Πέμπτη, 30 Μαΐου 2013

Πολιορκούμεθα, λοιπόν, γι’ αυτό «Αγαπώ μόνο την πατρίδα των ονείρων μου»

Ο Ηρόδοτος έγραφε ότι ειρήνη είναι όταν τα παιδιά θάβουν τους γονείς. Πόλεμος είναι όταν οι γονείς θάβουν τα παιδιά τους.  Σήμερα θάβουμε τα όνειρα των παιδιών μας. Και ζούμε εμείς μαζί με τις Ερινύες. Σ’ αυτούς, λοιπόν, τους χαλεπούς καιρούς που η επικοινωνιακή λαίλαπα έχει επιβάλει μιας πεντάρας  ψευτοδιλήμματα… Πότε, πώς και ποιοι θα ξεφύγουν από τα έτοιμα καλούπια πολιτικού ρεαλισμού, και θα δημιουργήσουν τις απελευθερωτικές εκείνες συνθήκες, ώστε η νέα γενιά να κτίσει με νέα δικά της υλικά την καινούργια δική της πατρίδα;

Και η ανοιχτή επιστολή με αποδέκτη τον Αντώνη Σαμαρά από τον ποιητή Νάνο Βαλαωρίτη



«Προς τον Πρωθυπουργό της Ελλάδος κ. Αντώνη Σαμαρά
Αξιότιμε Κύριε Πρόεδρε,

Γνωρίζω από καιρό ότι είσασταν στενός φίλος και συγγενής του επίσης στενού μου φίλου και συναδέλφου Οδυσσέα Ελύτη. Για αυτόν το λόγο παίρνω το θάρρος να σας απευθύνω αυτή την επιστολή και το κάνω με πόνο στην καρδιά για την κατάσταση στη χώρα μας που σήμερα εσείς την κυβερνάτε.

Εκτός απ 'το ότι έχουμε υποστεί την πιο άδικη ηθική και εξευτελιστική πολιτιστική επίθεση στην ιστορία μας εδώ και δυο χρόνια από τα Γερμανικα ΜΜΕ, και με τέτοιο συστηματικό τρόπο που εξαπλώθηκε πειστικά και στον υπόλοιπο κόσμο, ώστε να φτάσει η απαξίωση ακόμα και σε απλούς ελλήνες πολιτες έξω απ΄την Ελλαδα, αλλα έχουμε παραστεί μάρτυρες της δημιουργίας ενός βαρβαρικού μορφώματος που αυτο-αποκαλείται Χρυσή Αυγή, και χάρις στις αντίξοες περιστάσεις μας, κατάφερε να μπει στη Βουλή των Ελλήνων με όλα τα σύμβολα και τις συμπεριφορές νεοναζιστών. Το πόσο δεν είναι "ελληνικό" αυτό το φαινόμενο είναι φανερό και από την ιδεολογία του και από τα σύμβολα και τις τελετές που τόσο χοντρικά και αδέξια μιμείται.



Πολλοί από τους συναδελφους μου διανοούμενους και συγραφείς δεν μοιάζουν να το παίρνουν στα σοβαρά. Δεν βαρυέσαι έχουμε δει κι άλλα κι αυτό θα περάσει, λένε ελαφρά τη καρδία.


Όμως όταν αυτή η κίνηση αρχίζει να βιαιοπραγεί, να δέρνει μέχρι θανάτου τα θύματα της κυκλοφορώντας τις μέρες στα ΜΜΣ και τις νύχτες σε ομάδες που στοχεύουν κυρίως τους ξένους μετανάστες ατιμωρητί χωρίς ποτέ να επεμβαίνει η αστυνομία παρά σε ελάχιστες περιπτώσεις είναι λόγος μεγάλης ανησυχίας για την εικόνα της οχλοκρατίας που παρουσιάζει η Ελλάδα στο εξωτερικό, πράγμα που προστίθεται και δικαιολογεί εν μέρει όλες τις πλοηγούμενες επιθέσεις και καταδίκες εναντίον μας


Δεν είναι ανάγκη να επισημάνω πόσο μεγάλος κίνδυνος είναι αυτός για τα εθνικά μας συμφέροντα και ιδίως σε εποχή μεγάλης ύφεσης και παράλυσης της οικονομίας μας πόσο βλάπτει τον ξένο τουρισμό τον οποίο προσφάτως άρχισαν να στοχεύουν, απ’ όπου εξαρτάται το ψωμί του έλληνα στους εξη μήνες από τον Απρίλο-Μαιο έως τον Οκτώβριο-Νοεμβριο της καλοκαιρίας. Όταν πλήττεται το ψωμί του μέσου έλληνα από την ξενοφοβική συμπεριφορά ενός "κόμματος" δεν το βλέπω να έχει πολύ μέλλον

Το ότι δεν τους έχει αποκηρύξει ονομαστικά το κόμμα σας δεν είναι δική μου δουλειά. Αλλά είναι κακό σημάδι για την ανομία που απολαμβάνουν. Μάλιστα τελευταίως έχω πληροφορηθεί για μια οδηγία που εξέδωσε η Πρεσβεία των Φιλιππίνων, να μην κυκλοφορούν πολίτες της μετά τις 10 μμ. Και στη συνέχεια το σχόλιο της εαν συνεχιστούν αυτές οι δολοφονικές επιθέσεις δεν θα μείνει ούτε ένας Φιλιππινέζος στην Ελλάδα ούτε καν Πρεσβεία.

