Δευτέρα, 31 Οκτωβρίου 2011

Ο τύπος των ήλων: Τιμωρητικό ξέσπασμα (επίκαιρο άρθρο για τα γεγονότα στην παρέλαση της 28ης Οκτωβρίου)

Τι είναι λαϊκό ξέσπασμα; Αυτό που δεν καταλαβαίνουν οι άρχοντες. Αυτό που φοβούνται και μισούν. Αυτό που συνέβη στις παρελάσεις για την 28η Οκτωβρίου...

Μίλησαν οι άρχοντες για αμαύρωση της επετείου. Για προσβολή των εθνικών αγώνων. Για προσπάθεια να υπονομευτούν οι δημοκρατικοί θεσμοί. Ετοιμόρροπα λόγια αμήχανης κινδυνολογίας, στεγασμένα κάτω από τα δάκρυα και την οργή του Προέδρου της Δημοκρατίας. Ενισχυμένα από αγανακτισμένους πολιτικούς αρχηγούς, που ποντάρουν στην κατίσχυση της γνώμης που έχουν οι ίδιοι για τις έννοιες του σεβασμού και της ύβρεως...


Όμως, όσο υπερασπίζονται τους θεσμούς εκείνοι που τους έχουν υπονομεύσει, τόσο εξοργίζουν την κοινωνία. Όσο μιλούν για προσβολή των εθνικών αγώνων, τόσο μεγεθύνεται η δική τους ασέβεια απέναντι στον λαό: πρωταγωνιστής σ' αυτούς τους εθνικούς αγώνες ήταν ο λαός, τον οποίο έχουν καταρρακώσει, εξουθενώσει και ταπεινώσει. Ο λαός που έσπασε το φράγμα της δικής του αυτοσυγκράτησης και διαδηλώνει ευθέως και σαρωτικά εναντίον των ολετήρων... Τα λόγια των ιθυνόντων έχουν σκουριάσει. Οι αμύντορες του πολιτικού καθωσπρεπισμού επιστρατεύουν μια γλώσσα που δεν πείθει κανέναν. Αδίκως πασχίζουν. Ούτε πείθεται ούτε τρομοκρατείται η αναστατωμένη κοινωνία. Στο πρόσωπό τους εγκαλείται ο βίος και η πολιτεία τους, όχι οι θεσμοί και η έννοια της Δημοκρατίας. Η παρουσία τους είναι συνυφασμένη με μια μαύρη, απεχθή γραμμή καταστροφής. Γεμάτα ψεύδη, ανικανότητα, προπαγάνδα, παραπειστική συμπεριφορά και ολέθριες επιλογές.

Σ' αυτή τη μαύρη γραμμή εναντιώθηκε προχθές το πλήθος. Αυτήν θέλει να σβήσει η γομολάστιχα της οργής του. Και πρώτη προϋπόθεση γι' αυτό, είναι η απαξίωση του συγκεκριμένου πολιτικού δυναμικού. Η παρώθησή του στο περιθώριο. Η βαριά καταδίκη του με κάθε πρόσφορο τρόπο και όχι μονάχα με την τιμωρητική ψήφο...

Στην απέλπιδα προσπάθειά τους να ξορκίσουν το φάντασμα της λαϊκής νέμεσης, οι άρχοντες έβγαλαν -για πολλοστή φορά- στη βιτρίνα την έννοια της «κοινωνικής συνοχής». Οποίον θράσος! Οι άνθρωποι που σφαγίασαν την κοινωνία με τα έργα και τις ημέρες τους, οι άνθρωποι που επιδοτούν κυνικά τον κοινωνικό αυτοματισμό, επιχειρώντας να στρέψουν τη μία κοινωνική ομάδα εναντίον της άλλης· οι άνθρωποι που αποσταθεροποίησαν την κοινωνία και την έχουν οδηγήσει στα δώματα της απελπισίας και της κατάθλιψης, αίφνης κόπτονται για την «κοινωνική συνοχή»...

Η ομίχλη τούς θολώνει τα μάτια. Και αδυνατούν να δουν ότι το προχθεσινό ξέσπασμα -και όσα έπονται- δεν απειλούν την κοινωνική συνοχή, αλλά αποθεώνουν το κοινωνικό ομόθυμον. Η κοινωνία είναι εδώ. Ετερόκλητη και άτσαλη, με φάλτσα και υπερβολές. Ίσως με κούφιες ηρωικές ρητορείες και ιδιοτελείς στοχεύσεις από ορισμένους. Αλλά είναι εδώ. Αρραγής και αποφασισμένη. Γιατί δεν πάει άλλο...

[ΠΗΓΗ: στήλη Ο ΤΥΠΟΣ ΤΩΝ ΗΛΩΝ, ΓΙΑΝΝΗΣ ΤΡΙΑΝΤΗΣ, ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ 31/10/2011]

Παρασκευή, 28 Οκτωβρίου 2011

Πατριωτισμός εναντίον εθνικισμού

Στην παράδοση του πολιτικού πατριωτισμού η αγάπη για την πατρίδα έχει ένα νόημα εντελώς διαφορετικό από αυτό που της δίνει η εθνικιστική ρητορική οπότε εύκολα μπορεί να εκφυλιστεί σε πατριδοκαπηλία

Η ΙΔΕΑ της πατρίδας έχει υποστεί φθορές από την κάκιστη χρήση και την κατάχρηση που της έκαναν ο εθνικισμός και ο φασισμός. Ο φασισμός μιλούσε για την πατρίδα, έλεγε ότι πρέπει να θυσιάζουμε τη ζωή μας αλλά και να σκοτώνουμε για την πατρίδα και στο όνομα της πατρίδας εξαπέλυε τους επιθετικούς του πολέμους και τα πογκρόμ του ενάντια στους «απάτριδες».

Η ιδέα της πατρίδας παραπέμπει σε ένα σύνολο αξιών στο οποίο ο πατριώτης αποδίδει ένα ιδιαίτερα θετικό συμβολικό νόημα. Γι' αυτό και προσφέρεται για πολιτική εκμετάλλευση από μέρους εκείνων που κατέχουν την εξουσία. Έτσι, ο πατριωτισμός μπορεί εύκολα να εκφυλιστεί και να μετατραπεί σε πατριδοκαπηλία και σε εθνικισμό. Η αγάπη για την πατρίδα υπήρξε όμως και ένα σημείο αναφοράς του αντιφασισμού, που αντιτάχθηκε σθεναρά στο φασιστικό εθνικισμό. Η αντίσταση στο φασισμό και στο ναζισμό ήταν μια κορυφαία έκφραση πολιτικού πατριωτισμού, που κατέδειξε ότι η αγάπη για την πατρίδα μπορεί να οδηγήσει σε μιαν ανιδιοτελή, γενναιόδωρη και μαχητική στράτευση, σε πράξεις αυτοθυσίας και ηρωισμού με μεγάλη ηθικοπολιτική αξία. Στο όνομα της πατρίδας ο φασιστικός εθνικισμός εξαπέλυσε τους επεκτατικούς και κατακτητικούς του πολέμους, προκαλώντας μαζικές ανθρωποσφαγές και γενοκτονίες.

Ο πατριωτισμός του αντιφασισμού αντίθετα έδωσε ηθικό και πολιτικό περιεχόμενο στην πιο αδιάλλακτη και ηρωική αντίσταση στον επιτιθέμενο εισβολέα και στον κατακτητή. Ο πατριωτισμός του αντιφασισμού εμπνεόταν από την ιδέα ότι πατρίδα σημαίνει κοινή ελευθερία ενός λαού, ο οποίος θέλει να ζει ελεύθερος ανάμεσα σε ελεύθερους λαούς. Ανάμεσα σε αυτήν την ιδέα της πατρίδας και στον εθνικισμό, ο οποίος αναγορεύει σε πρωταρχική αξία όχι την ελευθερία αλλά την εθνική, θρησκευτική ή πολιτισμική ομοιογένεια ενός λαού ή το μεγαλείο, την υπεροχή και την επικράτηση του δικού μας έθνους στην αναμέτρηση με τα άλλα έθνη, υπάρχει μια ηθική και πολιτική άβυσσος.

