Τρίτη, 24 Ιανουαρίου 2012

Γιατί η νεανική ηλικία είναι η πιο κρίσιμη της ανθρώπινης ζωής

Η νεότητα είναι η κρισιμότερη ηλικία της ζωής, γιατί η περίοδος αυτή είναι καθοριστική και αποφασιστική για κάθε άνθρωπο.


ΑΣΚΗΣΗ ΔΟΜΗΣ στις τρεις πρώτες παραγράφους: (πώς συνδέονται μεταξύ τους), δομικά στοιχεία (θεματική περίοδος, λεπτομέρειες ανάπτυξης, κατακλείδα) και τρόποι ανάπτυξης (με παραδείγματα, με αιτιολόγηση κλπ)

Καθοριστική είναι η νεότητα, επειδή σε αυτή την ηλικία ο άνθρωπος διαμορφώνει ουσιαστικά την προσωπικότητα. Πρώτα απ’ όλα αναπτύσσεται και διαπλάθεται σωματικά. Κατά τη διάρκεια της εφηβείας συντελούνται έντονες σωματικές αλλαγές που συχνά συνοδεύονται από προβλήματα επικοινωνίας και συναισθηματικές διαταραχές, όπως νευρικότητα, ανασφάλεια, άγχος, μελαγχολία, αισθήματα μειονεξίας και απομόνωση. Τα προβλήματα αυτά επιτείνονται, αν ο νέος δε στραφεί σε δημιουργικές δραστηριότητες, π.χ. αθλητισμό και τέχνες ή ακόμα χειρότερα, αν επιβαρυνθεί με βαρύ φορτίο σχολικών ή επαγγελματικών υποχρεώσεων. Απεναντίας, όταν η σωματική ανάπτυξη είναι φυσιολογική, τότε ο νέος αποκτάει αυτοπεποίθηση.
Παράλληλα με τη σωματική ανάπτυξη ο νέος αναπτύσσεται και συναισθηματικά. Συμβαίνει μάλιστα, όπως αναφέραμε, οι φυσιολογικές μεταβολές να συνοδεύονται και από συναισθηματικές. Αν, μάλιστα, προσθέσουμε και τα ερεθίσματα που δέχεται από το περιβάλλον ο νέος και κυρίως ο έφηβος, καταλαβαίνουμε γιατί η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που χαρακτηρίζεται από πλούσιο συναισθηματισμό. Οι νέοι διακατέχονται από συναισθήματα –έντονα αλλά παροδικά- αγάπης και στοργής, έρωτα, ζήλειας και φθόνου, θυμού και οργής, άγχους, αγωνίας και φόβου, συμπάθειας και θαυμασμού. «Ένταση συναισθηματική παρατηρείται στους νέους από τρία βασικά προβλήματα που τους απασχολούν. Το ένα αναφέρεται στο θέμα της ανεξαρτησίας στο θέμα της ανεξαρτησίας τους από τους γονείς. Οι γονείς εξακολουθούν να πιέζουν, ιδιαίτερα τα κορίτσια, αλλά και οι έφηβοι επιζητούν με έμφαση τη χειραφέτηση. Το δεύτερο είναι το θέμα των σχέσεων με το άλλο φύλο που τους συγκλονίζει, και το τρίτο, που κυριολεκτικά τους απορροφά, είναι το πρόβλημα της επαγγελματικής αποκατάστασης, ιδιαίτερα γι’ αυτούς που στοχεύουν να εισαχθούν στα ανώτατα ιδρύματα» (Κ.Γ. Μάνος, Ψυχολογία του εφήβου). Οι επιδράσεις των συναισθημάτων στους νέους μπορεί να είναι ευνοϊκές ή δυσμενείς. Όταν είναι ευνοϊκές, αποτελούν κίνητρα για δράση και δημιουργία, ενώ όταν είναι δυσμενείς, γίνονται αιτία για ψυχικές διαταραχές, πνευματική και σωματική κόπωση.
Για να κατανοήσουμε πόσο σημαντική ηλικία είναι η νεότητα, δεν αρκεί να ξέρουμε μόνο πώς νιώθουν οι νέοι, αλλά και πώς σκέφτονται. Και ο τρόπος σκέψης που κάθε άνθρωπος διαμορφώνει όταν είναι νέος είναι καθοριστικός για την πνευματική του διαμόρφωση και ωρίμανση. Κατά τη διάρκεια της εφηβείας ο άνθρωπος αποκτά την ικανότητα να κατανοεί και να εκφράζει αφηρημένες έννοιες, διευρύνει τον κύκλο των γνώσεων του, κρίνει και γνωρίζει καλύτερα τον εαυτό του και τους άλλους. Τα εμπειρικά ενδιαφέροντα μετατρέπονται σιγά-σιγά σε νοητικά με την αναζήτηση των βαθύτερων αιτιών και σχέσεων των πραγμάτων και των φαινομένων και με τη θέση καθολικότερων ζητημάτων που κάνουν το νέο ανήσυχο και ερευνητικό. Η καθαρή νόηση ενισχύεται. Ο νέος, χρησιμοποιώντας πια πολύ καλά τη γλώσσα, διανοείται με γενικές αρχές, νόμους κανόνες και υποθέσεις και φτάνει σε συμπεράσματα και στην ουσία των πραγμάτων. Έτσι, ερευνώντας και αναζητώντας την αλήθεια, αρχίζει να διαμορφώνει τον προσωπικό τρόπο ζωής του, τις αξίες, τις αρχές και τα οράματά του για τον κόσμο και προχωρεί στις ιδεολογικές και πολιτικές του επιλογές.
[ΠΗΓΗ: Πειστικός Λόγος στην Έκφραση-Έκθεση Λυκείου – ΤΕΥΧΟΣ Α σελ. 58]