Και θα γνωρίζετε ασφαλώς Κύριε Πρόεδρε πόσο νομοταγείς είναι αυτοί οι εργαζόμενοι από τις Φιλιππίνες στη χώρα μας πόσο εργατικοί/ες και πόσο μας έχουν βοηθήσει στα οικιακά και τις νοσηλείες. Για να βρεθούν αντίστοιχες ελληνίδες είναι πλέον αδύνατον από πολύ καιρό γιατί προτιμούν όχι παραδόξως "να μεταναστεύσουν" οι ίδιες σε άλλες χώρες, όπως η Αυστραλία ή ο Καναδάς για παράδειγμα, όπου δεν τους ξυλοκοπούν ή τους σκοτώνουν ομάδες πολιτών με το έτσι θέλω, όταν τους ρωτήσουν τι κάνουν, ούτε καν αν τους ζητήσουν αν έχουν άδειες, τελείως παράνομα γιατί δεν εναπόκειται στα δικαιώματά τους, να ρωτάνε αν δουλεύουν εδώ ή όχι.

Τελείως παράνομη είναι αυτή η συμπεριφορά και αφορά όλους τους ξένους που επισκέπτονται την χώρα μας, είτε είναι μετανάστες χωρίς άδειες ή τουρίστες. Δεν είναι η δουλειά κανενός εκτός από τα επίσημα όργανα της πολιτείας να επιβάλουν τον Νόμο.

Όταν ο Υπουργός της Κυβέρνησής σας Κύριος Δένδιας δήλωσε ότι δεν μπορεί το ελληνικό κράτος να προστατεύσει όσους δεν έχουν άδεια παραμονής, σας ερωτώ Κύριε Προέδρε σε ποια χώρα οι πολίτες δικαιούνται να ελέγχουν να ξυλοκοπούν και να δολοφονούν κάποιον που δεν έχει άδεια. Έχω ζήσει σε πολλές χώρες αλλά πουθενά δεν βρήκα καμία τέτοια εξουσιοδότηση.


Τι θα σκεπτόταν ο κοινός μας φίλος και συγγενής σας Οδυσσέας αν έβλεπε αυτή την κατάσταση στην πόλη όπου του άρεσε να κάνει βόλτες τη νύχτα με φίλους συζητώντας, όπως το κάναμε τόσο συχνά, να πρέπει τώρα να φυλάγεται όχι από κοινούς κακοποιούς αλλά από φανατικές μαυροφορεμένες ομάδες νεοναζιστών εισαγόμενων συμβολικά και ουσιαστικά από την Γερμανία..

Δεν γνωρίζω πόσο καλύπτονται από την αστυνομία μας οι τελευταίοι αυτοί, όπως διαδίδεται, αλλά γνωρίζω ότι το κράτος του νόμου πηγάζει από την πολιτική εξουσία, από τις διαταγές και οδηγίες που εσείς ως πρωθυπουργός της χώρας θα
δώσετε στον Υπουργό "Προστασίας του Πολίτη" να μην ρεζιλευτεί αυτός ο τίτλος, και που αυτός με τη σειρά τους θα δώσει στην αστυνομία και στους εισαγγελείς να μην ανέχονται καμμιά ανομία ή οχλοκρατία και να τιμωρούνται αυστηρά όσα από τα όργανα της πολιτείας συμπράττουν ή αδρανούν


Αλλιώς ο τόπος μας γρήγορα θα βρεθεί απομονωμένος απ' τον υπόλοιπο κόσμο. Και αν αυτή η συμπεριφορά η βάρβαρα ρατσιστική και παράλογη, εξακολουθεί να γίνεται ανεκτή χωρίς να ληφθούν αυστηρά μέτρα, θα χάσετε και σεις και τα κόμματα της συγκυβέρνησής σας τους ψήφους των Ελλήνων που ανησυχούν για τα προς το ζειν τους από την ξενοφοβική απειλή τέτοιων ομάδων, εγκληματικές, ανεγκέφαλες και εχθρικές ως προς τα συμφέροντα της πατρίδας μας που μάχεται να επιβιώσει.

Πολύ φιλικά και με όλο την ελπίδα να λάβετε σοβαρά την βαθειά μου ανησυχία, ενώ προσπαθώ να υπερασπισθώ τον τόπο λαο και πολιτισμό μας από τα στερεότυπα σε όλα τα άρθρα μου.


Σας Χαιρετώ με απόλυτη εμπιστοσύνη στην δημοκρατική σας συνείδηση.
Δικός Σας

Νάνος Βαλαωρίτης»

(αφιερωμένη εξαιρετικά η…)

Κατάσταση αντιπολιορκίας (από τη συλλογή του Νάνου Βαλαωρίτη ΣΤΟ ΚΑΤΩ ΚΑΤΩ ΤΗΣ ΓΡΑΦΗΣ, Νεφέλη 1984)