Η παράδοση σκέψης που ενέπνευσε τον πατριωτισμό του αντιφασισμού (εκείνη που ερμηνεύει την αγάπη για την πατρίδα ως αγάπη για την κοινή ελευθερία) έχει τις ρίζες της στην πολιτική σκέψη του Διαφωτισμού. Στο λήμμα Patrie της Encyclopedie διαβάζουμε μεταξύ άλλων:
«Πατρίδα δεν σημαίνει τον τόπο στον οποίο γεννηθήκαμε, όπως νομίζει μια αγοραία αντίληψη, αλλά σημαίνει ένα ελεύθερο κράτος (etat libre) του οποίου είμαστε μέλη και του οποίου οι νόμοι προστατεύουν τις ελευθερίες μας και την ευτυχία μας». Με αυτήν την έννοια, η αγάπη για την πατρίδα δεν αντιπαρατίθεται στην αγάπη για την ανθρωπότητα και στις οικουμενικές αξίες της ελευθερίας, της ισότητας και της δικαιοσύνης. Αντίθετα μάλιστα, μπορεί να αποτελεί έναν αναγκαίο ενδιάμεσο σταθμό στην πορεία που οδηγεί σε αυτές τις οικουμενικές αξίες,

Αυτή η ιδέα πολιτικού πατριωτισμού, η οποία ερμηνεύει την αγάπη για την πατρίδα ως αφοσίωση στο συνταγματικό συμβόλαιο που συνδέει τους πολίτες μιας πολιτικής κοινότητας, μοιάζει με την έννοια του «συνταγματικού πατριωτισμού», που πρότεινε ο Χάμπερμας στα τέλη της δεκαετίας του 1980. Η θεωρία του συνταγματικού πατριωτισμού, αν και εμφανίζεται συνήθως ως ανανέωση της παραδοσιακής σημασίας του όρου, στην πραγματικότητα υπογραμμίζει την ασυνέχεια που οι μεγάλες αστικές επαναστάσεις (η αμερικανική του 1776 και η γαλλική του 1789) είχαν προκαλέσει με τη ριζική αλλαγή της έννοιας της πολιτικής κοινότητας. Επειτα από αυτές τις επαναστάσεις, πράγματι, η αφοσίωση στο μονάρχη ή στο κράτος θα αντικατασταθεί από την αφοσίωση στην πατρίδα. Εδώ η έννοια της πατρίδας αναφέρεται από τη μια μεριά στην πολιτισμική παράδοση και κληρονομιά ενός λαού και από την άλλη στην αφοσίωση σε μια πολιτική διάταξη η οποία νομιμοποιείται ως ελεύθερη έκφραση της κοινής βούλησης των πολιτών και αποβλέπει στην εξυπηρέτηση του γενικού συμφέροντος.

Η πατρίδα επομένως σημαίνει τόσο τη γενέθλια γη, τη «γη των πατέρων», δηλαδή τη χώρα με την οποία τα άτομα αισθάνονται συνδεδεμένα για λόγους γενεαλογικούς ή πολιτισμικούς, όσο και την πολιτική κοινότητα που συγκροτήθηκε από ανθρώπους οι οποίοι μοιράζονται συνειδητά μια κοινή κληρονομιά (ιστορίας, γλώσσας και πολιτισμού) και μια κοινή μοίρα. Για τους κλασικούς της πολιτικής σκέψης, η πολιτική αρετή του πατριωτισμού είναι αναγκαία για την υπεράσπιση και τη διατήρηση μιας ελεύθερης πολιτείας. Στην παράδοση του πολιτικού πατριωτισμού (η οποία ως πατρίδα εννοεί την κοινή μας ελευθερία, μια κοινότητα ελεύθερων πολιτών), η αγάπη για την πατρίδα έχει ένα νόημα εντελώς διαφορετικό από αυτό που της δίνει η εθνικιστική ρητορική, από το θαυμασμό δηλαδή για την εθνική υπεροχή και «καθαρότητα», από την υπεράσπιση της πολιτισμικής ομοιογένειας ενός έθνους ενάντια σε κάθε είδους επιμειξία.

Όταν μιλάει για αγάπη για την πατρίδα ο πολιτικός πατριωτισμός δεν εννοεί μιαν αποκλειστική και τυφλή πρόσδεση στην κοινότητα καταγωγής μας, αλλά έναν άλλο τύπο αγάπης, ικανό να εμπνέει το γενναιόδωρο πάθος που ωθεί το άτομο να ενδιαφέρεται όχι μόνο για την οικογένειά του, για τους συγγενείς και τους φίλους του, αλλά για όλους τους συμπολίτες του ή ακόμη και για όλους εκείνους (ανεξάρτητα από την καταγωγή τους) που είναι θύματα αδικιών, διακρίσεων και καταπίεσης. Με άλλα λόγια, ο πατριωτισμός μπορεί να είναι μια πολύτιμη για τη δημοκρατία πολιτική αρετή, δηλαδή μια δύναμη που κινητοποιεί τους πολίτες, ένα πάθος που δίνει στα άτομα το θάρρος και την αποφασιστικότητα να υπηρετούν τη χώρα τους και την κοινή τους ελευθερία, παραμερίζοντας

[ΠΗΓΗ ΘΑΝΑΣΗΣ ΓΙΑΛΚΕΤΣΗΣ, Σημειωματάριο ιδεών επτά ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑΣ 23-10-2011]

Δευτέρα, 24 Οκτωβρίου 2011

Το ΟΧΙ των μαθητών στους εκπροσώπους μιας πολιτείας που τους εμπαίζει

Στη φετινή παρέλαση κανείς μαθητής δε θα γυρίσει το κεφάλι του στους επισήμους. Θα τους γυρίσουν την πλάτη (γράφει ο Σωτήρης Αθηναίος στα 24grammata.com)
 
Ο Νίκος είναι μαθητής της Γ΄ Λυκείου σε κάποιο Δημόσιο Λύκειο της Αττικής. Μου αρέσει να συζητώ μαζί του, γιατί είναι από τα παιδιά που έχουν άποψη, σωστή ή λανθασμένη δεν έχει καμία, απολύτως, σημασία. Σημασία έχει ότι εκφράζει μια άποψη. Ο Νίκος συμμετέχει ενεργά στις καταλήψεις, ξενυχτά στο σχολείο όχι από μαθητικό χαβαλέ αλλά γιατί πιστεύει, με το πάθος ενός 17χρονου, ότι αδικείται. Δεν ξέρει πως να αντιδράσει, αλλά ξέρει ότι αδικείται. Τσαντίζεται, όταν τον αποκαλούν Τσίπρα Junior. Αυτός, λέει, δεν είναι πολιτικός. Το πρόβλημα του είναι ότι δεν ξέρει τι είναι (και πως θα μπορούσε να ξέρει στα 17 του χρόνια) αλλά επιμένει ότι ξέρει τι είναι αυτό που δε θέλει να γίνει.


- Ένα κάκιστο σχολείο είναι δεκάδες φορές καλύτερο από ένα κλειστό σχολείο, του εξηγώ και κουνάει το κεφάλι του.
- Εδώ και δεκαετίες προσπαθείτε και καμιά γενιά μαθητών ποτέ δεν καταφέρε τίποτα (απολύτως τίποτα), του ξαναλέω και αυτός ξανακουνά το κεφάλι του με τον τρόπο που μόνο ένας 17χρονος ξέρει να το κουνάει.
- Η ματαιότητα του πράγματος ισχύει και για σας, μου λέει, τόσες δεκαετίες επαναλαμβάνετε το ίδιο κήρυγμα και δεν καταφέρατε τίποτα (απολύτως τίποτα), μου απαντά με το δυναμισμό του ανθρώπου, που ανακάλυψε το νόημα της ζωής.


Ο Νίκος δε μιλά για ώρα, ούτε το κεφάλι του κουνάει πλέον. Σαν κάτι να θέλει να πει, αλλά δεν είναι σίγουρος, αν πρέπει να το πει. Όταν, επιτέλους, αποφασίζει να μιλήσει, μου εξομολογείται ένα μεγάλο μυστικό του. Φέτος θα είναι η πρώτη φορά που θα συμμετέχουν, αυτός και η τάξη του, στη μεγάλη γιορτή του ΟΧΙ, λέγοντας το δικό τους ΟΧΙ σε ό,τι αυτοί θεωρούν σάπιο και ψεύτικο.

Την ώρα, λέει, που θα φτάσουν μπροστά από τους επισήμους, μιας πολιτείας, που όχι μόνο δεν τους υπολογίζει και δεν τους ακούει αλλά τους κοροϊδεύει από πάνω, αυτοί θα γυρίσουν το κεφάλι τους επιδεικτικά προς την αντίθετη κατεύθυνση.


Θα τιμήσουν (με τη συμμετοχή τους) το συμβολισμό της παρέλασης, θα συνταχθούν πίσω από τη Σημαία, αλλά θα γυρίσουν το κεφάλι αριστερά, αντίθετα από τους επισήμους. Θα χαιρετίσουν τους γονείς τους, που πλήρωσαν για τα βιβλία τους αλλά αυτά δεν έφτασαν, ακόμα στο σχολείο. Θα χαιρετίσουν τούς παππούδες τους, που παρά τη μειωμένη σύνταξη τους συνεισφέρουν ακόμα για τα έξοδα της «Δωρεάν» Παιδείας τους. Αυτοί, τουλάχιστον, το αξίζουν.
Θέλουν να γυρίσουν την πλάτη τους σε ό,τι τους έφερε μέχρι εδώ και θα απαξιώσουν, όσους συστηματικά τους απαξιώνουν. Θα τους δείξουν, λέει, ότι τα αύριο δε θα έχει καμία επιείκεια για τους πολιτικούς, ή τους πολιτικάντηδες, όλων των κομματικών αποχρώσεων, που οδήγησαν σε τούτα τα αδιέξοδα τις τοπικές κοινωνίες αλλά και όλη την επικράτεια. Θέλουν να γυρίσουν το κεφάλι τους και να χειροκροτηθούν από γονείς και παππούδες. Θέλουν να δείξουν ότι οι Έλληνες για άλλη μια φορά, στα δύσκολα, θα βρεθούν ενωμένοι

 Μου τα λέει όλα αυτά, για να σας τα μεταφέρω (και εσείς, με τη σειρά σας, να διαδώσετε με κάθε τρόπο αυτό το μήνυμα) Όσα πιο πολλά σχολεία το εφαρμόσουν, τόσο μεγαλύτερη δικαίωση θα νοιώσουν και μόνο τότε θα αποδειχθεί ότι μπορούν διεκδικήσουν κάτι δίχως να καταφεύγουν, πάντα, στις ανούσιες σχολικές καταλήψεις.
 