Δομή παραγράφων και τρόποι ανάπτυξης, διαθρωτικές λέξεις (στοιχεία για τις απαντήσεις)
1η ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ: Θ.Π. «Καθοριστική είναι, επειδή σε αυτή την ηλικία ο άνθρωπος διαμορφώνει ουσιαστικά την προσωπικότητα», λεπτομέρειες ανάπτυξης όλη η άλλη παράγραφος, κατακλείδα δεν έχει. Η παράγραφος αναπτύσσεται με συνδυασμό μεθόδων: αιτιολόγηση, παραδείγματα και αντίθεση: Πρώτα αιτιολογείται γιατί είναι καθοριστική η νεανική ηλικία: επειδή «πρώτα απ’ όλα αναπτύσσεται και διαπλάθεται σωματικά», επειδή επίσης «συντελούνται έντονες σωματικές αλλαγές όπως νευρικότητα ανασφάλεια κλπ, τα προβλήματα επιτείνονται αν ο νέος στραφεί σε δημιουργικές δραστηριότητες π.χ. αθλητισμό και τέχνες κλπ. Στο τέλος με τη διαθρωτική λέξη απεναντίας έχουμε αντίθεση. Βλέπε και τις άλλες διαθρωτικές λέξεις (με πράσινα τονισμένα γράμματα στο κείμενο).
2η ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ: Πολύ μεγάλη παράγραφος με χαλαρή δομή. Ουσιαστικά έχει τρεις διαφορετικές Θ.Π. (άρα θα μπορούσε να χωριστεί σε τρεις επί μέρους παραγράφους): α] «Παράλληλα με τη σωματική ανάπτυξη ο νέος αναπτύσσεται και συναισθηματικά», β] «Ένταση συναισθηματική παρατηρείται στους νέους από τρία βασικά προβλήματα που τους απασχολούν» και γ] «Οι επιδράσεις των συναισθημάτων στους νέους μπορεί να είναι ευνοϊκές ή δυσμενείς»    Στις λεπτομέρειες ανάπτυξης διακρίνουμε πάλι συνδυασμό μεθόδων: αιτιολόγηση, διαίρεση: Στην πρώτη ενότητα αιτιολογείται γιατί «η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής που χαρακτηρίζεται από έντονο συναισθηματισμό» Στη δεύτερη περίοδος τα τρία βασικά προβλήματα (διαιρετέα έννοια) αναλύονται σε πρώτο, δεύτερο κλπ (μέλη της διαίρεσης). Βλέπε και τις άλλες διαθρωτικές λέξεις (με πράσινα τονισμένα γράμματα στο κείμενο).
3η ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ: Θ.Π. «Για να κατανοήσουμε πόσο σημαντική είναι η νεότητα, δεν αρκεί να ξέρουμε μόνο πως νιώθουν οι νέοι, αλλά και πώς σκέφτονται», λεπτομέρειες ανάπτυξης από «Και ο τρόπος σκέψης… ΕΩΣ… φτάνει σε συμπεράσματα αι στην ουσία των πραγμάτων», κατακλείδα η τελευταία περίοδος της παραγράφου. Η παράγραφος αναπτύσσεται με αίτιο αποτέλεσμα: Η ικανότητα να κατανοεί αφηρημένες έννοιες που αποκτά ο νέος στη διάρκεια της εφηβείας είναι το αίτιο έχει ως αποτέλεσμα την πνευματική του διαμόρφωση και ωρίμανση. Βλέπε διαθρωτικές λέξεις (με πράσινα τονισμένα γράμματα στο κείμενο).

