντας κάτι.

          Υπάρχουν όμως δυο πράγματα που πρέπει να λάβουμε υπόψη μας. Πρώτα απ’ όλα η διαφήμιση για ενήλικες κεντρίζει βέβαια τις επιθυμίες, αλλά σε άτομα που θα πρέπει έπειτα να παραβάλλουν αυτές τις επιθυμίες με την πραγματικότητα: μπορεί να θέλουν Τζάγκουαρ αλλά ξέρουν ότι δεν έχουν λεφτά να την αγοράσουν. Οι πιο αδύναμοι χαρακτήρες θα οργανώσουν ένοπλες ληστείες, οι πιο συγκρατημένοι θα αρκεστούν σ’ ένα Φίατ. Τα παιδιά αντίθετα παίρνουν εύκολα την επιθυμία τους για πραγματικότητα και δεν καταφέρνουν να καταλάβουν πώς γίνεται να τους παρουσιάζει κανείς ένα προϊόν σαν απαραίτητο και εξαιρετικό και οι γονείς τους δεν τρέχουν να τους το αγοράσουν.

Αλλά υπάρχει κι ένα δεύτερο στοιχείο που κάνει την όλη υπόθεση ακόμη πιο ανησυχητική. Ο μεγάλος, όσο αφελής κι αν είναι, διακρίνει αμέσως την περιγραφική από την εμφατική διαφήμιση. Όταν του λένε ότι το προϊόν Τάδε πλένει τα ρούχα καλύτερα απ’ όλα τα άλλα «κοινά» απορρυπαντικά, όσο κι αν το πιστεύει, ξεχνάει τις υπερβολές και υποψιάζεται πως ο πωλητής είναι ιδιαίτερα επιεικής με το προϊόν του. Είναι αλήθεια ότι και στον ενήλικο μπορείς να πεις ότι ένα απορρυπαντικό είναι εξαιρετικό, γιατί έχει τους μπλε κόκκους, αλλά θα ’λεγα ότι το παιχνίδι, ακόμα κι όταν πετυχαίνει, είναι αρκετά τίμιο: «Πιστεύεις γιατί δέχτηκες να πιστέψεις, θέλεις να σε πείσω μ’ ελκυστικά λόγια και θα αγοράσεις το αντικείμενο για να βραβεύσεις την επιτηδειότητά μου». Κι έτσι η διαφήμιση για ενήλικες προσπαθεί όλο και περισσότερο να είναι αισθητικά πειστική, κάνοντας επιτηδευμένη δουλειά…

[Ουμπέρτο Έκο, Η Σημειολογία στην καθημερινή ζωή - κριτήριο αξιολόγησης στο βιβλίο ΕΚΦΡΑΣΗ/ έκθεση Β Λυκείου Σπ. Κούτρα σελ. 320]

2ο ΚΕΙΜΕΝΟ: Εικόνες της σύγχρονης γυναίκας

     … Η παρουσία της γυναικείας μορφής στις διαφημίσεις έχει στόχο να προσελκύσει κυρίως τη γυναίκα καταναλώτρια αλλά και το ανδρικό καταναλωτικό κοινό – με διαφορετική χρήση της γυναικείας μορφής.  Στην πρώτη περίπτωση, πρόκειται για διαφημίσεις που προβάλλουν προϊόντα που συνδέονται με τους παραδοσιακούς ρόλους της γυναίκας ως μητέρας και νοικοκυράς (είδη σπιτιού, οικιακές συσκευές, βρεφικά είδη, είδη καθαρισμού, μόδα κλπ). Στη δεύτερη περίπτωση, όταν στόχος είναι πρωτίστως –αν και όχι πάντοτε αποκλειστικά- το ανδρικό κοινό, η γυναικεία μορφή εμφανίζεται στον εξίσου παραδοσιακό ρόλο του συμβόλου της σεξουαλικότητας και του αντικειμένου της ανδρικής επιθυμίας (π.χ. σε διαφημίσεις αυτοκινήτων κλπ)

