Τρίτη, 28 Φεβρουαρίου 2012

Ας αγαπήσουμε τα μουσεία μας (επίκαιρη αρθρογραφία)

Θωρακίστε τα μουσεία τώρα. Μετά τη ληστεία στην Αρχαία Ολυμπία, αρχαιολόγοι και απλοί πολίτες ανησυχούν για την ασφάλεια εκθεμάτων παγκόσμιας ακτινοβολίας

Ξυπνήσαμε, έστω και με οδυνηρό τρόπο. Όλα τα μουσεία, οι διευθυντές, οι αρχαιολόγοι και οι φύλακες, οι υπάλληλοι του υπουργείου είναι στο πόδι μετά την πρόσφατη κλοπή στο παλαιό μουσείο της Αρχαίας Ολυμπίας και την προηγούμενη της Πινακοθήκης.

Όμως αρκεί αυτό; Η κινητοποίηση των εργαζομένων και των ιθυνόντων είναι ένα βασικό βήμα, αλλά δεν σημαίνει τίποτα αν δεν βοηθήσουν όλοι.

Στη Θεσσαλονίκη ο δήμος πήρε πρωτοβουλίες σε συνεργασία με τα πέντε μουσεία και τα παιδιά, ενώ στην υπόλοιπη Ελλάδα και την Αθήνα έχουν άλλες προτεραιότητες. Οι τοπικές κοινωνίες σε όλη την περιφέρεια, που εμφανίζεται ξεκρέμαστη όσον αφορά τα μουσεία της και λαβωμένη από τις καθημερινές λαθρανασκαφές, επιβάλλεται να βοηθήσουν ειδικά στον καιρό μας.

Πάνω απ’ όλα πρέπει να ευαισθητοποιηθεί ο κόσμος. Να μάθουμε να αγαπάμε την πολιτιστική μας κληρονομιά, να παροτρύνουμε τα παιδιά μας να παρακολουθούν εκπαιδευτικά προγράμματα, να βάλουμε τις επισκέψεις των μουσείων στη ζωή μας, στα Σαββατοκύριακά μας. Να επιτρέπουμε στους εαυτούς μας σύντομες επισκέψεις για να θαυμάσουμε το εύρημα του μήνα -πολλά μουσεία έχουν- ή να ανακαλύψουμε την ιστορία ενός μόνο ευρήματος σ’ αυτά.

Για να αγαπήσει ο Έλληνας τα μουσεία της χώρας του πρέπει να τα επισκέπτεται τακτικά. Με την ίδια διάθεση που όταν πηγαίνει στο Παρίσι ή το Λονδίνο θεωρεί υποχρέωσή του μια επίσκεψη στο Λούβρο και το Βρετανικό Μουσείο. Με τον ίδιο τρόπο πρέπει να ξαναδούμε τα μουσεία μας: Βυζαντινό, Εθνικό Αρχαιολογικό, Νομισματικό, το Επιγραφικό που οι περισσότεροι δεν γνωρίζουν την ύπαρξή του. Να φτιάξουμε προορισμούς, οι άνθρωποι της πόλης. Στην Ελευσίνα, τον Μαραθώνα, τον Ραμνούντα, το υπέροχο μουσείο της Βραυρώνας αλλά και πιο μακριά.

Ένα από τα εμπόδια στη συμμετοχή των επισκεπτών είναι η αμηχανία ότι δεν είναι ευπρόσδεκτοι. Ο «φόβος της εισόδου». Το αυστηρό περιβάλλον των παραδοσιακών μουσείων και η έλλειψη εξυπηρέτησης αποθαρρύνουν. Τα δημόσια μουσεία πρέπει να δώσουν μεγαλύτερη σημασία στον επισκέπτη για να διασφαλίσουν το κοινό τους. Να μας συστηθούν στο μετρό, στις στάσεις των λεωφορείων, σε μπάνερ και αφίσες.

Τότε και οι επισκέπτες δεν θα ’ναι παθητικοί δέκτες γνώσεων, αλλά θα συμμετέχουν. Σε μια κοινωνία που αγριεύει ακόμη και στα μουσεία της, πρέπει να ευαισθητοποιηθούμε όλοι. Η απώλεια των πολιτιστικών θησαυρών είναι δική μας απώλεια.