Πολλές από τις αποφάσεις που καλείται να πάρει ο νέος στη διάρκεια της εφηβείας τον ακολουθούν σ’ όλη του τη ζωή.  Παράδειγμα: η επιλογή επαγγέλματος
ΑΣΚΗΣΗ: α] να αξιολογηθούν οι υποκειμενικοί και αντικειμενικοί παράγοντες που διαμορφώνουν το πλαίσιο για μια σωστή ή λαθεμένη επιλογή β] να σχολιαστούν οι συνέπειες της σωστής και λαθεμένης επιλογής 

Η νεότητα είναι αποφασιστική περίοδος της ζωής του ανθρώπου, επειδή τότε αυτός βρίσκεται σε σταυροδρόμια, μπροστά σε διλήμματα και καλείται να πάρει σοβαρές αποφάσεις που, σωστές ή λαθεμένες τον ακολουθούν, με τις συνέπειες που έχουν σ’ όλη τη του τη ζωή. Η σωστή επιλογή είναι αποτέλεσμα μιας σύνθετης διαδικασίας στην οποία πρέπει να ληφθούν υπόψη και να συνεκτιμηθούν από τη μια υποκειμενικοί παράγοντες, δηλαδή οι κλίσεις, τα ενδιαφέροντα και οι δεξιότητες που κάθε νέος έχει και από την άλλη αντικειμενικοί παράγοντες, όπως είναι η αγορά εργασίας, τα οικονομικά οφέλη, οι επαγγελματικές προοπτικές, οι συνθήκες εργασίας σε έναν κόσμο που αλλάζει μέρα με τη μέρα. Η επιλογή επαγγέλματος είναι μια δύσκολη απόφαση για τους νέους, επειδή είναι ζωτικής σημασίας γι’ αυτούς. Μια σωστή επιλογή αποδεικνύεται συνήθως η βάση, το θεμέλιο πάνω στο οποίο οικοδομείται η ζωή και η ευτυχία του ανθρώπου, αν αναλογιστούμε ότι από το επάγγελμα εξαρτάται το βιοτικό επίπεδο, η αυτάρκεια και σε πολύ μεγάλο βαθμό η καταξίωση, η πληρότητα και η ηθική ικανοποίηση που νιώθει ο άνθρωπος. Αντίθετα, μια λαθεμένη επιλογή μπορεί να συνοδεύεται εφ΄όρου ζωής από αισθήματα αποτυχίας και μειονεξίας, από αβεβαιότητα και ανασφάλεια, από απαισιοδοξία και μεμψιμοιρία.
[ΕΠΙΛΟΓΗ ΥΛΙΚΟΥ από Πειστικό Λόγο στην Έκφραση-Έκθεση Λυκείου – Σπυρίδων Κούτρας ΤΕΥΧΟΣ Α σελ. 60 κ.ε.]