Το γενικευμένο αυτό μοντέλο έχει βέβαια τις αποχρώσεις του, οι οποίες αποτυπώνουν κυρίως τις αλλαγές στη θέση της γυναίκας στην αγορά εργασίας, στην κοινωνία και στην οικογένεια και τις αλλαγές στις σχέσεις των δύο φύλων. Στη δεκαετία του 69, για παράδειγμα, το κίνημα για τη γυναικεία χειραφέτηση αποτυπώθηκε σε διαφημίσεις για τον «στηθόδεσμο που απελευθερώνει». Αντίθετα, σήμερα, διαφημίσεις για μικρά, γρήγορα αυτοκίνητα που έχουν ως πιθανούς αγοραστές νεαρές γυναίκες προβάλλουν μια εικόνα ελευθερίας και αυτονομίας. Ακόμη και οι διαφημίσεις για οικιακές συσκευές τονίζουν συχνά αυτή την πλευρά της «απελευθέρωσης» από το νοικοκυριό με την εξοικονόμηση χρόνου. Η σημερινή καταναλώτρια δεν είναι πλέον, όπως πριν από μερικές δεκαετίες, η «βασίλισσα της κουζίνας» που εύρισκε ευχαρίστηση στην επιτυχή διεκπεραίωση του ρόλου της νοικοκυράς αλλά η εργαζόμενη γυναίκα που πρέπει μετά τη δουλειά να κάνει και τις δουλειές του σπιτιού, να φροντίζει τα παιδιά και να έχει ελεύθερο προσωπικό χρόνο.

Η προσαρμογή του ιδιώματος των διαφημίσεων στις νέες οικονομικές και κοινωνικής πραγματικότητες δεν καταργεί συνεπώς τη διάρκεια των γυναικείων στερεοτύπων, τα οποία αναπαράγονται μέσα από τον επιφανειακά καινούργιο ορισμό της σύγχρονης θηλυκότητας…


[Χριστίνα Κουλούρη από τον Ημερήσιο Τύπο, - κριτήριο αξιολόγησης στο βιβλίο ΕΚΦΡΑΣΗ/ έκθεση Β Λυκείου Σπ. Κούτρα σελ. 320]
 
Ασκήσεις

1.  ΠΕΡΙΛΗΨΗ: Να ενημερώσεις τη τάξη σου για το περιεχόμενο του 1ου κειμένου με γραπτή περίληψη σε 90-100 λέξεις.                                 Μονάδες 25

2.  ΔΟΜΗ: α] Πώς αναπτύσσεται η δεύτερη παράγραφος του 1ου κειμένου; β] Ποια είναι η θεματική περίοδος της πρώτης παραγράφου στο 2ο κείμενο και ποιες οι σημαντικές λεπτομέρειες που τη στηρίζουν; Ποιες είναι οι διαρθρωτικές λέξεις/ φράσεις που συνδέουν τις λεπτομέρειες με τη θεματική περίοδο;

3.  ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΑ: Να βρεθεί η συλλογιστική πορεία στην τελευταία παράγραφο του πρώτου κειμένου

4.  ΠΕΙΘΩ: Να βρεθούν δυο διαφορετικά είδη πειθούς (στα δύο κείμενα)

5.  ΛΕΞΙΛΟΓΙΚΗ α) (πρώτο κείμενο): περιγραφική, εμφατική διαφήμιση: να συνδυάσεις το ουσιαστικό διαφήμιση με άλλα τρία επίθετα και να σχηματίσεις ονοματικά σύνολα  β) (δεύτερο κείμενο): εμφανίζω, χειραφέτηση, ευχαρίστηση, προσαρμογή: να γράψεις από ένα συνώνυμο κι ένα αντώνυμο και κάθε λέξη

6.   ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ:     ΘΕΜΑ:    Εκτός από την αναπαραγωγή στερεοτύπων, ποια άλλα αρνητικά φαινόμενα συνοδεύουν την προβολή διαφημίσεων. Να εκθέσεις αιτιολογημένα τις απόψεις σου σ’ ένα κείμενο 500 περίπου λέξεων, που προορίζεται για δημοσίευση σε γυναικείο περιοδικό.


χορηγός: How-To Remove Permanent Marker From a White Board With Chelsea