Πολιορκούμεθα λοιπόν
Πολιορκούμεθα από ποιον
Από σένα κι από μένα, απ’ τον τάδε, απ’ τον δείνα
Πολιορκούμεθα στενά
Από σύνορα, τελωνεία, ελέγχους διαβατηρίων, την Ιντερπόλ, τη στρατιωτική
αστυνομία, τα τανκς, τη ρητορεία, τη βλακεία,
Απ’ τα παράσημα, τις στολές, τους εκφωνηθέντας λόγους,
Τις υποσχέσεις, τις ψευτιές, την κουτοπονηριά,
Τη δήθεν αγανάκτηση των ιθυνόντων, την υποκρισία,
Την τηλεόραση, τη ραδιοφωνία, τα σαπούνια, τ’ απορρυπαντικά,
Τις διαφημίσεις, τον τουρισμό, τα οργανωμένα ταξίδια, τις κρουαζιέρες,
Τις γκαζιέρες, τα ψυγεία, τις κατασκηνώσεις, τους προσκόπους,
Τα άρθρα για την Εκπαίδευση, την πολυκοσμία, τη σκόνη, τις ποιητικές συλλογές,
Την έλλειψη ύδατος, τα λιπάσματα, τα νεύρα, την κακή χώνεψη, τη φαλάκρα,
Τους εφοπλιστές, το ποδόσφαιρο, τα λεωφορεία, την ακρίβεια, τις παθήσεις
Της σπονδυλικής στήλης, τη γραφειοκρατία, την καθυστέρηση, τις διαβεβαιώσεις,
Τις κριτικές, την εκκλησία, τα βασανιστήρια, τους καιροσκόπους,
την υποψία, τους κατατρεγμούς, το φόβο, τη θρασύτητα, τους διαγωνισμούς
Καλλονής, την έλλειψη χρημάτων, την έλλειψη δικαιωμάτων, πολιορκούμεθα από τους βάναυσους,
Τους άναρθρους, από τις μαύρες σκέψεις μας, από τον εαυτό μας,
Κι από ό,τι άλλο βάλλει ο νους σας, πολιορκούμεθα στενά.
 
«μας γέρασαν προώρως, Γιώργο το κατάλαβες;» («περάσαμε κάβους πολλούς πολλά νησιά τη θάλασσα που φέρνει την άλλη θάλασσα, γλάρους και φώκιες. Και τα κουπιά χτυπούσαν το χρυσάφι του πελάγου»)

 


Πολύ πιο βαρύ από της εκροή πόρων στους δανειστές, από την καταστροφή του υλικού κεφαλαίου στην οικονομία της χώρας μας, από την εκποίηση της δημόσιας περιουσίας είναι το τίμημα που πληρώνουμε με την καταστροφή του ανθρώπινου κεφαλαίου. Πίσω από κάθε νέο που παίρνει τον δρόμο της μετανάστευσης είναι οι αποταμιεύσεις μιας ζωής της οικογένειας και οι πόροι του ελληνικού κράτους από τη φορολόγηση των εργαζομένων. Αυτή την επένδυση εικοσαετίας οικογένειας και κράτους την παραλαμβάνει χωρίς τιμή, και ατιμωτικά για μας, η Γερμανία ή η Μεγάλη Βρετανία ή η Σουηδία.

Τα παιδιά μας, τα ανίψια, τα γειτονόπουλα δεν είναι «κεφάλαιο». Είναι η «ψυχή» μας. Είναι από τα μεγάλα κεφάλαια της ύπαρξής μας. Είναι τα καλύτερα χρόνια της ζωής μας που τώρα γίνονται «πέτρινα».

Βλέπουμε νέους να έχουν χάσει την ελπίδα σε μια ηλικία που η αισιοδοξία έχει κανονικά ορθάνοικτα τα φτερά της. Βλέπουμε να τους προσβάλουν με τον πιο άγριο τρόπο προτείνοντάς τους δουλειές χωρίς μισθό. Βλέπουμε τις σύριγγες να φυτρώνουν στα πάρκα σαν παπαρούνες. Βλέπουμε κάποια παιδιά από τη γενιά του Δεκέμβρη του 2008 που σαν τον Τειρεσία, με το ένστικτό της προείδε τον κατακλυσμό, να κυνηγούν με καντρόνια τις νύχτες τους μετανάστες. Βλέπουμε τους νέους να φοβούνται να κάνουν οικογένεια και να φέρουν παιδιά σε ένα κόσμο όλο ματαιώσεις και στερήσεις. Τους βλέπουμε να γυρίζουν ηττημένοι στο παιδικό τους δωμάτιο από το οποίο νόμιζαν ότι απελευθερώθηκαν. Τους βλέπουμε να γίνονται γέροι πριν από μας. Τους βλέπουμε να χάνουν από την αχρησία κάθε ικανότητα και ειδίκευση που με τόση προσπάθεια και πίεση απόκτησαν. Τους βλέπουμε να χάνουν το νόημα στη ζωή τους πριν ακόμα αρχίσει να γίνεται δική τους .

Τους βλέπουμε να αποκαλύπτουν μετά δύο δεκαετίες ότι τελικά ο λύκος έφαγε την Κοκκινοσκουφίτσα. Τους βλέπουμε αβοήθητους μέσα στα πειραματικά εργαστήρια των εταιριών δημοσκοπήσεων. Τους βλέπουμε να λαχταρούν αυτό που η αριστερά πάντα κατάγγελλε, μια Ελλάδα σερβιτόρων, μια οποιαδήποτε δουλειά παρά τα μεταπτυχιακά τους και να μη τους πετάξουν σε μια βδομάδα στο δρόμο σα σκυλιά. Τους βλέπουμε να τους πλησιάζουν αποπλανητικά οι αλχημιστές και κλόουν κυβέρνησης και αντιπολίτευσης, να τους ψιθυρίζουν γλυκά στο αυτί «το ευρώ είναι το εθνικό μας νόμισμα», «εμείς είμαστε πολύ μάγκες στις διαπραγματεύσεις», και στις αγωνίες τους να απαντάνε κυνικά με ψέματα και διαψεύσεις. Τους βλέπουμε όταν βρίσκονται ως φοιτητές ή εργαζόμενοι σε ευρωπαϊκές χώρες να τους φτύνουν προσβολές και υπαινιγμούς κατάμουτρα, γιατί είναι ελληνίδες και έλληνες.

