Σάββατο, 16 Νοεμβρίου 2013

Γιώργος Χειμωνάς, Κανείς ποτέ δε θα τολμήσει να σκύψει και να δει κι ούτε κι οι μάνες

Έξι χιλιάδες νέοι κι έφηβοι παιδιά και κλείστηκαν με φωνές. Απ' έξω ένας στρατός να πολιορκεί κι άλλος λαός και φώναζε. Ξαφνικά κατέβηκε μια σιωπή κι αυτοί οι νέοι βάρυναν.

Αισθάνθηκαν ν' αποχτούν ένα ακατανίκητο βάρος και σαν ένα τεράστιο και ταραγμένο σύμπλεγμα όπως εκείνα τα σπαραγμένα ανθρώπινα μαζώματα της καταστροφής. Αβάσταχτα σώματα κι άρχισαν να βουλιάζουν ξαφνικά μέσα στη γη κι οι ακίνητες χειρονομίες τους αναπήδησαν από τη γη σαν τελευταίοι θάμνοι και χαθήκαν. Σ' εκείνο το μέρος η γη δεν άντεξε και υποχώρησε σαν μια καθίζηση και χωρίς κανέναν κρότο ο σωρός βούλιαζε μαρμαρωμένος κι αργά σαν καράβι και τεντωμένα άλογα που πέφτουν σε γκρεμνό κι έσπανε σε μεγάλα κομμάτια το κάθε κομμάτι μεγαλύτερο από το ολόκληρο. Γλιστράν βαθιά και βυθίζονται βαριά κι αργά στα μαλακά βάθη της γης που έχουν ένα τρυφερό χώμα και πιο βαθιά απ' όλες τις ρίζες κι από όλους τους τάφους κι ακόμα πιο βαθιά κι από τις παραχωμένες άγκυρες του κακού και σκαλωμένες. Απότομα η γη έγειρε κι έκανε μια κλίση προς τα εκεί. Αλλά κανείς δεν πλησιάζει το βάραθρο και όλοι αποστρέφονται. Κανείς ποτέ δε θα τολμήσει να σκύψει και να δει κι ούτε κι οι μάνες. Κανείς να μην τολμήσει.

 [ΠΗΓΗ: Γ. Χειμωνάς, απόσπασμα από το βιβλίο του Χειμωνά O γάμος (1974). Σε μικρή χρονική απόσταση από την εξέγερση των φοιτητών στο Πολυτεχνείο, το Νοέμβριο του 1973, το σύντομο αυτό κείμενο, με συμβολική γλώσσα και βαθύ σεβασμό, μνημονεύει τη θυσία των νέων]

 
Προσέξτε πόσο Ακίνητος είναι αυτός ο Νέος Άνθρωπος, πόσον Αμίλητο Φόνο  κουβαλάει μέσα του
Φοβηθείτε το Νέο Λόγο, τις Λέξεις για νοήματα και εικόνες που ποτέ δεν μιλήθηκαν….

 
Έληξε η αμφισβήτηση. Αποφανατίστηκαν οι επαναστάσεις. Καταγγέλθηκε η απάτη κάθε «πρωτοπορίας». Μια οργιαστική Σιγή βλάστησε σ’ όλες τις ρωγμές. Κοιτάξτε αυτούς τους νεαρούς των δεκαπέντε- δεκαεφτά χρόνων. Κοιτάξτε τους καλά. Προσέξτε την Κατήφεια τους. Την νεκρική τους απάθεια, τη σιωπή τους, τη δύσαρθρη ομιλία τους, τη δύσθυμη σκληρότητά τους. Προσέξτε πόσο Ακίνητος είναι αυτός ο Νέος Άνθρωπος. Πόσον Αμίλητο Φόνο κουβαλάει μέσα του. Κι αν ακόμα δεν είναι αυτοί οι Συναγερμός, θα έρθουν παιδιά, έφηβοι που θα είναι προορισμένοι για το Νέο Λόγο. Απλά για το Λόγο. Για λέξεις που ποτέ δεν διαπράχθηκαν, για νοήματα που ποτέ δεν ορθολογήθηκαν, για εικόνες που ποτέ δεν μιλήθηκαν. Φοβηθείτε τους.

[από το οπισθόφυλλο του βιβλίου του Γιώργου Χειμωνά «Ποιον φοβάται η Βιρτζίνια Γουλφ, Εκδόσεις ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗ 1995 - κάθε ομοιότητα με τη σημερινή συγκυρία εντελώς προφητική] 

 
Γυρίζω την πλάτη μου στο 2013: εργασία ή κατάληψη, πτυχίο ή πανό; εδώ Πολυτεχνείο ή εδώ Facebook;   

Πανεπιστήμια, ώρα -υπό το- μηδέν. «Σχέδιο Αθηνά», διοικητικοί υπάλληλοι, συγχωνεύσεις, απολύσεις και εξάμηνα. Πολλά εξάμηνα. Από εκείνα που περνούν και χάνονται. Πρόσωπα σκυθρωπά και αγχωμένα. Μυαλά χαμένα μέσα σε ένα κυκεώνα διαφωνιών και απεργιών. Αναβρασμός. Ιδρύματα υπό κατάληψη. Παρατάξεις έτοιμες να αντιμετωπίσουν τον εχθρό - όχι την ημιμάθεια, φυσικά, αλλά τις αντίπαλες πολιτικές ομάδες. 