Δεν του απάντησα. Άλλωστε, εδώ και δεκαετίες, οι μεσήλικες δεν απαντούν στους νέους (ψελλίζοντας ένα «που να σου εξηγώ τώρα...»). Φέτος, όμως, θα παραβρεθώ και εγώ στην παρέλαση. Θα σταθώ απέναντι από τους «επισήμους», τις διεφθαρμένες Αρχές μιας διεφθαρμένης κοινωνίας (όπως λέει ο Νίκος), και θα χειροκροτήσω με υπερηφάνεια τον Νίκο και την παρέα του να γυρίζουν τις πλάτες τους όχι στην παρέλαση αλλά στους εκπροσώπους μια πολιτείας που τους γεμίζει οργή και απογοήτευση.
 
Ραντεβού στην παρέλαση για να χειροκροτήσουμε τα παιδιά μας, δίχως αρχηγούς και καθοδηγητές
 

[Διαδώστε, με κάθε τρόπο, αυτό το μήνυμα. για περισσότερα, διαβάστε στο 24grammata.com ]

Σάββατο, 22 Οκτωβρίου 2011

Άρθρο ή επιφυλλίδα; Τα όρια ανάμεσά τους δεν είναι εντελώς ευδιάκριτα

Η θεωρία του σχολικού βιβλίου και η εφαρμογή της σε κείμενα της τρέχουσας επικαιρότητας

α. θεωρία

Το άρθρο είναι δημοσίευμα σε εφημερίδα ή περιοδικό που πραγματεύεται ένα ειδικό, επίκαιρο θέμα γενικού ενδιαφέροντος, ενώ η επιφυλλίδα είναι ένα είδος σύντομου άρθρου (δοκιμιακού χαρακτήρα) που αναφέρεται σε διάφορα θέματα φιλολογικά, επιστημονικά, κοινωνικά, καλλιτεχνικά, πολιτικά κλπ και γράφεται από πρόσωπο ειδικό στο θέμα [ΟΡΙΣΜΟΙ από σχολικό βιβλίο σελ. 166 και 201) αντίστοιχα]
Χαρακτηριστικά στοιχεία που βοηθούν στη διάκριση (σύμφωνα με τη θεωρία του σχολικού βιβλίου):
ΘΕΜΑΤΑ ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑΣ: επίκαιρα γενικού ενδιαφέροντος αλλά ποικίλου περιεχομένου (οικονομικού, πολιτικού, κοινωνικού) με τα οποία οι δημοσιογράφοι αναλύουν και σχολιάζουν τις κυριότερες ειδήσεις. Συχνά όπως στον ημερήσιο και περιοδικό τύπο αρθρογραφούν εκτός από τους δημοσιογράφους επιστήμονες, συγγραφείς, καλλιτέχνες κλπ σχολιάζοντας ποικίλα θέματα της επικαιρότητας. Εξάλλου υπάρχουν και τα καθαρά επιστημονικά άρθρα που δημοσιεύονται σε ειδικά έγκριτα περιοδικά, που παρακολουθούν τις εξελίξεις της επιστήμης σε διάφορους τομείς.
ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΙΦΥΛΛΙΔΑΣ: διάφορα θέματα φιλολογικά, επιστημονικά, κοινωνικά, καλλιτεχνικά, πολιτικά κλπ που γράφονται από πρόσωπα ειδικά στο θέμα. Ο επιφυλλιδογράφος  μπορεί να ξεκινήσει από ένα επίκαιρο θέμα, αλλά δεν μένει προσκολλημένος στο επίκαιρο. Προχωρεί σε παρατηρήσεις και σκέψεις διαχρονικού χαρακτήρα και γενικότερου ενδιαφέροντος.

ΑΛΛΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ:
Το άρθρο έχει επικαιρικό χαρακτήρα, δηλαδή αφορμάται πάντα από ένα επίκαιρο γεγονός το οποίο σχολιάζει ή και ερμηνεύει, η επιφυλλίδα μπορεί να ξεκινήσει από ένα επίκαιρο θέμα, που είναι η αφορμή για τη βαθύτερη μελέτη κι ανάλυσή του (αντίθετα το δοκίμιο δεν έχει επικαιρικό χαρακτήρα)
Το άρθρο κινείται στο χώρο της ερμηνευτικής δημοσιογραφίας και για το λόγο αυτό επικρατεί η αναφορική λειτουργία της γλώσσας (κάτι που δεν συμβαίνει σ’ όλα τα δοκίμια ή σ’ όλες τις επιφυλλίδες).
Επιπλέον το άρθρο, συνήθως, έχει σοβαρό και επίσημο ύφος, ενώ αντίθετα στο δοκίμιο (τις περισσότερες φορές και στην επιφυλλίδα) εύκολα διακρίνουμε το προσωπικό και οικείο τόνο του συγγραφέα.
Το άρθρο (τουλάχιστον αυτό που δημοσιεύεται σε εφημερίδα) είναι συνήθως συντομότερο από ένα δοκίμιο και η επιφυλλίδα είναι ένα είδος σύντομου άρθρου.


β. εφαρμογή θεωρίας
ΑΣΚΗΣΗ: να εντάξετε τα παρακάτω κείμενα σε κάποιο γραμματειακό είδος (άρθρο ή επιφυλλίδα) με στοιχεία που θα επαληθεύουν την παραπάνω θεωρία. 

 ΠΡΩΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ: Ανταρσία της ποιότητας


Δυο διευκρινίσεις: Γιατί όλη η ευθύνη αποκλειστικά και μόνο στους βουλευτές, γιατί απαλλάσσουμε τους πολίτες από το χρέος να υπερασπίσουν τα μέγιστα και τα τίμια του ατομικού και συλλογικού βίου; Διότι, απλούστατα, δεν υπάρχουν τρόποι και πρακτικές να αντιδράσει ο πολίτης σήμερα...
Η δεύτερη διευκρίνιση: Ποιος εγγυάται ότι τα πρόσωπα στα οποία θα συμφωνήσουν τα δύο κόμματα εξουσίας, προκειμένου να σχηματιστεί «κυβέρνηση προσωπικοτήτων», δεν θα είναι οι γνωστοί μαϊντανοί παρακεντέδες κάθε εξουσίας; Πώς είναι δυνατό κόμματα που ανέχονται στους κόλπους τους τόση σαπίλα και τόσον κρετινισμό, να διακρίνουν και αξιολογήσουν την έκτακτη ανθρώπινη ποιότητα - να την επιστρατεύσουν σε «κυβέρνηση σωτηρίας»; Ποιος φαύλος ή ποιος μικρονοϊκός παραχώρησε ποτέ τη θέση του στον ανιδιοτελή και ταλαντούχο; Εδώ ακριβώς παρεμβάλλεται η ανάγκη για δέκα τίμιους αντιστασιακούς πατριώτες μέσα στη Βουλή. Που δεν θα διστάσουν να ελέγξουν με την ψήφο τους την ποιότητα όσων ανθρώπων προταθούν για την κυβέρνηση σωτηρίας.

Σε τέτοιες ώρες το κύρος ανθρώπων και θεσμών μπορεί να είναι πολύ πιο αποτελεσματικό από τις συμβατικές εξουσιαστικές προνομίες. Αν η Προεδρία της Δημοκρατίας τολμούσε να διακινδυνεύσει πρωτοβουλίες διακονίας των κριτηρίων για την επιστράτευση της ποιότητας. Αν οι Ένοπλες Δυνάμεις δεν είχαν απεμπολήσει τις συνταγματικές κοινωνικές τους ευθύνες και δεν είχαν δραματικά υπαλληλοποιηθεί. Αν έσωζε βεβαιωμένη στην κοινή συνείδηση αφιλοχρηματία το Δικαστικό Σώμα.