Σε αυτή την εποχή πολιτικής αντιπαράθεσης με τη Γερμανία, εμάς εδώ μας εκφράζουν απόλυτα τα λόγια ενός εντελώς παρεξηγημένου ως αντιδραστικού και ολοκληρωτικού, βασανισμένου από τη ζωή εικονοκλαστικού φιλόσοφου από τη Γερμανία, του Friedrich Nietzsche:

«Αγαπώ μόνο την πατρίδα των παιδιών μου, την άγνωστη, στις μακρινές θάλασσες: αυτήν το καράβι μου θα αναζητά πάντα και πάντα».
 

ΕΠΙΟΡΚΗ πολιτική συγκυρία, μια κόλαση από ΣΩΤΗΡΕΣ:
Η δημοκρατία αιχμάλωτη των αγορών. Οι κυβερνήσεις ανίκανες να προστατεύσουν τους πολίτες από τη φτώχεια και την ανέχεια. Οι πολίτες σε απόσταση από την πολιτική. «Ενδιαφέροντες» καιροί, οι καιροί μας. Πώς φτάσαμε ως εδώ; Το ερώτημα τίθεται σχεδόν αυτόματα. Ωστόσο, αυτό που καθιστά μοναδικούς τους καιρούς μας, δεν σχετίζεται με το τι προηγήθηκε, αλλά με το τι πρόκειται να ακολουθήσει. Διότι, στην πραγματικότητα κανείς δεν μπορεί να προβλέψει με ακρίβεια το αύριο αυτού του ύστατου σήμερα!
«Γιατί ν’ αναβάλουμε πάντα την ώριμη χρονολογία;»

Τετάρτη, 29 Μαΐου 2013

Θανατηφόρα μοναξιά στην ψηφιακή εποχή: «Έρωτας ή τίποτα» κ.ά. αποφθέγματα αστικής απόγνωσης από την ανάγκη για οικειότητα

Στο μετρό της Πράγας ένα στα πέντε βαγόνια κάθε συρμού θα είναι ειδικός χώρος γνωριμιών. Αυτό ανακοίνωσε ο εκπρόσωπος της εταιρείας Ropid που διαχειρίζεται τις συγκοινωνίες της τσέχικης πρωτεύουσας. «Σήμερα οι άνθρωποι δεν έχουν μέρος να γνωριστούν. Ίσως σε κάποιο πάρτι ή στη δουλειά. Αν θέλουν, οι επιβάτες μπορούν να γνωρίζονται μεταξύ τους και να συνάπτουν σχέσεις. Αν δεν θέλουν, μπορούν απλώς να διαβάζουν».

 
Στην Ελλάδα, το θέμα που έπεσε στην Έκθεση στις πανελλαδικές εξετάσεις ήταν «η απομόνωση του ανθρώπου μέσα στην ψηφιακή εποχή». Στους δρόμους της Αθήνας, όλο και περισσότεροι λυρικοί ποιητές γράφουν συνθήματα απεγνωσμένης αγάπης: «ερωτευτείτε», «Έρωτας ή τίποτα» και άλλα τέτοια αποφθέγματα αστικής απόγνωσης. Ο Χριστόφορος Παπακαλιάτης, μετρ της υπερβολής, ο Έλληνας που σίγουρα θα είδε τον «Υπέροχο Γκάτσμπυ» του Μπαζ Λούρμαν με δάκρυα ζήλιας στα μάτια, στην τελευταία ταινία του, που λοιδορήθηκε, αλλά έκοψε κοντά 1 εκατομμύριο εισιτήρια, έτρεχε στους δρόμους της Πλάκας φωνάζοντας το σκυλί του, χωρίς να ντρέπεται που το έλεγαν «Μοναξιά». Καθώς το κυνηγούσε, γνώρισε τον έρωτα της ζωής του, γιατί αυτά συμβαίνουν στο σινεμά.

Μοναξιά λοιπόν. Το θέμα μοιάζει μελό και ερωτικό, και κάπως σαν πολυτέλεια της ζωής. Στην πραγματικότητα είναι πολύ πιο σύνθετο. Η Τζούντιθ Σούλεβιτς, επιστημονική ρεπόρτερ του περιοδικού «New Republic», παρουσίασε μια έρευνα με τίτλο «Η θανατηφόρα μοναξιά». Δεν ήταν μια ρομαντική προσέγγιση στο θέμα, ήταν μια επιστημονική και κοινωνιολογική σπουδή, που θα έπρεπε να διανεμηθεί σε κάθε Έλληνα πολίτη, αν αυτός νιώσει έτοιμος να διαβάσει κάτι άβολο. Δεν είναι μόνο οι ήρωες ερωτικών κομεντί, οι χωρισμένοι και οι νταλκαδιασμένοι. Οι μοναχικοί είναι οι αουτσάιντερ της ζωής. Οι ηλικιωμένοι, οι φτωχοί, όσοι δέχονται επιθέσεις, όσοι νιώθουν διαφορετικοί και το σύστημα τους συμπεριφέρεται έτσι. Οι γυναίκες είναι πιο μοναχικές από τους άνδρες – αν και οι άγαμοι άνδρες είναι πιο μοναχικοί από τις άγαμες γυναίκες. Οι μετανάστες νιώθουν μεγαλύτερη μοναξιά από τους γηγενείς. Οι λιγότερο μορφωμένοι περισσότερο από τους απόφοιτους πανεπιστημίου. Οι άνεργοι και οι συνταξιούχοι περισσότερο απ’ όσους έχουν δουλειά.