[ΠΗΓΗ: Γιώτα Συκκα, εφημερίδα ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ]

Η κρίση τα μεγεθύνει όλα. Από τα θέματα επιβίωσης μέχρι αυτά της πολιτιστικής κληρονομιάς. Αυτό συμβαίνει και με την ξαφνική ανησυχία που νιώθει η κοινή γνώμη για τα μουσεία. Όχι γιατί δεν υπάρχει κυριολεκτικά μεγάλο πρόβλημα, αλλά επειδή, απ’ ό,τι δείχνει το αστυνομικό δελτίο, πλην συγκεκριμένων περιπτώσεων, τα ελληνικά μουσεία ποτέ δεν πέρασαν περίοδο που να ένιωθαν αρκετά… ασφαλή. Πόσο μάλλον τώρα, που η κρατική μηχανή είναι σβηστή. Ένας από τους συνομιλητές, μάλιστα, παρομοίασε τη σημερινή κατάσταση στην Ελλάδα με αυτή εμπόλεμων κρατών όπου ανάμεσα στα «θύματα» ήταν μεγάλα μουσεία και ανεκτίμητοι θησαυροί. Θυμηθείτε τι έγινε στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Βαγδάτης, της Καμπούλ και τα πρόσφατα γεγονότα στο Αρχαιολογικό Μουσείο του Καΐρου.

ΕΧΟΥΝ ΓΝΩΣΗ ΟΙ ΦΥΛΑΚΕΣ;

Μετά τις δύο πρόσφατες ληστείες στην Πινακοθήκη και την Ολυμπία, αν και είναι διαφορετικές περιπτώσεις, φάνηκαν για μια ακόμη φορά οι αδυναμίες μας. Αφορμή δεν είναι οι μειώσεις στα κονδύλια του υπουργείου Πολιτισμού (35% κάτω στα μνημονιακά χρόνια), αλλά ένα νομοσχέδιο που έκανε τις συμβάσεις των εποχικών δημόσιων υπαλλήλων 24μηνες και μετά εμπόδιζε την επαναπρόσληψή τους. Η λήξη των συμβάσεων και οι γενικότερες ανακατατάξεις στον δημόσιο τομέα δημιούργησαν ένα αλαλούμ, με αποτέλεσμα να μείνουν 2.500 θέσεις κενές (κυρίως φυλάκων) και πολλά μουσεία να κλείσουν για λίγο καιρό….

Ο Παναγιώτης Κουτής, πρόεδρος του Σωματείου Εκτάκτων Αρχαιολόγων, εντοπίζει κάποια προβλήματα στη λειτουργία των μουσείων. «Θα έλεγα πως υπάρχουν πολλά περισσότερα από αυτά της φύλαξης. Εξαρτάται, βέβαια, από το πώς βλέπει κάποιος το μουσείο. Αν το βλέπει απλώς ως έναν χώρο όπου πηγαίνουν οι τουρίστες για να κόψουν εισιτήρια, τότε εντάξει. Αλλά ένα μουσείο έχει κάποιες υποδομές, όπως η συντήρηση των αρχαιοτήτων, η ανάδειξη, η καταλογογράφηση και η μελέτη που θα γίνει, και οι οποίες έχουν εγκαταλειφθεί τελείως. Υπάρχουν μουσεία που τα εργαστήριά τους είναι κλειστά. Υπολειτουργούν, δεν έχουν το κατάλληλο εξειδικευμένο προσωπικό. Οι αρχαιότητες στοιβάζονται σε ακατάλληλες αποθήκες πολλές φορές και ουσιαστικά ξαναθάβονται. Ενώ βγαίνουν από τη γη στις ανασκαφές, μετά ουσιαστικά τις ξαναθάβουν μέσα στις αποθήκες. Πολλές φορές συμβαίνει να φθείρονται και να καταστρέφονται από την αδιαφορία».



ΛΗΣΤΕΙΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ: ΚΑΚΙΑ ΜΟΔΑ Η ΘΡΑΣΥΤΑΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ;

Η δημοσιογράφος της «Καθημερινής» Μαργαρίτα Πουρνάρα θυμάται πως «πέρυσι είχα πληροφορίες από διευθυντή μεγάλου μουσείου ότι είχαν τρομερές ελλείψεις στη φύλαξη, σε βαθμό που ανάγκασαν τους συντηρητές να βγουν έξω μέρα μεσημέρι και να παριστάνουν τους φύλακες. Τότε αποφασίσαμε και εγώ και η εφημερίδα να μην το γράψουμε, γιατί μας είπε ο διευθυντής ότι θα τα βρούμε με το κράτος. Αυτό που σας λέω έγινε την περασμένη άνοιξη. Το θέμα, όμως, δεν λύθηκε». Ακολούθησαν τα περιστατικά σε Πινακοθήκη και Ολυμπία. Η προϊσταμένη της Γενικής Διεύθυνσης Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς του ΥΠΠΟ Μαρία Ανδρεάδη-Βλαζάκη υποστηρίζει πως πρώτη φορά «συναντάμε το φαινόμενο να γίνονται οι κλοπές την ώρα που το μουσείο είναι ανοιχτό. Όπως γίνονται ένοπλες ληστείες στις τράπεζες, μπαίνουν μέσα κουκουλοφόροι, ενώ ο φύλακας έχει απενεργοποιήσει τον συναγερμό. Είναι κάτι που δεν το είχαμε ως τώρα». Μόνο η κ. Κουτσούμπα θεωρεί πως υπήρχε σχέδιο για την Ολυμπία: «Δεν μπουκάρεις έτσι σ’ ένα μουσείο, χωρίς να υπάρξει παραγγελία. Τα συγκεκριμένα εκθέματα υπάρχουν σε πάρα πολλές φωτογραφίες και δεν μπορείς να υποστηρίξεις πως τα βρήκες από τη γιαγιά σου ή τον παππού σου και να τα πουλήσεις στην ελεύθερη αγορά».



ΑΠΟ ΔΩ ΚΑΙ ΠΕΡΑ ΤΙ;

Υψηλό στέλεχος κορυφαίου μουσείου της χώρας, που δεν επιθυμούσε να αναφερθεί το όνομά του, υποστηρίζει πως «έχουμε μείνει πολύ πίσω. Θεωρούμε ότι είναι θέμα διορισμών φυλάκων. Η στρατηγική πρέπει να περιστρέφεται γύρω από τα καινούργια επιτεύγματα της τεχνολογίας. Έχουμε μείνει στο θέμα του διορισμού και δεν ασχολούμαστε με τίποτε άλλο. Από εκεί και πέρα αφήνουμε τα πράγματα στην τύχη τους. Παρηγορούμασταν μέχρι τώρα επειδή κλέβανε καταναλωτικά αγαθά και όχι μουσεία». ….. Η κ. Κουτσούμπα επιμένει πως πρέπει να σταματήσουν οι περικοπές στον Πολιτισμό: «Να σκύψουμε με σοβαρότητα πάνω στο θέμα του προσωπικού, που είναι πολύ σημαντικό, αλλά δεν είναι το μόνο. Προσέξτε! Ένοπλη ληστεία σε μουσείο, πρωί, δεν έχει ξαναγίνει. Ριφιφί, βράδυ, εντάξει. Αν ήταν δύο ή τρεις φύλακες, επειδή η συγκεκριμένη ενέργεια ήταν πολύ βίαιη, φοβάμαι πως θα είχαμε θύματα. Δεν είναι ότι θα βάλουμε τον φύλακα να πάει να σκοτωθεί. Θα μπορούσε, όμως, να υπάρχει ένα κουμπί ασφαλείας και να πιάνονταν στην έξοδο. Υπάρχουν σημεία στα συστήματα ασφαλείας που μπορούν να βελτιωθούν, αλλά πρέπει να γίνουν με σοβαρότητα».  [ΠΗΓΗ: αποσπάσματα από ρεπορτάζ στη Lifo.gr ]