Σάββατο, 9 Μαρτίου 2013

Ιθαγένεια και «ιθαγενείς» στην απέραντη «καλύβα του μπάρμπα-Θωμά»

«Επιδιώκουμε ν' αποκτήσουμε πάντα πιο πολλά απ' όσα δικαιούμαστε» (Αρτουρ Σοπενχάουερ, «Η τέχνη τού να έχεις πάντα δίκιο»)


Η ελληνική κοινωνία αρμενίζει χωρίς πυξίδα και χωρίς ρότα από τη φιλοξενία στον αντι-ξενισμό, από την αλληλεγγύη στο ρατσισμό, από την ανοιχτότητα στην καχυποψία, από την τάση για υποταγή και κομφορμισμό στην αντίσταση και στη διεκδίκηση του δικαιώματος στη διαφορά, από τα σχόλια κατά του σύγχρονου μαζανθρώπου στις φαντασιώσεις για δαιμονισμένους και στο κυνήγι μαγισσών.

Η Ελλάδα σύντομα θα μετατραπεί σε μια απέραντη «καλύβα του μπάρμπα-Θωμά», όπου η κοινωνική πολιτική θα εκλαμβάνεται ως φιλανθρωπία, οι ανισότητες και οι αδικίες θα «ισοσκελίζονται» με χορηγίες και σπόνσορες σκοτεινού παρελθόντος κι αβέβαιου μέλλοντος, ο φόβος θα νικάει τον πόνο. Μολονότι δεν έχουμε να προβάλουμε κάποιο συγκεκριμένο (κυρίαρχο και μη) ιδανικό πρότυπο, αντιμαχόμαστε άλλα μοντέλα ή προτάσεις ζωής απλώς επειδή (θεωρούμε ότι) «δεν μας πάνε». Επικαλούμαστε παράδοση, λαϊκούς μύθους, ψυχολογία, ιστορία, για να πείσουμε (ποιον άραγε;) ότι η εθνική μας περηφάνια δεν συμβιβάζεται με τη φάτσα των «άλλων», το δέρμα τους, τη γλώσσα τους, το DNA τους. Εξοστρακίζουμε ή γελοιοποιούμε όποιον -της δικής μας ομάδας- υιοθετήσει τις απόψεις της «άλλης ομάδας».

Η φωτισμένη μεγαλούπολη δεν βρίσκει πια σκιά για να κρύψει τις καρικατούρες, τα θύματα, τους αποδιοπομπαίους της. Γρήγορα ο μη τυποποιημένος άνθρωπος θα δοθεί για βορά στο πλήθος και πολύ φοβάμαι ότι στην «τελετή κάθαρσης» θα παρευρίσκονται χιλιάδες έντρομων πιστών, αφού έχουμε όλοι παγιδευτεί στα παιχνίδια του συλλογικού ασυνείδητου, που θέλει το «μέσο άνθρωπο» να δικαιώνεται ρίχνοντας στην πυρά τον κάθε μη ομοιόμορφο.

Πρέπει πρώτα να παλέψουμε με τον εαυτό μας για ν' αλλάξουμε την «εικόνα του κακού». Ο πλαϊνός μας είναι διαφορετικός, αν έτσι τον βλέπουμε και τον αισθανόμαστε. Και γίνεται εχθρικός αν εμείς τον προκαλέσουμε.

Ο πολιτισμός και η παιδεία μας θα παλέψουν για να ηγεμονεύσουν (όταν και όπου είναι αναγκαίο) και δεν μπορούν πια να επαναπαύονται στα αλλοτινά κλέη.

Και μην ξεχνάμε: σεβόμενοι τον άλλο, αφ' ενός σεβόμαστε τον εαυτό μας κι αφ' ετέρου προστατεύουμε το ανθρώπινο γένος από τον αυτο-αφανισμό του.

[ΠΗΓΗ: Γιάννης Πανούσης, ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ, Τετάρτη 6 Μαρτίου 2013]

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (όλων των κατηγοριών σύμφωνα με το πλαίσιο εξέτασης στις πανελλαδικές)
 
Α. ΠΕΡΙΛΗΨΗ: Να γράψετε στο τετράδιο σας την περίληψη του κειμένου (80-110) –     Μονάδες 25
Β1. ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΙΔΕΑΣ ΣΕ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟ (παραδείγματα): Να αναπτύξετε σε μια παράγραφο  80 έως 100 λέξεων το περιεχόμενο του παρακάτω αποσπάσματος: «Πρέπει πρώτα να παλέψουμε με τον εαυτό μας για ν' αλλάξουμε την «εικόνα του κακού». Ο πλαϊνός μας είναι διαφορετικός, αν έτσι τον βλέπουμε και τον αισθανόμαστε. Και γίνεται εχθρικός αν εμείς τον προκαλέσουμε» Μονάδες 10
Β2. ΤΡΟΠΟΙ ΠΕΙΘΟΥΣ – ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΑ και ΣΥΛΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ α] ΠΕΙΘΩ:  Ποια μέσα πειθούς χρησιμοποιεί ο συγγραφέας στις δύο πρώτες παραγράφους; Να αναφέρετε παραδείγματα για κάθε περίπτωση.  Μονάδες 5
 Β3.    Άρθρο, δοκίμιο ή επιφυλλίδα; Με στοιχεία από το κείμενο (σχετικά με το περιεχόμενο, τη δομή, το επίπεδο λόγου και τους τρόπους πειθούς) να εντάξετε το κείμενο σε μια από τις παραπάνω κατηγορίες  - Μονάδες 10
Β4. ΛΕΞΙΛΟΓΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ
Να αναλύσετε τις παρακάτω λέξεις στα συνθετικά τους και από το β΄ συνθετικό της κάθε λέξης να σχηματίσετε μια δική σας (απλή ή σύνθετη) λέξη: π.χ. φιλοξενία, εκλαμβάνεται, ισοσκελίζονται, μεγαλούπολη    - Μονάδες 10

Γ. ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ: Η μετανάστευση αποτελεί ένα διαχρονικό φαινόμενο στην ιστορία της ανθρωπότητας, που έχει προσλάβει εκρηκτικές διαστάσεις στη σημερινή εποχή. Ποιοι λόγοι ωθούν τους ανθρώπους να εγκαταλείψουν τη γενέθλια γη τους για να μεταναστεύσουν σ’ άλλη χώρα και ποιες συνέπειες (θετικές και αρνητικές) ενδέχεται να έχει η απόφασή τους αυτή στην προσωπική τους ζωή; Να εκθέσετε τις απόψεις σας σ’ ένα άρθρο που θα δημοσιευτεί σε μηνιαίο έντυπο.  Μονάδες 10

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Όποιος μαθητής ή υποψήφιος θέλει να δοκιμάσει τις δυνατότητες του, μπορεί να στείλει  απαντήσεις  σε όλα ή σε κάποια από τα παραπάνω θέματα (π.χ. περίληψη, παράγραφος και παραγωγή κειμένου) και θα τα επιστρέψουμε με παρατηρήσεις και αξιολόγηση με κριτήρια πανελλαδικών  - e- mail: Iason.Fernazis@gmail.com