Ποιος είναι ο ψυχολογικός ορισμός της μοναξιάς; Δεν είναι οι μοναχικές ώρες της δημιουργικής εργασίας, δεν είναι η στιγμή που είσαι άρρωστος και όλοι οι άλλοι φαίνεται να διασκεδάζουν, δεν είναι ένα χωρισμός – εκτός κι αν είναι πολλοί χωρισμοί. Η μοναξιά, έγραφε η έρευνα, δεν είναι καν το πένθος ούτε η κλινική κατάθλιψη, που μπορεί να έχει αυτό το σύμπτωμα, αλλά δεν είναι η αιτία. Η μοναξιά είναι – αλλά στην πραγματικότητα εξαιρετικά σύνθετα – «η ανάγκη για οικειότητα»!

Πριν από λίγα χόνια, η Ναόμι Αϊζενμπεργκ, κοινωνική ψυχολόγος στο UCLA, έκανε ένα απλό πείραμα. Κάλεσε ανθρώπους να παίξουν ένα on line παιχνίδι στον υπολογιστή με το όνομα Cyberball. Έπρεπε να πετάξεις μπροστά και πίσω μια μπάλα, παίζοντας με δυο άλλους ανθρώπους, οι οποίοι στην πραγματικότητα δεν ήταν άνθρωποι, αλλά ένα πρόγραμμα υπολογιστή. Οι «άνθρωποι» έπαιζαν για λίγο, αλλά κάποια στιγμή έπαυαν να ασχολούνται με τον πραγματικό άνθρωπο και έπαιζαν μεταξύ τους. Οι καλωδιωμένοι πραγματικοί άνθρωποι ένιωσαν εκείνη τη στιγμή της απόρριψης εγκεφαλικές διεργασίες ανάλογες με αυτές που συμβαίνουν και όταν χτυπάνε στο πόδι.

Αυτό δεν είναι ένα κείμενο για τον Έρωτα. Είναι ένα κείμενο για τη σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα. Αυτή, που έχοντας χάσει εδώ και καιρό τον ανθρωπισμό της, έχει για επίσημους συνομιλητές ναζιστές, κυνηγούς των αδυνάτων, ιερείς, όπως ο Μητροπολίτης Καλαβρύτων και Αιγιαλείας Αμβρόσιος, που μέσα στην προηγούμενη εβδομάδα ανήγγειλε ότι «θα χτυπάει πένθιμα τις καμπάνες σε ένδειξη διαμαρτυρίας για την ψήφιση του αντιρατσιστικού νομοσχεδίου», και ενοχικούς, υποταγμένους πολιτικούς, ανίκανους όχι να μιλήσουν, αλλά και να σκεφτούν ανθρωπιστικά.

Γιατί η μοναξιά δεν είναι θανατηφόρα όταν χωρίζεις. Είναι θανατηφόρα όταν στοχοποιείσαι, είσαι ανεπιθύμητος, δέχεσαι διακρίσεις και σε κυνηγάει ένα ολόκληρο σύστημα. Είναι θανατηφόρα όταν άνθρωποι βρίσκονται στο στόχαστρο και γίνονται θύματα ενός πολέμου στον οποίο δεν έχουν καν λόγο ύπαρξης. Είναι θανατηφόρα όταν γίνεται πολιτική επιλογή για λόγους ψηφοθηρίας.

Αυτό είναι που δεν γίνεται εύκολα κατανοητό: πώς γίνεται να είσαι άνθρωπος και να στηρίζεις την ιδεολογία σου στην απομόνωση και στη σταδιακή αποξένωση των αδύναμων ανθρώπων; Πώς κοιμάσαι τα βράδια με την επιθυμία να εξεντώσεις τους αδύναμους; Και παρέα να έχεις, να ξέρεις πως είσαι μόνος σου, εσύ και το μίσος σου; Και αν δεν το ξέρεις, ακόμη χειρότερα για σένα.

 [ΠΗΓΗ: Δημήτρης Θεοδωρόπουλος, Η θανατηγόρα μοναξιά στην Ελάδα δεν είναι ερωτικό θέμα αλλά πολιτική απόφαση – ΒΗMAGAZINO]

Κυριακή, 26 Μαΐου 2013

Οι Πανελλαδικές η Ρηνούλα, ο Σολωμός και οι ερωτήσεις που ζητάνε το αδύνατο ν’ απαντηθεί!

… καλό είναι να μάθουμε κάποτε πως οι απαντήσεις που περιμένουμε από τους εξεταζομένους έχουν άμεση σχέση με την ποιότητα των ερωτήσεών μας. Και αυτό πρέπει να μας κάνει προσεκτικούς επειδή η ερώτηση και όχι η απάντηση είναι το δύσκολο στις εξετάσεις. Μόνο ύστερα από τις κατάλληλες ερωτήσεις μπορούμε να δώσουμε τη δυνατότητα στους εξεταζομένους να αναπτύξουν προσωπικές σκέψεις και να δείξουν τις κριτικές ικανότητές τους…