Αν η Εκκλησία δεν ήταν ηθικολογική φιοριτούρα του δημόσιου βίου. Τότε η ανάδυση στο φως της ανθρώπινης ποιότητας που ακόμη διασώζει, ναι, η ελληνική κοινωνία, θα ήταν ευκολότερη. Την καταστροφή την αντέξαμε αρκετές φορές: το '97, το '22, το '46-'49. Την ντροπή δεν αντέχουμε, τον εξευτελισμό. Γι' αυτό και δεν υπάρχει συχώρεση για τα σπιθαμιαία, ιδιοτελή ανθρωπάρια που κυβερνάνε την Ελλάδα σήμερα».  [ΠΗΓΗ: ΧΡΗΣΤΟΣ ΓΙΑΝΝΑΡΑΣ, από την ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ]

ΔΕΥΤΕΡΟ ΚΕΙΜΕΝΟ: Τραγωδία σε εξέλιξη



Η έρευνα, που δημοσιοποιήθηκε στις αρχές της εβδομάδας, για την κλονισμένη ψυχική υγεία των Ελλήνων εξαιτίας της οικονομικής κρίσης, ήταν το επισφράγισμα της εμπειρικής παρατήρησης. Οι Βρετανοί επιστήμονες που κατέγραψαν και ανέλυσαν τα στοιχεία (στην ηλεκτρονική έκδοση της ιατρικής επιθεώρησης «The Lancet»), τιτλοφόρησαν τη δουλειά τους: «Επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης στην υγεία: οιωνοί μιας ελληνικής τραγωδίας». Ποιοι είναι οι οιωνοί; Οι αυτοκτονίες αυξήθηκαν το 2010 κατά 25% και ακόμη πιο δραματικά φέτος σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας: το πρώτο εξάμηνο του 2011 αυτοκτόνησαν κατά 40% περισσότεροι άνθρωποι απ’ ό,τι το αντίστοιχο διάστημα του 2010. Ο αριθμός των εισαγωγών στα νοσοκομεία αυξήθηκε κατά 24%, το έιτζ εκτινάχθηκε στο 52%, (ποσοστό που συνδυάζεται με τη χρήση ναρκωτικών) κ.ο.κ.

Πριν από ένα μήνα, μια άλλη έρευνα διαπίστωνε ότι το 38% των Ευρωπαίων πολιτών πάσχει από ψυχικά ή νευρολογικά νοσήματα. «Τα ψυχικά νοσήματα είναι η μεγαλύτερη απειλή για την υγεία των Ευρωπαίων κατά τον 21ο αιώνα», αναφέρουν οι συντάκτες της μελέτης.

Οι δύο έρευνες δεν λειτουργούν αθροιστικά. Το ελληνικό πρόβλημα δεν λειτουργεί ως υποσύνολο του ευρωπαϊκού. Η ελληνική συνθήκη έχει, ξεχωριστά, τη δική της βαρύτητα.

Πώς ζούμε τον τελευταίο καιρό στη χώρα μας; Ολο και πιο δύσκολα, με τη δυσφορία να αυξάνεται και τις διεξόδους να απομακρύνονται μέσα σε έναν αυτοκαταστροφικό πυρετό. Η ισοπεδωτική λογική των κυβερνητικών μέτρων ενισχύεται από την αποκαρδιωτική εικόνα της πρωτεύουσας, μιας Αθήνας αγνώριστης, δύσοσμης, εξαχρειωμένης.

Οι καταλήψεις στα σχολεία και στα πανεπιστήμια, οι βανδαλισμοί σχολικών κτιρίων, οι προγραφές καθηγητών πανεπιστημίου που αντιστέκονται στην αυθαιρεσία των κλειστών ΑΕΙ, η καθημερινότητα που διαταράσσεται ολοένα και περισσότερο με συνεχόμενες κινητοποιήσεις, η ανεργία που φτάνει ή και ξεπερνάει το 20%, το κοινωνικό κράτος που διαρκώς συρρικνώνεται (όχι το κράτος - πατερούλης ούτε το κράτος της ασυδοσίας, των προνομίων και της συναλλαγής), τα μέτωπα που μαίνονται ανάμεσα σε ομάδες εργαζομένων, η αιματηρή φοροκόπωση και η ανθηρή φοροδιαφυγή, οι ανυποχώρητες «αλήθειες», οι αθεράπευτες αδυναμίες και ανεπάρκειες όχι μόνο του πολιτικού προσωπικού, αλλά και της κοινωνίας.

Η «ελληνική τραγωδία» σε εξέλιξη. Κάποιοι αντέχουν περισσότερο την αμείλικτη πίεση, κάποιοι λυγίζουν. Πώς υποδέχεται και πώς περιθάλπει μια αλαφιασμένη χώρα, που καθημερινά βιώνει μια μικρότερη ή μεγαλύτερη ανατροπή σταθερών και δεδομένων, τον ψυχικά ασθενή; Τον αντιλαμβάνεται έγκαιρα, τον στηρίζει ή τον εγκαταλείπει στη δίνη των καιρών; Πόσο λεπτή ή πόσο διακριτή είναι η διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στην κόπωση, στην παραίτηση, στην κατάθλιψη, στην αυτοκτονία; Θυμός, απόγνωση, αφόρητος ψυχικός πόνος. Πώς ανακουφίζονται σε περίοδο μεγάλης οικονομικής κρίσης όπου κανείς δεν παραμένει αλώβητος ή ανεπηρέαστος;

Η ψυχιατρική βοήθεια είναι η μία πλευρά, που ανήκει στους ειδικούς. Για να παρασχεθεί βοήθεια βέβαια θα πρέπει πρώτα να αναζητηθεί. Οταν όμως τα ποσοστά των αυτοκτονιών αυξάνονται τόσο, μάλλον συνδηλώνεται η απόσυρση, η απομόνωση, η απόκρυψη ή η μεταμφίεση του προβλήματος, ακόμα και η εγκατάλειψη.

Σε μια συντεταγμένη κοινωνία, στην οποία η συνοχή δεν έχει διαρραγεί, ο κλονισμένος ψυχικά άνθρωπος βρίσκει αναφορές και σταθερές, συμπαραστάτες και συνομιλητές. Στην Ελλάδα, η ψυχανάλυση ή η ψυχοθεραπεία αντιμετωπίζονται ακόμη με καχυποψία και δεν έχουν απαλλαγεί από το στίγμα της νόσου. Ο πουριτανισμός, οι παλινδρομήσεις και η περίσσεια αυστηρότητα που εντάθηκαν με την κρίση, δεν αφήνουν πολλά περιθώρια στην αγάπη, στην αλληλεγγύη και στην επικοινωνία. Αν δεν κοπιάσουμε να διαπεράσουμε το τείχος καχυποψίας και επιθετικότητας που μας χωρίζει και μας περιθωριοποιεί, όχι μόνο από τον υπόλοιπο κόσμο αλλά εγκαθιστά και εσωτερικά σύνορα, εντός της κοινωνίας, εντός της πόλης, η οπισθοδρόμηση θα έχει συντελεστεί. Και η «ελληνική τραγωδία» δεν θα έχει τέλος. [ΠΗΓΗ: Μαρία Κατσουνάκη, εφημερίδα ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ]

Στοιχεία για τις απαντήσεις
Για το πρώτο κείμενο υπάρχουν στοιχεία τα οποία μας βοηθούν να το χαρακτηρίσουμε επιφυλλίδα. Πιο συγκεκριμένα έχει τη μορφή σύντομου άρθρου με θέμα πολιτικό και έχει γραφεί από το καθηγητή φιλοσοφίας Χρήστο Γιανναρά. Ο Γιανναράς παίρνει αφορμή για τους προβληματισμούς του από το γεγονός της συζήτησης για το σχηματισμό κυβέρνησης προσωπικοτήτων που είναι πρωτεύον στην τρέχουσα επικαιρότητα. Προχωρεί όμως σε παρατηρήσεις και σκέψεις γενικότερου ενδιαφέροντος π.χ. για την ευθύνη της οικονομικής κρίσης, που, σύμφωνα με την άποψή του αναλογεί και στους βουλευτές αλλά και στους πολίτες. Το ύφος του είναι βέβαια επίσημο αλλά εύκολα διακρίνουμε τον προσωπικό τόνο του συγγραφέα ειδικά στα αλλεπάλληλα ρητορικά ερωτήματα που είναι διάσπαρτα σ’ όλο το κείμενο.  

Για το δεύτερο κείμενο υπάρχουν στοιχεία τα οποία μας βοηθούν να το χαρακτηρίσουμε άρθρο. Πιο συγκεκριμένα έχει τίτλο, δημοσιεύτηκε στον ημερήσιο τύπο και έχει γραφεί από τη δημοσιογράφο Μαρία Κατσουνάκη. Η δημοσιογράφος ασχολείται με τις επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης στην υγεία,  που είναι ένα πολύ ενδιαφέρον θέμα σχετικό με την τρέχουσα επικαιρότητα. Αναλύει και σχολιάζει αυτό το γεγονός παραθέτοντας πολλά στοιχεία επιστημονικών ερευνών που έγιναν στη Μεγάλη Βρετανία.. Το ύφος του είναι επίσημο και σοβαρό που διανθίζεται από ειδικό λεξιλόγιο και ορολογία σχετική με την οικονομική κρίση π.χ. η ανθηρή φοροδιαφυγή, οι αθεράπευτες αδυναμίες και ανεπάρκειες του πολιτικού προσωπικού κτλ, στοιχεία ερμηνευτικής δημοσιογραφίας.   