Τα σοβαρότερα προβλήματα των νέων

Οι νέοι είναι, τελικά πιο ευάλωτοι στους διάφορους κινδύνους της ζωής;  Ο παρορμητικός χαρακτήρας τους, η απειρία και η ανωριμότητα είναι πάντοτε αρνητικοί παράγοντες;

Η ΝΕΟΤΗΤΑ, από τη μια  είναι η ηλικία της ανέμελης ζωής, μια περίοδος, δηλαδή, που ο άνθρωπος, σφύζοντας από ζωή και ενεργητικότητα, χαίρεται την ανεξαρτησία, τη συντροφιά, τον έρωτα τη διασκέδαση αλλά από την άλλη θεωρείται καθοριστική και αποφασιστική διότι στη διάρκεια της παίρνονται οι αποφάσεις που καθορίζουν το μέλλον τους. Τι τελικά υπερισχύει σήμερα;

Όταν γίνεται λόγος για τα προβλήματα των νέων, στην ουσία αναφερόμαστε σε κοινωνικά προβλήματα που οι επιπτώσεις τους είναι ιδιαίτερα σοβαρές για τους νέους. Αν παραβλέψουμε τα γενικότερα οικονομικά και πολιτικά προβλήματα που ταλανίζουν την ανθρωπότητα σήμερα, θα μπορούσαμε να θεωρήσουμε ως πιο σοβαρό το πρόβλημα της παιδείας που παρέχεται στους νέους, επειδή αυτή, κατά κοινή ομολογία, είναι ελλιπής. Το πρόβλημα αυτό είναι το σημαντικότερο, γιατί η προσφορά της παιδείας είναι ανεκτίμητη, και πολύ περισσότερο στην εποχή μας. Σήμερα, η γνώση δεν είναι μόνο ένα εφόδιο για να αποκατασταθούν επαγγελματικά οι νέοι αλλά μια από τις πιο βασικές προϋποθέσεις για να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά κάθε πρόβλημα που θα παρουσιαστεί στη ζωή τους, να προστατέψουν τα δικαιώματά τους, να ολοκληρώσουν την προσωπικότητά τους και να ευτυχήσουν.
Εξίσου σημαντικό, αφού έχει άμεση σχέση με την παιδεία, είναι και το πρόβλημα του σωστού προσανατολισμού των νέων. Το πρόβλημα αυτό, αν και υπήρχε για τους νέους όλων των εποχών, στις μέρες μας εμφανίζεται οξύτερο. Σ’ αυτό συνέβαλαν από τη μια οι γρήγορες εξελίξεις που άλλαξαν ριζικά τις συνθήκες ζωής και από την άλλη η ανεπάρκεια πολλών παραδοσιακών αξιών και προτύπων ζωής να ανταποκριθούν στις ανάγκες και τις απαιτήσεις του σύγχρονου ανθρώπου, ο οποίος τις αμφισβητεί και τις απορρίπτει. Υπάρχει, λοιπόν, ένα ιδεολογικό κενό και μια σύγχυση. Και οι νέοι, όσο ενηλικιώνονται, βλέπουν τα πρότυπά τους να ξεθωριάζουν, βλέπουν να επικρατεί η αδικία, η εκμετάλλευση, η βία και η νωθρότητα. Πού να στηριχθούν, σε τι να πιστέψουν και τι να ελπίζουν.
Η αβεβαιότητα και η ανασφάλεια που προκύπτουν από το παραπάνω ιδεολογικό κενό, κάνει προβληματική και την ένταξη των νέων στην κοινωνική ζωή. Υπάρχουν πολλές δυσκολίες στην προσαρμογή των νέων στα σημερινά δύσκολα κοινωνικά δεδομένα, αν κρίνουμε από τις αντιδράσεις ενός όχι ευκαταφρόνητου μέρους της νεολαίας. Οι σύγχρονες συνθήκες αφήνουν ελάχιστα περιθώρια στους νέους να παρεμβαίνουν και να διαμορφώνουν τη ζωή τους όπως ήθελαν. Η πολιτιστική ομοιομορφία, επίσης, των σύγχρονων κοινωνιών συνθλίβουν την προσωπικότητα, την ιδιαιτερότητά της. Αποφάσεις, καθήκοντα, νόμοι επιβάλλονται από τις ανάγκες εκτέλεσης προγραμμάτων και εξυπηρέτησης συμφερόντων. Οι πολίτες πρέπει να εκτελούν υποχρεωτικά αποφάσεις που άλλοι παίρνουν για λογαριασμό τους. Γι’ αυτό οι νέοι, που θέλουν να έχουν λόγο για όσα γίνονται και τους αφορούν, δυσκολεύονται να συμβιβαστούν με μια τέτοια κατάσταση.
Η επαγγελματική αποκατάσταση, η σωστή, δηλαδή, επιλογή επαγγέλματος και η εύρεση εργασίας, προβληματίζει έντονα τους νέους, αφού είναι καθοριστική για τη μετέπειτα ζωή τους. Σ’ αυτήν εναποθέτουν, και δικαιολογημένα, πολλές από τις προσδοκίες τους, από αυτήν εξαρτούν την ανεξαρτησία τους, τη ψυχαγωγία τους, την άνεση και την κοινωνική καταξίωσή τους. Και όσο μεγαλύτερα είναι τα προβλήματα της σύγχρονης οικονομικής κρίσης, όσο αυξάνονται τα ποσοστά ανεργίας σε όλα τα επαγγέλματα, τόσο εντείνεται η αγωνία, η ανασφάλεια και το άγχος τους.
Υπάρχουν, ασφαλώς, και άλλα προβλήματα που απασχολούν τους νέους στην εποχή μας: οι σχέσεις τους με τους μεγαλύτερους, η εγκληματικότητα και η διαφθορά που βρίσκονται τόσο κοντά τους και απροκάλυπτα, τα ναρκωτικά που θανατώνουν δεκάδες νέους κάθε χρόνο. Κανείς δεν αμφισβητεί τη σοβαρότητά τους, παρόλο που τα προβλήματα αυτά εμφανίζονται ως αποτέλεσμα όσων προηγουμένως αναφέρθηκαν. 