 
Όπως κάθε χρόνο, έτσι κι εφέτος οι πανελλαδικές εξετάσεις συστήνουν κυρίαρχο θέμα στα ΜΜΕ και, όπως κάθε χρόνο, έχουμε πάλι μία από τα ίδια: ελλιπή ως κοινή οργάνωση, λανθασμένες διατυπώσεις θεμάτων, διαρροές κάπου-κάπου, όλως «τυχαίες» προαναρτήσεις σχετικών ζητημάτων στο διαδίκτυο κ.α. Εφέτος μάλιστα η οπερετική «επιστράτευση» των καθηγητών έδωσε σε ένα απλό εκπαιδευτικό γεγονός τόνο μιλιτέρ και επικό συνάμα, ενώ οι γκάφες παραμένουν. Μέχρι τώρα η Ένωση Μαθηματικών έχει καταγγείλει πως ένα από τα θέματα που δόθηκαν (ΕΠΑΛ, Β) είναι προβληματικό, ενώ η Ένωση Φυσικών αναφέρεται σε ζητήματα δεοντολογίας εξαιτίας μιας προανάρτησης σε φροντιστηριακό ιστότοπο. Και στις δύο περιπτώσεις το σεβαστό υπουργείο είναι καθησυχαστικό: όλα βαίνουν καλώς.

Όλα βαίνουν καλώς και όσον αφορά επίσης εκείνο το παντελώς ανελλήνιστο και παλιομοδίτικο κείμενο που δόθηκε για να αναλυθεί στο μάθημα της νεοελληνικής γλώσσας (ΕΠΑΛ Α) και αφορούσε την «κατάρα» των διαφημίσεων. Κανείς δεν τους εξήγησε, γιατί, ενώ «κόβουμε» τους μαθητές όταν διαπράττουν ορθογραφικά ή συντακτικά λάθη, εμείς οι ίδιοι τους δίνουμε να αναλύουν ένα κείμενο ανορθόγραφο κι ασύντακτο.

Με το μάθημα της Λογοτεχνίας στις Πανελλαδικές (22-05-2013) το κακό αυγάτισε. Η Αρμόδια Εξεταστική Επιτροπή ανακάλυψε πως ολωσδιόλου άσχετα μεταξύ τους κείμενα, που τυχαίνει να περιέχουν κάποιες κοινές έννοιες (ούτε καν κοινό λεξιλόγιο), όπως ήχος, τραγούδι κλπ, μπορούν να τεθούν αντικριστά ώστε να αναζητηθούν ομοιότητες και διαφορές. Και ζήτησε από τους εξεταζομένους να απαντήσουν στο αδύνατο ν’ απαντηθεί. Το πρώτο κείμενο είναι το 22ο (5ο) απόσπασμα από το σολωμικό Κρητικό και το δεύτερο ένα απόσπασμα από μια ολωσδιόλου αδιάφορη πεζογραφική δοκιμή του Λαπαθιώτη. Και αποκαλώ «ολωσδιόλου» αδιάφορη την πεζογραφία του Λαπαθιώτη, επειδή μπορεί ορισμένα ποιήματά του να μας συγκινούν ακόμη, αλλά ο ποιητής με κανέναν τρόπο δεν συγκαταλέγεται στους δόκιμους πεζογράφους μας. Ακόμη όμως και να ήταν σπουδαίος πεζογράφος, το γεγονός ότι η Εξεταστική Επιτροπή ζητεί από τους μαθητές να συγκρίνουν, με βάση τη γλώσσα, δυο διαφορετικά λογοτεχνικά είδη (άλλη η βαρύτητα της ίδιας λέξης σε ένα ποίημα και άλλη σε ένα αφήγημα) και να βρουν ομοιότητες και διαφορές, συνιστά φιλολογικό ατόπημα. Αλήθεια, ποια σχέση (ομοιότητας ή αντίθεσης) μπορεί να έχει η ανεκλάλητη μουσική, οι «γλυκύτατοι, ανεκδιήγητοι» ήχοι που ακούει ο σολωμικός κολυμβητής (και σε ποιο περιβάλλον!) με τη «γλυκιά και δυνατή, την ήμερα παθητική και πλέρια(!) φωνή του Σωτήρη, που ονειρεύεται πως ακούει η ερωτευμένη Ρηνούλα.

Άλλωστε το ίδιο το σολωμικό κείμενο αρνείται (προφητικά!) να συγκριθεί η μουσική του ακόμη και με «κορασιάς φωνή». Σύμφωνα μάλιστα με τον Πολυλά, ο ποιητής ήθελε να προσθέσει στον στίχο 44 «ίσως δεν σώζεται στη γη ήχος που να του μοιάζει» ότι αυτό «ήταν εντύπωση ανεκδιήγητη, οποίαν κανείς ίσως δεν εδοκίμασε, ειμή ο πρώτος άνθρωπος, όταν επρωτοανάπνευσε, και ο ουρανός, η γη και η θάλασσα, πλασμένα γι’ αυτόν, ακόμη εις όλη τους την τελειότητα, αναγαλλιάζανε μέσα εις την ψυχή του». Γνωρίζουμε επίσης πως αυτή η μεγαλειώδης, ιερή, θα έλεγα, σύνθεση σχεδιάστηκε να απολήγει σε αυτό ειδικά το «μουσικό» σημείο. Η έκβασις όλου του έργου θα τόνιζε «τη μουσική που [ο Κρητικός] άκουε καθώς πλησίαζε στην ακτή», όπως σημειώνει ο ίδιος ο ποιητής. Δεν είναι το θέμα μας η μουσική στον Σολωμό, αλλά είναι εύκολο να «ακούσει» κανείς τους ποικίλους και γλυκύτατους ήχους που περιγράφονται και εν ταυτώ εκπέμπονται από τους σολωμικούς στίχους. Η «ανεκλάλητη» μουσική που ακούγεται στο τέλος του Κρητικού δεν είναι μόνο μεταφυσικής τάξεως –είναι και στοιχείο της σολωμικής ποιητικής.