Κυριακή, 16 Οκτωβρίου 2011

Εδώ ο κόσμος καίγεται και η… Άννα «κτίζει» «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ»

Μεσοπρόθεσμο ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Μνημονιακών Διαστάσεων

ΒΟΥΛΩΜΕΝΟ ΓΡΑΜΜΑ ΣΤΗΝ ΥΠΟΥΡΓΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ (ποιος διαβάζει πλέον ανοιχτές επιστολές…)

Για μια στιγμή μονάχα πέρασε απ’ το μυαλό μου πως κι αυτή η επιστολή σας (άρθρο τρία σ’ ένα…) εντάσσεται στα πλαίσια του πολιτικού μάρκετινγκ (επικοινωνιακά τερτίπια στο ύψος των περιστάσεων…) με αποδέκτες μοιραίους βουλευτές (που ’σαι νιότη που ’δειχνες πως θα γινόμουν άλλος…) έτοιμους να «σαλέψουν» (στην κυριολεξία ή για τα μάτια του κόσμου;)

Τώρα που διαβάζω και ξαναδιαβάζω την επιστολή σας (άρθρο ή επιφυλλίδα; θα το ψάξω…) το βλέπω καθαρά το δεύτερο επίπεδο:

στον πρωτοδιόριστο εκείνο του ενιαίου μισθολογίου απευθύνεστε των 660 ευρώ (έξω 69 ευρώ φόρος αλληλεγγύης για αναξιοπαθούντες φοροφυγάδες) που στον πρώτο του διορισμό, ας πούμε στον Εξαπλάτανο Αριδαίας, καλείται να έχει βασικό εξοπλισμό αντίσκηνο να το στήσει έξω από το ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ!!! Ως γνωστόν, εκεί  θα μένει με αυτοθυσία, να του περισσεύει κανένα ευρώ για τα βιβλία (μη μείνει μόνο με τις σημειώσεις που είχε από το Πανεπιστήμιο…).

Του απευθύνετε, λοιπόν, το λόγο και του λέτε όλα αυτά τα ωραία για τις συντεχνίες, γιατί τον είδατε ευάλωτο τον καημένο, έτοιμο να υποκύψει στο λαϊκισμό, ν’ ασπαστεί την άδικη και υποβολιμαία κριτική και να συναινέσει στο… μακελειό!

«Μας γέρασαν προώρως Γιώργο, το κατάλαβες» (Μανόλης Αναγνωστάκης)

Και τι ωραία που τα λέτε για να μη χυθεί σταγόνα αίμα: «ή όλοι εσείς θα θυσιαστείτε (και θα ψοφήσετε της πείνας…) ή εμείς δεν έχουμε μέλλον πολιτικό». Σωστά δεν σας διερμηνεύω; Τι κρίμα, όμως, που δεν μπορείτε ακόμα να διαβάσετε το… βουλωμένο γράμμα (που, ως αυτονόητο, το «διαβάζουν» πλέον και οι κότες…): να αποδοθούν πολιτικές ευθύνες, όχι με λόγια και «παράτες» και να πληρώσουν, επιτέλους, τα σπασμένα αυτοί που εξέθρεψαν συντεχνίες και τώρα «νίπτουνε τα χείρας» σαν Πιλάτοι!     

με τη βούλα αγανακτισμένου εκπαιδευτικού στα πρόθυρα της εφεδρείας ήγουν στο θάλαμο 12μηνης αναμονής για τη σύνταξή του

Υ.Γ. ΑΝΟΙΧΤΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ στην Υπουργό Παιδείας την ίδια μέρα που η κ. Άννα Διαμαντοπούλου στην προσωπική της ιστοσελίδα (από κοινού με ομογάλακτους Υπουργούς Υγείας και Μεταφορών), δημοσίευσε άρθρο πολιτικής παρέμβασης με απώτερο σκοπό να γίνει ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ στην τρέχουσα πολιτική επικαιρότητα


Για το συνταξιούχο των 1000 ευρώ και κάτω δέκα μέτρα/ροπαλιές σ’ ένα μήνα, για αυτόν που δήλωνε 1000 ευρώ εισόδημα και έστελνε περίσσευμα εκατομμυρίων σε τράπεζες ελβετικές δύο χρόνια «κοσκινίζουν», μαγειρεύουν (να σε βάζουνε σε σκέψη μήπως, τελικά, προσπαθούνε πρώτα να καλύψουν τα νώτα τους, γιατί αν τυχόν φανερωθεί ότι κάποια από τούτα τα ρημάδια τα αδήλωτα ποσά ήταν και είναι «διαπλεκόμενα» με την πολιτική της τελευταίας εικοσαετίας….  

ένα υπόδειγμα ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΕΙΜΕΝΟΥ με θέμα τη ΓΛΩΣΣΑ ΤΩΝ ΝΕΩΝ

Θέμα: Η γλώσσα των νέων θετικές κι αρνητικές πλευρές, συνέπειες και μια πρόταση


ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ: κάθε έτοιμο υπόδειγμα έχει το ρίσκο του με την έννοια ότι εκείνο που μετράει είναι η ικανότητά μας να προσαρμόσουμε το πληροφοριακό υλικό στις ειδικές απαιτήσεις (δεδομένα και ζητούμενα) του θέματος έτσι όπως θα έχει διατυπωθεί. Το προτεινόμενο  υπόδειγμα 600 περίπου λέξεων οργανωμένο σε παραγράφους  καλύπτει δύο κύριους άξονες του θέματος (περιγραφή και αιτίες του προβλήματος, θετικές- αρνητικές πλευρές και ως κατακλείδα μια πρόταση). Μέσα σε παρενθέσεις με διαφορετικό χρώμα έκλεισα διευκρινήσεις κι άλλες επιμέρους οδηγίες για το πώς θα μπορούσε να αξιοποιήθεί καλύτερα το υπάρχον υλικό. 

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ (περιεκτική αναφορά στα γενικά χαρακτηριστικά του θέματος από την οπτική γωνία που θα ορίζεται στη διατύπωση):
Οι νέοι, σήμερα ίσως περισσότερο απ’ ότι παλιότερα, χρησιμοποιούν έναν ιδιαίτερο γλωσσικό κώδικα στην επικοινωνία μεταξύ τους. Αυτός ο κώδικας που διαρκώς αλλάζει, περιέχει νέες επινοημένες απ’ αυτούς λέξεις, παραμορφωμένες εκφράσεις της καθομιλουμένης με ειδικές κατά περίπτωση σημασίες, έτοιμες ατάκες από τη διαφήμιση,  ξενικές λέξεις από τη μουσική και το ιντερνέτ και άλλες συνθηματικές εκφράσεις που εξυπηρετούν τις ειδικές ανάγκες επικοινωνίας που κάθε φορά διαμορφώνουν.  Όλα αυτά, που τα χρησιμοποιούν μεταξύ τους κυρίως στον προφορικό λόγο, με προϋποθέσεις μπορεί να έχουν θετικές και αρνητικές συνέπειες 
ΚΥΡΙΟ ΜΕΡΟΣ α] αίτια και συνέπειες (αν είναι στα ζητούμενα οι αιτίες θα πρέπει να επιμείνουμε σ’ αυτές παρουσιάζοντας με λεπτομέρειες τις πιο βασικές από αυτές. Διαφορετικά κάνουμε μια σύντομη αναφορά και παρουσιάζουμε πιο αναλυτικά τις συνέπειες αυτού του φαινομένου κι από τις δύο πλευρές. Δίνουμε μεγαλύτερη έμφαση στα θετικά ή στα αρνητικά ανάλογα με το ποια άποψη θέλουμε εμείς να υποστηρίξουμε):
Όπως είναι φυσικό, οι νέοι έχουν κοινά προβλήματα κι ενδιαφέροντα και σύμφωνα με αυτά διαμορφώνουν τη συμπεριφορά και τον τρόπο της ζωής τους. Στη σημερινή εποχή, μάλιστα, τα ενδιαφέροντά τους δεν μπορεί να είναι άσχετα από τη μαζική κουλτούρα που υποβάλλεται από τα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας.  Οι παρέες πάλι, στις οποίες εντάσσονται από πολύ μικρή ηλικία, έχουν τους δικούς τους άγραφους κανόνες στους οποίους είναι υποχρεωμένοι να συμμορφώνονται για να γίνονται αποδεκτοί. Ο πιο σημαντικός παράγοντας, ωστόσο, που οδηγεί τους νέους στην υιοθέτηση ιδιαίτερου κώδικα επικοινωνίας, είναι η συνειδητή ή υποσυνείδητη ανάγκη τους να διαφοροποιηθούν από τον κόσμο των μεγάλων και να εκφράσουν έτσι την αντίθεσή τους στο κατεστημένο τρόπο ζωής, με τον οποίο συνήθως διαφωνούν.
Στο βαθμό, λοιπόν, που η «γλώσσα των νέων» είναι μόνο το αποτέλεσμα μιας στείρας αντίδρασης προς κάθε τι το κατεστημένο, οι αρνητικές συνέπειες υπερτερούν. Όταν μάλιστα ο γλωσσικός αυτός κώδικας παίρνει τα χαρακτηριστικά μιας ιδιόμορφης αργκό και χρησιμοποιείται αδιάκριτα σε όλες τις περιπτώσεις, στον προφορικό και το γραπτό λόγο, τότε στενεύει επικίνδυνα o πνευματικός ορίζοντας των νέων και η σκέψη τους ατροφεί.
Αυτά τα αρνητικά αποτελέσματα τα βλέπουμε κυρίως στην αδυναμία τους να εκφράζονται σωστά και συγκροτημένα στο γραπτό λόγο. Βέβαια, για το πρόβλημα της εκφραστικής αδυναμίας δεν ευθύνεται μόνο το περιορισμένο λεξιλόγιο που χρησιμοποιούν οι νέοι στη δική τους γλώσσα, αλλά και ο τρόπος διδασκαλίας των γλωσσικών μαθημάτων στο εκπαιδευτικό μας σύστημα. Το σχολείο, κατά γενική ομολογία, έχει υποβαθμίσει   τη διδασκαλία των γλωσσικών μαθημάτων προωθώντας με τα νέα, υποτίθεται, εκσυγχρονισμένα προγράμματα τη μηχανιστική μάθηση αντί της καλλιέργειας της κριτικής σκέψης. Επιπλέον, η στυγνή ειδίκευση, τα προϊόντα υποκουλτούρας και, γενικά, η εμπορευματοποίηση της τέχνης, παραγκωνίζουν και περιθωριοποιούν τους πνευματικούς ανθρώπους, που θα μπορούσαν να παίξουν θετικό ρόλο στη γλωσσική καλλιέργεια των νέων. Φυσικά και ο ρόλος των ΜΜΕ, που είναι κυρίαρχα στη ζωή των σημερινών νέων, είναι καταλυτικός, κυρίως επειδή σ’ αυτά κυριαρχεί η εικόνα, που περιορίζει στο ελάχιστο τη χρήση του λόγου. Διαμορφώνεται, έτσι, ένας κώδικας επικοινωνίας με περιορισμένο λεξιλόγιο στον οποίο κυριαρχεί ο υπαινικτικός λόγος της διαφήμισης που μπορεί να γοητεύει, δεν είναι όμως γλωσσικά άρτιος.   