Για την πνευματική ένδεια, ούτε λόγος. Ούτε ράβδος. Εύλογο, όμως. Ο μορφωμένος άνθρωπος γνωρίζει ότι τίποτα δεν λύνεται με τη βία και ο ημιμαθής δεν ξέρει καν ότι πρέπει να παλέψει για αυτήν - και μόνο. Αλήθεια όμως, μήπως μπορεί κάποιος να μου πει τι στο καλό υπάρχει;


Ναι, «ο αγώνας» και ναι, το Πολυτεχνείο. Κι εγώ με αφορμή αυτό, αποφάσισα να γράψω σήμερα αυτό το κομμάτι. Όχι εις μνήμην εκείνων που τότε έπεσαν. Αυτό θα το αφήσω στους υπόλοιπους που θυμούνται μόνο όταν οι άλλοι δεν είναι σε θέση να ξεχάσουν. Νομίζω ότι φτάσαμε σε εκείνο το σημείο που οφείλουμε να καταλάβουμε ότι εκείνοι οι άνθρωποι, τότε, αξιοποιούσαν τον «αγώνα» για να φθάσουν στη «γνώση». Αυτή τη μικρή λεξούλα που έχει καταπατηθεί από αρβύλες και Αllstar. Για αυτήν γράφω σήμερα. Γιατί πρωτίστως αυτήν αγωνίστηκαν να απελευθερώσουν οι φοιτητές το Νοέμβρη του 1973. Και -δεν- τα κατάφεραν.

Σαράντα χρόνια έχουν περάσει από τότε. Σαράντα. Κι ακόμη δεν έχουμε κατορθώσει να μάθουμε. Μπαίνουμε μέσα στα πανεπιστήμια και βγαίνουμε -αν βγούμε- με μία ζαλάδα. Με μία θολούρα. Με έναν επαγγελματικό αποπροσανατολισμό. Μπαίνουμε με φοιτητική ταυτότητα και βγαίνουμε με πολιτική. Ή μάλλον, με παραταξιακή. Συγνώμη που θα το πω, αλλά μια τρύπα στο νερό έχουμε κάνει. Και, ειλικρινά, παραδέχομαι όλους αυτούς που ενώ μπήκαν σε αυτό τον λαβύρινθο που λέγεται τριτοβάθμια εκπαίδευση, κατόρθωσαν να βγουν έχοντας αποκομίσει κάποια εφόδια από αυτήν. Νομίζω ότι εσείς, κάνετε τους πεσόντες του Πολυτεχνείου υπερήφανους και εμάς, λιγότερο μηδενιστές.

Έχεις πτυχίο; Όλη η κοινωνία σε κοιτάει και σου στρίβει ερωτηματικά το δάχτυλο. Έχεις; Δεν μας ενδιαφέρει τι είναι, αρκεί να το έχεις. Δε μας ενδιαφέρει αν ξέρεις να το ασκείς, αρκεί να γράφει το όνομά σου. Έχεις; Δε μας ενδιαφέρει αν σε αυτόν τον τομέα ήθελες να ειδικευτείς, αρκεί να έχεις να αφιερώσεις σε αυτόν πολλές εργατοώρες. Όποιος από εσάς, αυτό το ονομάζει ελευθερία στη γνώση, τότε, ας μου πει το σημείο όπου, χάνομαι στη μετάφραση. Γιατί έχω χαθεί, το παραδέχομαι. Έχω χαθεί και στον δρόμο. Και στο γραφείο. Και στον καναπέ μου.

Στη φετινή επέτειο του Πολυτεχνείου, θα πρέπει να κατατεθούν στεφάνια και στα υπόλοιπα Ιδρύματα. Γιατί όλα πρέπει να πενθούν. Όχι για τους πεσόντες, αλλά για την αποτυχία τους. Γιατί 40 χρόνια μετά, και ακόμα να πετύχουν να εξυψώσουν τη γνώση. Να δημιουργήσουν πνευματικά εφοδιασμένους πολίτες. Το μόνο που ουσιαστικά έχουν πετύχει είναι ότι έγιναν μία μάζα. Μία συμπαγής μάζα που παρασύρει κάθε νέο μυαλό, κάθε νέο στόχο, κάθε νέο όνειρο. Στο Πολυτεχνείο του 1973 νικά η γνώση. Στο Πολυτεχνείο του 2013, καταβαραθρώνεται. 

[ΠΗΓΗ: Έρρικα Ρούσσου http://www.yupiii.gr/lists/authors/errikaroussou/  ]