Δεν γνωρίζουμε τα μέλη της Εξεταστικής Επιτροπής και δεν έχουμε καμία πρόθεση να θίξουμε πρόσωπα. Αλλά αφού κυκλοφορούμε χρόνια τώρα μέσα σ’ αυτόν τον φαύλο κύκλο των Εξετάσεων, καλό είναι να μάθουμε κάποτε πως οι απαντήσεις που περιμένουμε από τους εξεταζομένους έχουν άμεση σχέση με την ποιότητα των ερωτήσεών μας. Και αυτό πρέπει να μας κάνει προσεκτικούς επειδή η ερώτηση και όχι η απάντηση είναι το δύσκολο στις εξετάσεις. Μόνο ύστερα από τις κατάλληλες ερωτήσεις μπορούμε να δώσουμε τη δυνατότητα στους εξεταζομένους να αναπτύξουν προσωπικές σκέψεις και να δείξουν τις κριτικές ικανότητές τους. Αυτό πρέπει να ζητούμε από τους εξεταζομένους: κριτική, ουσιαστική σκέψη. Όχι να τους εξαναγκάζουμε να μαντεύουν, σώνει και καλά (όπως στην προκειμένη περίπτωση) τα όποια φιλολογικά/ λογοτεχνικά απωθημένα μας.

 [ΠΗΓΗ: Γιώργης Γιατρομανωλάκης, καθηγητής Κλασικής Φιλολογίας και συγγραφέας]

Πέμπτη, 23 Μαΐου 2013

Η Παιδεία στο απόσπασμα – η Ελλάδα στο πουθενά

Ακόμη μια μάχη για την Παιδεία χάθηκε πριν καν ξεκινήσει. Για ακόμη μια φορά η επικοινωνία επικράτησε της πολιτικής. Και για άλλη μια φορά η τακτική του αντιπερισπασμού χρησιμοποιήθηκε επιτυχώς προκειμένου να αποτραπεί η συζήτηση για την ουσία του εκπαιδευτικού ζητήματος και να αναδειχτεί στη θέση της μια εξ αρχής χαμένη αντιπαράθεση…

Σήμερα, έντεχνα παρουσιάζονται οι εκπαιδευτικοί ως συντεχνία. Με τον ίδιο τρόπο που κάποτε ως συντεχνία κατηγορούνταν οι πρυτάνεις. Και στο ενδιάμεσο μια χώρα χρεοκοπημένη που προσπαθεί να βρει τον δρόμο της για την ανάπτυξη, χωρίς να στηρίζεται στην επιστημονική γνώση, την έρευνα και την καινοτομία. Μια κοινωνία κατακερματισμένη που προσπαθεί να ξανασταθεί στα πόδια της, χωρίς να επενδύει στη μόρφωση και την εκπαίδευση του ανθρώπινου δυναμικού της. Αφήνοντας έτσι μια ολόκληρη γενιά χωρίς ελπίδα και χωρίς προοπτική.

Ο χώρος της δημόσιας εκπαίδευσης υπήρξε ένα από τα μεγαλύτερα θύματα της λιτότητας που πλήττει τη χώρα τα τελευταία χρόνια. Εύλογα, σκέφτεται κανείς, μια και το εκπαιδευτικό σύστημα βρίσκεται στην καρδιά του δημόσιου τομέα, ο οποίος αποτελεί το μεγαλύτερο θύμα της οικονομικής κρίσης. Όμως η εκπαίδευση, αποδυναμωμένη από τη μεταχείριση που της επιφυλάχθηκε διαχρονικά, ήταν ήδη ετοιμόρροπη και στο χείλος του γκρεμού και προ κρίσης. Ακόμη δηλαδή κι αν η σημερινή υποχρηματοδότηση της εκπαίδευσης αποδοθεί αποκλειστικά στην οικονομική κρίση, παραμένει αναπάντητο το ερώτημα: Γιατί η Ελλάδα ήταν ουραγός στους ευρωπαϊκούς δείκτες της χρηματοδότησης του εκπαιδευτικού της συστήματος, σε χειρότερη θέση ακόμη και από τις πρώην ανατολικές χώρες, το 2006; Τότε δηλαδή που η ελληνική κοινωνία απολάμβανε προσωρινή βέβαια, πλην όμως υπαρκτή, ευμάρεια; Διότι σε εκείνη την άφρονα και αυτοκαταστροφική πολιτική οφείλεται η σημερινή εκπαιδευτική μας φτώχεια.

 Αφού τότε δεν καταφέραμε ως χώρα ούτε να δρομολογήσουμε τις θεσμικές εκείνες αλλαγές που θα ισχυροποιούσαν τη δημόσια εκπαίδευση για τους δύσκολους καιρούς, ούτε όμως και να ενισχύσουμε τις υποδομές και να εκσυγχρονίσουμε τους εξοπλισμούς, ώστε αυτοί να μπορούν να αντέξουν στη σημερινή εποχή της λιτότητας. Αντ’ αυτών, τους κρατούντες απασχολούσε τότε η αναγνώριση των ιδιωτικών κολεγίων ως ισότιμων με τις δημόσιες ανώτατες σχολές. Και η αντιπαράθεση στον τομέα της Παιδείας γινόταν με αφορμή την επιδιωκόμενη τότε τροποποίηση του άρθρου 16 του Συντάγματος, που θα επέτρεπε σε ιδιωτικά συμφέροντα να ιδρύουν πανεπιστήμια. Την ώρα δηλαδή που οι Ευρωπαίοι σύμμαχοί μας ενίσχυαν τις δομές της Παιδείας τους, εμείς αποδομούσαμε τη δημόσια εκπαίδευση, για χάρη της ιδιωτικής.