Η χρήση όμως του κώδικα των νέων δεν σημαίνει απαραίτητα άγνοια της γλώσσας. Αρκετοί νέοι τον χρησιμοποιούν περιστασιακά και προσωρινά ικανοποιώντας έτσι την ανάγκη τους για εκφραστικότητα, πρωτοτυπία και γλωσσικό παιχνίδι. Με αυτό τον τρόπο, από τη μια είναι άριστοι γνώστες των ιδιομορφιών της ειδικής γλώσσας που χρησιμοποιούν στις παρέες, αλλά, από την άλλη, χειρίζονται με άνεση την καθομιλουμένη κοινή νεοελληνική γλώσσα. Σ’ αυτή την περίπτωση ασκούν περαιτέρω τις γλωσσικές ικανότητές τους, εμπλουτίζουν το λεξιλόγιο με νέα δυναμογόνα στοιχεία και καλλιεργούν τις εκφραστικές δυνατότητές τους συμμετέχοντας με αυτό τον τρόπο σε μια νεανική κουλτούρα που πρωτοπορεί.     
ΕΠΙΛΟΓΟΣ/ κατακλείδα (ολοκληρώνουμε την παρουσίαση του θέματος με κάποια γενικά συμπεράσματα που, λογικά, θα απορρέουν από τα στοιχεία με τα οποία αναπτύξαμε τις διάφορες πτυχές του θέματος ή με μια πρόταση για τη θετική αντιμετώπιση τυχόν προβλημάτων):
Συμπεραίνοντας μπορούμε να πούμε ότι οι ενήλικοι είναι συνήθως  επικριτικοί και αντιδρούν αρνητικά, εντοπίζοντας το πρόβλημα στις βωμολοχίες και στην κακοποίηση των καθιερωμένων γλωσσικών κανόνων. Γι αυτό, γενικεύοντας αυθαίρετα και με υπερβολή, καταδικάζουν τον κώδικα των νέων και τον θεωρούν αίτιο της κοινωνικής παθητικότητάς τους.  Οι νέοι από την άλλη υπερασπίζονται τον τρόπο ομιλίας τους, υποστηρίζοντας ότι εκφράζει την κουλτούρα τους, διευκολύνει την κριτική τους προς τους μεγάλους και υποδηλώνει την κοινή τους ταυτότητα. Το σχολείο, τέλος, μπορεί και πρέπει να παίξει τον ενδιάμεσο εκείνο ρόλο για τη δημιουργική αφομοίωση των εκάστοτε νέων στοιχείων στην καθομιλουμένη γλώσσα.  Αυτό όμως μπορεί να γίνει πραγματικότητα, αν έχει προηγηθεί η άριστη γνώση και χρήση της κοινής νεοελληνικής γλώσσας και αν με νέες  διδακτικές μεθόδους, έχει κάνει τους νέους να συνειδητοποιήσουν την αξία της γλώσσας.


ΥΣΤΕΡΟΓΡΑΦΟ: Φυσικά υπάρχουν και πολλά άλλα στοιχεία γι’ αυτό το θέμα, που μπορεί κανείς να χρησιμοποιήσει ανάλογα με την περίπτωση. Συνεπώς, το πιο σωστό είναι, να διαβάσει προσεκτικά όλο το πληροφοριακό υλικό, και να κάνει την τελική προσαρμογή, αφού προσέξει την εκφώνηση του θέματος και δει ποια ακριβώς θα είναι τα ζητούμενα.

Πέμπτη, 13 Οκτωβρίου 2011

Εσύ με ποιο πλευρό θα κοιμάσαι;

α] Η ΦΩΤΕΙΝΗ ΠΛΕΥΡΑ ΤΟΥ ΦΕΓΓΑΡΙΟΥ: «Θέλω την ουσία, θέλω να περιτριγυρίζομαι από πρόσωπα που ξέρουν ν’ αγγίζουν την καρδιά των ανθρώπων (Mario de Andrade).
 
Μέτρησα τα χρόνια μου και συνειδητοποίησα, ότι μου υπολείπεται λιγότερος χρόνος ζωής  απ' ότι έχω ζήσει έως τώρα...
Αισθάνομαι όπως αυτό το παιδάκι που κέρδισε μια σακούλα καραμέλες: τις πρώτες τις καταβρόχθισε με λαιμαργία αλλά όταν παρατήρησε ότι του απέμεναν λίγες, άρχισε να τις γεύεται με βαθιά απόλαυση.
Δεν έχω πια χρόνο για ατέρμονες συγκεντρώσεις όπου συζητούνται, καταστατικά, νόρμες, διαδικασίες και εσωτερικοί κανονισμοί, γνωρίζοντας ότι δε θα καταλήξει κανείς πουθενά.
Δεν έχω πια χρόνο για να ανέχομαι παράλογους ανθρώπους που παρά τη χρονολογική τους ηλικία, δεν έχουν μεγαλώσει.
Δεν έχω πια χρόνο για να λογομαχώ με μετριότητες.
Δε θέλω να βρίσκομαι σε συγκεντρώσεις όπου παρελαύνουν παραφουσκωμένοι εγωισμοί.
Δεν ανέχομαι τους χειριστικούς και τους καιροσκόπους.
Με ενοχλεί η ζήλια και όσοι προσπαθούν να υποτιμήσουν τους ικανότερους για να οικειοποιηθούν τη θέση τους, το ταλέντο τους και τα επιτεύγματα τους.
Μισώ, να είμαι μάρτυρας των ελαττωμάτων που γεννά η μάχη για ένα μεγαλοπρεπές αξίωμα. Οι άνθρωποι δεν συζητούν πια για το περιεχόμενο... μετά βίας για την επικεφαλίδα.

Ο χρόνος μου είναι λίγος για να συζητώ για τους τίτλους, τις επικεφαλίδες. Θέλω την ουσία,  η ψυχή μου βιάζεται...Μου μένουν λίγες καραμέλες στη σακούλα...
Θέλω να ζήσω δίπλα σε πρόσωπα με ανθρώπινη υπόσταση. Που μπορούν να γελούν με τα λάθη τους. Που δεν επαίρονται για το θρίαμβό τους. Που δε θεωρούν τον εαυτό τους εκλεκτό, πριν από την ώρα τους. Που δεν αποφεύγουν τις ευθύνες τους. Που υπερασπίζονται την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και που το μόνο που επιθυμούν είναι να βαδίζουν μαζί με την αλήθεια και την ειλικρίνεια.
Το ουσιώδες είναι αυτό που αξίζει τον κόπο στη ζωή.
Θέλω να περιτριγυρίζομαι από πρόσωπα που ξέρουν να αγγίζουν την καρδιά των ανθρώπων... Άνθρωποι τους οποίους τα σκληρά χτυπήματα της ζωής τους δίδαξαν πως μεγαλώνει κανείς με απαλά αγγίγματα στην ψυχή.