ΑΦΟΡΜΗ για προβληματισμό και συζήτηση: Τα σημαντικότερα προβλήματα των νέων είναι (με τη σειρά της σπουδαιότητάς τους): ελλιπής παιδεία,  σωστός προσανατολισμός, προβληματική κοινωνικοποίηση, επαγγελματική αποκατάσταση. Από αυτά προκύπτουν κι άλλα εξίσου σημαντικά: σχέσεις με τους μεγαλύτερους, εγκληματικότητα, τα ναρκωτικά κλπ. Αφού μελετήσετε προσεκτικά το σκεπτικό του συγγραφέα σύμφωνα με το οποίο ιεραρχεί με αυτή τη σειρά τα προβλήματα των νέων, να κάνετε τη δική σας ιεράρχηση εξηγώντας τους λόγους. 
 
Χάσμα γενεών: τα αίτια του και κάποιες σκέψεις για τη γεφύρωσή του

Υπάρχουν, πράγματι, μεγάλες και αγεφύρωτες διαφορές που χωρίζουν δύο επάλληλες γενιές;

Ή περιγράφεται με υπερβολές η διαφορετική οπτική γωνία από την οποία βλέπουν τον κόσμο

*  από τη μια οι νέοι (που έχουν ακόμα αδιαμόρφωτη προσωπικότητα και χαρακτήρα)

*  και από την άλλη οι «κατασταλαγμένοι» και έμπειροι ενήλικες;

Κατά τα φαινόμενα οι μεταξύ των διαδοχικών γενιών διαφορές είναι φαινόμενο τυπικό και διαδραματίζεται με την ακρίβεια φυσικού νόμου, εφόσον η φύση του νέου είναι διαφορετική απ’ αυτή του ηλικιωμένου και εφόσον οι συνθήκες στις οποίες μεγαλώνει η καθεμιά από τις δύο γενιές είναι λίγο πολύ διαφορετικές.