Ναι, βιάζομαι, αλλά μόνο για να ζήσω με την ένταση που μόνο η ωριμότητα μπορεί να σου χαρίσει. Σκοπεύω να μην πάει χαμένη καμιά από τις καραμέλες που μου απομένουν...Είμαι σίγουρος ότι ορισμένες θα είναι πιο νόστιμες απ' όσες έχω ήδη φάει.
Σκοπός μου είναι να φτάσω ως το τέλος ικανοποιημένος και σε ειρήνη με τη συνείδησή μου και τους αγαπημένους μου. Εύχομαι και ο δικός σου να είναι ο ίδιος γιατί με κάποιον τρόπο θα φτάσεις κι εσύ...
 [ΠΗΓΗ: Mario de Andrade - Ποιητή, συγγραφέα, δοκιμιογράφο και μουσικολόγο από τη Βραζιλία]

β] ΤΟ ΠΟΤΗΡΙ ΜΙΣΟΑΔΕΙΟ: «Αστέρες» σε πορεία αργού θανάτου»...

Για πρώτη φορά στην περίοδο της Μεταπολίτευσης, τα πράγματα είναι τόσο αβέβαια στο δικομματικό σύστημα διακυβέρνησης της χώρας. Βεβαίως, αν λαμβάνει υπόψη του κανείς τις δημοσκοπήσεις, μπορεί να συμπεραίνει ότι τα δύο μεγάλα κόμματα εξακολουθούν να είναι πολύ πιο ισχυρά σε κοινωνική επιρροή από τα άλλα, διατηρώντας έτσι στη θέση του το οικοδόμημα του συστήματος.
Όμως, στην πραγματικότητα, η εικόνα δεν είναι τόσο καθαρή. Πέρα από το ότι τα δύο κόμματα, ΠΑΣΟΚ και Ν.Δ., έχουν συνολικά δύναμη εντυπωσιακά μικρότερη (54% προσφάτως) από ό,τι κατά το παρελθόν, μετρώντας από το 1981, γεγονός είναι ότι οι πολιτικές ποιότητές τους είναι πεσμένες και ότι μια μεγάλη κοινωνική πλειοψηφία ούτε από τις «θέσεις» τους γοητεύεται ούτε διατηρεί αυταπάτες για τις ικανότητες του πολιτικού προσωπικού εξουσίας, που εξακολουθεί να προστατεύει με κάθε τρόπο, με πείσμα, τα «κεκτημένα» του.
Από το σύνολο των δημοσκοπικών ευρημάτων και της ποιοτικής ανάλυσής τους προκύπτει ότι οι Έλληνες πολίτες, ακόμη και εκείνοι που θέλουν να διατηρούν «πράσινη» ή «γαλάζια» εκλογική προτίμηση, πολύ λίγο εκτιμούν και εμπιστεύονται το δικομματικό σύστημα και ακόμη λιγότερο ελπίζουν σε επίλυση των δραματικών προβλημάτων της ελληνικής κοινωνίας από το «πρώτης γραμμής» (δηλαδή πρώτης προβολής από ιδιωτικά τηλεοπτικά δίκτυα) πολιτικό προσωπικό του και τους ηγέτες του. Πέρα από αυτά, τα δύο μεγάλα κόμματα έχουν απαξιωθεί ηθικά στα μάτια των πολιτών, εξαιτίας της συμμετοχής και της συμπεριφοράς τους στις υποθέσεις των μεγάλων σκανδάλων, με πρώτο αυτό της «Ζίμενς», της γερμανικής εταιρείας που εξευτέλισε το ελληνικό πολιτικό σύστημα, «λαδώνοντας» υπουργούς και κόμματα.
Αλλά, τα πράγματα δεν είναι πολύ δύσκολα και αβέβαια για τα μεγάλα κόμματα, εξαιτίας δημοσκοπικών καταγραφών και αναλύσεων. Είναι δύσκολα επειδή, για πρώτη φορά από το 1981, κανένα από τα δύο δεν φαίνεται να είναι σε θέση να διαχειριστεί με σχετική έστω επιτυχία, και πάντως χωρίς νέες ζημιές, τα εθνικά πράγματα, που βρίσκονται πλέον σε κακά χάλια με δική τους ευθύνη και απελπίζουν την ελληνική κοινωνία.
Η σύγχυση, το άγχος και ο πανικός των νυν κυβερνώντων είναι καταφανέστατα. Και είναι κραυγαλέα η αδυναμία τους για οργανωμένη, συστηματική και προσεγμένη δουλειά, έστω και για την υπεράσπιση μιας υπόθεσης όπως είναι αυτή του σκληρού νεοφιλελεύθερου «Μνημονίου», που μόνο δώρα δεν κρύβει στα πακέτα του.
Η σύγχυση και η εν πολλοίς ασυνάρτητη κυβερνητική πολιτική δεν συνδέονται μόνο με την ανικανότητα κυβερνητικών προσώπων και την ανεπάρκεια ενός καταπληκτικού πρωθυπουργού, που φαίνεται να αιωρείται πάνω από έναν κόσμο που του είναι ακατανόητος.
Το μπέρδεμα συνδέεται και με το βασικό γεγονός ότι το «σοσιαλιστικών», έστω και τριτοδρομικών, καταβολών ΠΑΣΟΚ δεν έχει πλέον «αποστολή» ως κόμμα που εκπροσωπεί μεγάλες κοινωνικές δυνάμεις. Ο πολιτικός κύκλος του έκλεισε μοιραία και αναπόφευκτα εξαιτίας των εξελίξεων που κατέστησαν απαγορευτικές τις ανέμελες «διανεμητικές» πολιτικές του, τους υπέρ «πατρίδος» ογκώδεις δανεισμούς και τις ποικίλων ειδών «προστασίες» προς «ημέτερους», μικρομεσαίους, μεσαίους εντός και εκτός κρατικού κορβανά και τις μεγάλες δουλειές για τα «διαπλεκόμενα» των επιχειρηματικών ρετιρέ.
Οι «προσφορές» του ΠΑΣΟΚ των δύο μεγάλων περιόδων, της «Παπανδρεϊκής» και της «Σημιτικής», εξαντλήθηκαν. Και τώρα το ΠΑΣΟΚ πολιτεύεται εναντίον του εαυτού του ως σκληρή νεοφιλελεύθερη δύναμη με ξένο μοτέρ, ως κόμμα κάποτε «σοσιαλιστικό», αργότερα «σοσιαλδημοκρατικό» και στη συνέχεια ως νέας κοπής (Μπλερ) κόμμα «κεντροαριστερό». Ετσι, είναι πλέον ξεκάθαρο ότι αυτό το κόμμα της μεγάλης πολιτικής μουντζούρας δεν θα μπορέσει να αποφύγει την καταστροφή του σ' ένα μέλλον καθόλου μακρινό.
Αλλά και το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης, που κι αυτό από τη δική του πλευρά εγγυήθηκε επί τρεις και πλέον δεκαετίες τη λειτουργία της ομαλής εναλλαγής των δύο κομμάτων στην εξουσία και χωρίς κινδύνους αποδόμησης του κυβερνώντος δικομματισμού, δεν διαθέτει πλέον αξιόπιστες δυνάμεις για μια αποτελεσματική διακυβέρνηση - και μάλιστα εν μέσω συνθηκών μιας πρωτοφανούς για τα μεταπολεμικά χρονικά οικονομικής κρίσης.
Πέρα από το βάρος που φέρει η Νέα Δημοκρατία για την κατά πολλούς «χαμένη» πενταετία 2004-2009, δεν έχει καταφέρει να πείσει την ελληνική κοινωνία να ξεχάσει ότι η Ν.Δ. αποτελεί και αυτή συστατικό στοιχείο της πολιτικής μηχανής που έφερε τη χώρα στην παρακμή και στη χρεοκοπία, δεν έχει καταφέρει να πείσει ότι διαθέτει πολιτικές και πνευματικές δυνάμεις ικανές να αναλάβουν έργο εθνικής ανόρθωσης εν μέσω θυέλλης. Η Ν.Δ. μπορεί σήμερα να υπολογίζει μόνο σε μελλοντικά εκλογικά κέρδη άνευ πολιτικής αξίας, προερχόμενα από τα συγκλονιστικά κοινωνικά αποτελέσματα της αξιοθρήνητης πολιτικής του κυβερνώντος ΠΑΣΟΚ.
Ο δικομματισμός έχει περάσει σε φάση αργού θανάτου. Χάνει δυνάμεις κάθε ημέρα που περνά και έχει ήδη αφεθεί στις φροντίδες της τρόικας. Οι καλοζωισμένοι «αστέρες» του βρίσκονται σε αξιολύπητη πολιτική κατάσταση. Πνευματικά ρακένδυτοι, θύματα παραισθήσεων, τρεκλίζουν σε τοπίο ομίχλης και μπερδεύουν τα λόγια τους, καθώς η σκέψη απουσιάζει. Η κοινωνία βράζει. Η δικομματική «ομαλότητα» τελειώνει.
, ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ 13/10/2011]

Τρίτη, 11 Οκτωβρίου 2011

ΖΟΖΕ ΣΑΡΑΜΑΓΚΟΥ, Οι κερδοσκόποι της ανεργίας

Εγκλήματα εναντίον της ανθρωπότητας δεν είναι μόνο οι γενοκτονίες, τα βασανιστήρια, οι λιμοί που προκαλούνται εσκεμμένα, οι εξευτελισμοί ως μέθοδος καταστολής της ταυτότητας των θυμάτων. Έγκλημα εναντίον της ανθρωπότητας είναι επίσης και η ανεργία.
 