Η σύγκρουση ανάμεσα στην παλιά και τη νέα γενιά είναι, κατά βάθος, η αιώνια σύγκρουση του παλιού με το καινούργιο, του παρελθόντος με το παρόν, της συντήρησης με την προοδο, εκφρασμένη από τους φορείς των στοιχείων αυτών, δηλαδή τους ηλικιωμένους και τους νέους. Επομένως, τα βαθύτερα αίτια, όχι τις αφορμές, θα πρέπει να τα αναζητήσουμε στην ίδια τη φύση του νέου και του ηλικιωμένου, καθώς και στις διαφορετικές συνθήκες στις οποίες αυτοί έζησαν και ζουν, επειδή από αυτές δέχονται ανάλογες επιδράσεις και διαμορφώνουν τις ιδέες, τις αξίες και τον τρόπο ζωής τους.
Η ίδια η βιολογική διαφορά των δύο οργανισμών, του παλιού και του νέου, τους οδηγεί σε διαφορετική θεώρηση του κόσμου και σε ανταγωνιστική στάση στη ζωή. Ο νέος κινείται προς τα εμπρός, ο ηλικιωμένος, όταν δεν γυρίζει πίσω, προσπαθεί να συγκρατήσει το παρόν, αυτό που του εξασφαλίζει την ύπαρξή του, να συντηρήσει όσα κατόρθωσε να αποκτήσει. Η συντηρητική στάση είναι αυτονόητη για τον άνθρωπο μιας κάποιας ηλικίας, αφού αποτελεί συνάρτηση της συντήρησης της ίδιας του της ύπαρξης, που με τα χρόνια έχει εξαντλήσει πολλές από τις πιο ζωτικές δυνάμεις του και οδεύει προς την αναπόφευκτη φθορά. Είναι απόλυτα κατανοητή η στροφή των ώριμων προς το παρελθόν, την περίοδο εκείνη της ζωής τους, που «είχαν και δύναμη και λόγο και ομορφιά». Η νοσταλγία των χρόνων εκείνων δεν αποτελεί συναισθηματική κατάσταση φευγαλέα και ρομαντική, αποτελεί ανάγκη βιολογική, που τώρα μόλις διαπιστώνει ο ώριμος πως είναι τρομακτικά σύντομη και αφάνταστα ωραία.
Κι ενώ ο ώριμος άνθρωπος κινείται προς τα περασμένα, ωραιοποιώντας καθετί που συνδέεται με τη δική του ωραία περίοδο της νιότης, ο νέος ατενίζει το μέλλον και πιστεύει πως μπορεί κα πρέπει να το κάνει καλύτερο από το παρόν. Ο νέος με ακέραιες όλες τις δυνάμεις του πιστεύει πως μπορεί να κατακτήσει τον κόσμο, που ανοίγεται μπροστά στα έκπληκτα μάτια του. Αυτή η πίστη του τον κάνει να μην λογαριάζει φραγμούς, σαν αυτούς που θέτουν καθιερωμένες κοινωνικές αντιλήψεις και αρχές. Αψηφά επίσης την κοινωνικά αποδεκτή συμπεριφορά, που τη θεωρεί προσποιητή και υποκριτική και αδιαφορεί για την κοινή γνώμη. Αντίθετα, αυτά μετρούν πολύ για τους συνετούς ηλικιωμένους, που δεν θέλουν να εκτεθούν στα μάτια του κόσμου.
Σ’ αυτές τις εγγενείς διαφορές που υπάρχουν ανάμεσα στη γενιά των νέων και στη γενιά των ηλικιωμένων προστέθηκαν, στην εποχή μας, και άλλες αιτίες οι οποίες συνέτειναν στη διεύρυνση του χάσματος. Και πρώτη από όλες ο γρήγορος ρυθμός εξέλιξης και η απότομη αλλαγή των συνθηκών της ζωής. Νέα τεχνολογικά επιτεύγματα εισβάλουν στη ζωή μας, γνώσεις αναθεωρούνται, ιδέες αλλάζουν, αξίες καταρρίπτονται από τη μια στιγμή στην άλλη. Σ’ αυτές τις αλλαγές οι νέοι προσαρμόζονται σχετικά εύκολα, επειδή δεν έχουν παγιώσει ακόμη αντιλήψεις και συμπεριφορά και είναι ευέλικτοι. Απεναντίας, πολλοί ηλικιωμένοι από αδυναμία να τις αντιληφθούν και να προσαρμοστούν σ’ αυτές μένουν πίσω και έτσι η απόσταση ανάμεσα σ’ αυτούς και τους νέους μεγαλώνει.
Εξάλλου, οι νέοι στην εποχή μας έχουν πολύ καλύτερη ενημέρωση. Σχεδόν όλοι παρακολουθούν τη βασική εκπαίδευση και πολλοί από αυτούς σπουδάζουν σε πανεπιστήμια της χώρας μας αλλά και του εξωτερικού. Γνωρίζουν ξένες γλώσσες, ταξιδεύουν και αποκτούν νέες εμπειρίες. Από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, αλλά και με τη δυνατότητα πρόσβασης που έχουν στα σύγχρονα δίκτυα πληροφοριών, ενημερώνονται για κάθε εξέλιξη στην επιστήμη και την τεχνολογία, για διεθνή γεγονότα, για κοινωνικά προβλήματα, για θέματα τέχνης και πολιτισμού. Διαμορφώνουν, επομένως, μια διαφορετική αντίληψη του κόσμου, που συχνά απέχει πολύ από αυτή που έχουν σχηματίσει οι ηλικιωμένοι.
[ΕΠΙΛΟΓΗ ΥΛΙΚΟΥ από Πειστικό Λόγο στην Έκφραση-Έκθεση Λυκείου – Σπυρίδων Κούτρας ΤΕΥΧΟΣ Α σελ. 77 κ.ε.]