Όσο περνά ο καιρός τόσο οι ουρές των ανέργων πληθαίνουν, τόσο μακραίνουν. Ο πορτογάλος νομπελίστας είχε επίσης κληθεί να συμμετάσχει στον Στολίσκο της Ειρήνης, αλλά η κατάσταση της υγείας του είχε πια επιδεινωθεί. Όλο το προηγούμενο διάστημα, ωστόσο, συνέχιζε να εμπλουτίζει συστηματικά το μπλογκ του, σχολιάζοντας πρόσωπα και πράγματα της όλο και πιο παράλογης πραγματικότητας γύρω του, κι από αυτή τη σοδειά προέκυψε ένα ακόμη «Τετράδιο», μεστό, σπινθηροβόλο και καυστικό. Αποφασισμένος ως το τέλος να αφυπνίζει τις συνειδήσεις των εφησυχασμένων, ο Σαραμάγκου αναρωτιέται για το τι απέμεινε πια από την έννοια της δημοκρατίας, επιτίθεται με ανανεωμένη φόρα σ' «αυτό το πράγμα, τον Μπερλουσκόνι», υποκλίνεται στον Κάφκα, τον Πεσόα, όπως και στον Φουέντες, τον Γκαλεάνο, τον Σάμπατο και τον Μαχμούντ Νταρβίς, επανέρχεται στο ζήτημα της θρησκείας προσδοκώντας έναν «οικουμενικό θεό» που δεν θα στέλνει στο θάνατο άγουρα, φανατισμένα αγόρια, τάσσεται πάντα με το πλευρό των θυμάτων, και όπως μας καλεί να δούμε τον κόσμο μ' άλλα μάτια, μας επισημαίνει και την αναπόφευκτη θλίψη του Σαρλό. Ιδού μερικά χαρακτηριστικά αποσπάσματα του «Τελευταίου Τετραδίου»:

«ΤΙ ΚΑΝΟΥΜΕ εμείς, που παρακολουθούμε, αδύναμοι, τη συνθλιπτική προέλαση των μεγάλων οικονομικών και χρηματοπιστωτικών ηγεμόνων, ξετρελαμένων για να κατακτήσουν όλο και περισσότερο χρήμα, όλο και περισσότερη εξουσία, με όλα τα μέσα, νόμιμα ή παράνομα, που έχουν στο χέρι τους, καθαρά ή βρόμικα, ομαλά ή εγκληματικά;

Μπορούμε να αφήσουμε την έξοδο από την κρίση στα χέρια των ειδημόνων; Δεν είναι αυτοί οι ίδιοι, οι τραπεζίτες, οι πολιτικοί ανώτατου επιπέδου παγκοσμίως, οι διευθυντές των μεγάλων πολυεθνικών, οι κερδοσκόποι, με τη συνενοχή των μέσων μαζικής ενημέρωσης, οι οποίοι, με την υπεροχή αυτού που θεωρεί τον εαυτό του κάτοχο της απόλυτης σοφίας, μας πρόσταζαν να σωπάσουμε όταν τα τελευταία τριάντα χρόνια δειλά διαμαρτυρόμασταν, λέγοντας πως δεν ξέρουμε τίποτα, και γι' αυτό μας γελοιοποιούσαν; Ήταν η εποχή της απόλυτης μονοκρατορίας της Αγοράς, αυτής της με θράσος αυτομεταρρυθμιζόμενης και αυτορυθμιζόμενης οντότητας που έχει επιφορτιστεί με το αμετάκλητο πεπρωμένο να προετοιμάζει και να υπερασπίζεται παντοτινά και αιώνια την προσωπική και συλλογική μας ευτυχία, παρ' όλο που η πραγματικότητα αναλαμβάνει να τη διαψεύδει ανά πάσα ώρα που περνά (...).

Ποιος θα λύσει το πρόβλημα των ανέργων, εκατομμυρίων θυμάτων της επονομαζόμενης κρίσης, που εξαιτίας της φιλαργυρίας, της κακοήθειας ή της ηλιθιότητας των δυνατών θα συνεχίσουν να είναι άνεργοι, κακοζώντας προσωρινά με άθλια κρατικά επιδόματα, ενώ τα μεγάλα στελέχη και οι διευθυντές επιχειρήσεων που οδηγήθηκαν σε πτώχευση απολαμβάνουν ποσά εκατομμυρίων καλυμμένοι από θωρακισμένα συμβόλαια;

Αυτό που συμβαίνει είναι από κάθε άποψη ένα έγκλημα εναντίον της ανθρωπότητας και υπ' αυτή την προοπτική πρέπει να αναλυθεί στα δημόσια φόρα και στις συνειδήσεις. Δεν είναι υπερβολή. Εγκλήματα εναντίον της ανθρωπότητας δεν είναι μόνο οι γενοκτονίες, οι εθνοκτονίες, τα στρατόπεδα θανάτου, τα βασανιστήρια, οι επιλεκτικές δολοφονίες, οι λιμοί που προκαλούνται εσκεμμένα, οι μαζικές επιμολύνσεις, οι εξευτελισμοί ως μέθοδος καταστολής της ταυτότητας των θυμάτων. Έγκλημα εναντίον της ανθρωπότητας είναι επίσης αυτό που οι χρηματοπιστωτικές και οικονομικές εξουσίες, με την ενεργή ή σιωπηλή συνενοχή των κυβερνήσεων, εν ψυχρώ διέπραξαν εναντίον εκατομμυρίων ανθρώπων σε όλο τον κόσμο, που απειλούνται να χάσουν ό,τι τους έχει απομείνει, το σπίτι και τις οικονομίες τους, αφού έχουν χάσει τη μοναδική και πολύ συχνά ισχνή πηγή εισοδήματος, δηλαδή τη δουλειά τους (...).
Λέγοντας «Όχι στην ανεργία» ανακόπτουμε την αργή αλλά αμείλικτη γενοκτονία στην οποία το σύστημα καταδικάζει εκατομμύρια ανθρώπους. Ξέρουμε πως μπορούμε να βγούμε απ' αυτή την κρίση, ξέρουμε πως δεν ζητάμε το φεγγάρι. Και ξέρουμε πως έχουμε φωνή για να τη χρησιμοποιήσουμε. Μπροστά στην υπεροψία του συστήματος, επικαλούμαστε το δικαίωμά μας στην κριτική και στη διαμαρτυρία. Εκείνοι δεν τα ξέρουν όλα. Έπεσαν έξω. Μας εξαπάτησαν. Δεν δεχόμαστε να είμαστε τα θύματά τους».

ΚΑΤΑΚΛΕΙΔΑ περί ανεργίας με ΑΝΕΚΔΟΤΟ: Μπαίνει προ ημερών σε κάποιο κατάστημα ένας άνεργος και ρωτά τον ιδιοκτήτη αν υπάρχει δουλειά.
-Βεβαίως και υπάρχει μία θέση. Κάθε μέρα θα πρέπει να έρχεσαι εδώ για τέσσερις ώρες. Η δουλειά σου θα είναι να ελέγχεις αν εργάζονται αποδοτικά οι πωλήτριες. Ο μισθός σου θα είναι 2.500 ευρώ μηνιαίως, με εταιρικό αυτοκίνητο, κινητό τηλέφωνο της υπηρεσίας, καθώς και μία πολύ εμφανίσιμη ξανθή γραμματέα.
-Πλάκα μου κάνεις;
-Εσύ άρχισες!...

Το άλλο με τη Διαμαντοπούλου το ξέρετε; Απογευματάκι σε μια μικρή πόλη στην Ουγκάντα. Στο μικρό καλυβάκι μιας οικογένειας ένα αγοράκι έντεκα ετών και ένα κοριτσάκι μικρότερο παίζουν κάνοντας μεγάλη φασαρία. Ξαφνικά ακούγεται η φωνή της μητέρας τους:

-Σταματήστε επιτέλους! Πότε θα διαβάσετε τα μαθήματά σας για το σχολείο; Το ξέρετε ότι στην Ελλάδα υπάρχουν παιδάκια σαν κι εσάς που δεν έχουν βιβλία για να διαβάσουν;