 (κατακλείδα) Σκέψεις για τη γεφύρωση του χάσματος

Αν οι διαφορές είναι πραγματικές και τα δεδομένα αντικειμενικά,  επιβάλλεται η αναζήτηση τρόπων για την προσέγγιση των ηλικιών

Αν, όμως, οι διαφορές ανάμεσα στις ηλικίες είναι φαινόμενο τυπικό και διαδραματίζεται με την ακρίβεια φυσικού νόμου, τότε μάλλον πρέπει να αφεθεί ελεύθερο στην εξέλιξή του.

Όποια μορφή, ένταση και έκταση κι αν έχουν οι διαφορές ανάμεσα στις γενεές, η καλύτερη και πιο αποτελεσματική «γέφυρα επικοινωνίας» θα είναι πάντα η ειλικρίνεια και η ευθύτητα. Με την ειλικρίνεια και την ευθύτητα οι ενήλικοι, που λόγω ηλικίας έχουν μεγαλύτερα αποθέματα γνώσης και πείρας, μπορούν να σταθούν απέναντι στους νέους ως ίσοι προς ίσους και να τους βοηθήσουν στην προσπάθεια προσαρμογής σ’ ένα δύσκολο κόσμο. Συνακόλουθη βάση προσέγγισης μπορεί να αποτελέσει και ο ρεαλισμός. Είναι ανάγκη, δηλαδή, να καταλάβουν οι νέοι πως τα προβλήματα του κόσμου είναι και δικά τους προβλήματα και, δυστυχώς, δεν αντιμετωπίζονται εύκολα με αφορισμούς ή αποκλεισμούς αλλά με αγώνες και θυσίες. Τα λάθη, βέβαια, των μεγάλων έχουν δημιουργήσει τη σημερινή όξυνση των προβλημάτων κι αυτό οφείλουν να το παραδεχτούν οι μεγαλύτεροι. Από την άλλη, και οι νέοι, οφείλουν ν’ αναγνωρίσουν τη συμβολή της παλιότερης γενιάς στην όποια πρόοδο έχει γνωρίσει ο πολιτισμός μέχρι σήμερα. Τελικά, μια στάση θετική και από τις δυο πλευρές και η χωρίς προκαταλήψεις συνεργασία είναι σε κάθε περίπτωση η καλύτερη λύση.