 Κι όταν το εγχείρημα απέτυχε, εξ αιτίας της σθεναρής αντίστασης της εκπαιδευτικής κοινότητας, πέρασαν σε επόμενο, πιο σατανικό σχέδιο: στην απόπειρα ιδιωτικοποίησης των ίδιων των δημόσιων δομών, με την άκριτη μεταφορά στα καθ’ ημάς Δούρειων Ίππων, ξένων δηλαδή προτύπων και θεσμών, που αντιστοιχούν σε ιδιωτικά συστήματα εκπαίδευσης της αλλοδαπής. Ήταν τότε που τα ελληνικά πανεπιστήμια, που σήμερα καταλαμβάνουν περίοπτες θέσεις στις διεθνείς κατατάξεις, χαρακτηρίζονταν από τα πλέον επίσημα χείλη ως… τριτοκοσμικά, ενώ οι Έλληνες πρυτάνεις, που έδιναν τη μάχη της υπεράσπισης του δημόσιου, του ακαδημαϊκού και του δημοκρατικού χαρακτήρα των πανεπιστημίων, εισέπρατταν τη μομφή της συντεχνίας και διαπομπεύονταν δημόσια ως διεφθαρμένοι και ιδιοτελείς.

 Και τότε και τώρα, αν έπρεπε να επιλέξουμε έναν και μόνο τομέα για να δώσουμε έμφαση ως χώρα, αυτός θα έπρεπε να είναι εκείνος της Παιδείας. Διότι η επένδυση στην Παιδεία είναι επένδυση στο μέλλον. Η αποτυχία της Ελλάδας σήμερα ανιχνεύεται στην υποβάθμιση της Παιδείας της στο παρελθόν. Και η αδυναμία μας να σχεδιάσουμε το αύριο και να δούμε φως στο τούνελ σήμερα, οφείλεται ακριβώς στη μακρόχρονη επιλογή τής μη επένδυσης στην Παιδεία. Χωρίς μορφωτικό όραμα, χωρίς εκπαιδευτικό σχέδιο και με δανεικούς θεσμούς, με ισχνές και απαρχαιωμένες υποδομές και με εκπαιδευτικό προσωπικό οικονομικά εξαθλιωμένο και ηθικά καταρρακωμένο, η Ελλάδα πυροβολεί τα πόδια της. Για να διαπιστώσει έκπληκτη σύντομα ότι αδυνατεί να τρέξει…

 Ακόμη κι αν αυτή την ώρα κανείς δεν γνωρίζει τον δρόμο για την έξοδο από την κρίση, όλοι αντιλαμβάνονται ότι ο δρόμος αυτός πρέπει να είναι διαφορετικός από εκείνον που διανύσαμε στο παρελθόν. Αν θέλουμε λοιπόν η Ελλάδα να ορθοποδήσει, πρέπει πρώτα απ’ όλα να αλλάξει. Χωρίς σχολεία και πανεπιστήμια αναβαθμισμένα, εξοπλισμένα και ελκυστικά και, κυρίως, χωρίς φωτισμένους δασκάλους για να καθοδηγούν τη νέα γενιά, η Ελλάδα, δυστυχώς, θέτει για ακόμη μια φορά την Παιδεία στο απόσπασμα. Για να βρει σύντομα τον εαυτό της και πάλι στο πουθενά…

[Γιάννης Μυλόπουλος, Πρύτανης ΑΠΘ, άρθρο στην ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ]

Κυριακή, 19 Μαΐου 2013

Κανένα πρωτοσέλιδο για την παιδεία

Πότε γίνεται η Παιδεία πρωτοσέλιδο και θέμα στα κεντρικά δελτία ειδήσεων; Ποια εκπαιδευτικά γεγονότα θεωρούνται «είδηση» και άξια μνείας; Δεν χρειάζεται να γίνει συστηματική έρευνα για να διαπιστώσουμε ότι υπάρχουν τα εξής ευάριθμα θέματα που σταθερά, ανεξαρτήτως κρίσης, απασχολούν τα μέσα ενημέρωσης: οι πανελλαδικές εξετάσεις, ο «συντεχνιασμός» των εκπαιδευτικών κάθε βαθμίδας, οι πράξεις βίας στο Πανεπιστήμιο και οι δυσλειτουργίες της υποχρεωτικής εκπαίδευσης (βιβλία, κτίρια κλπ).



Δεν θα ήθελα να συζητήσω εδώ την ανάδειξη των πανελλαδικών εξετάσεων σε μείζον ζήτημα, ανάδειξη που επιβεβαιώνει ένα από τα κύρια χαρακτηριστικά του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος: τη δόμησή του γύρω από τις εξετάσεις και την οργάνωση του λυκείου όχι αυτοτελώς αλλά με τελικό στόχο την εισαγωγή στο Πανεπιστήμιο. Θα ήθελα να επιμείνω στη συνεχή απαξίωση της εκπαίδευσης και των λειτουργών της σε μια χώρα  που υπερασπίζεται τη δημόσια παιδεία μόνο ρητορικά και υποκριτικά ενώ ξοδεύει τεράστια ποσά για την παραπαιδεία. Το παράλληλο αυτό σύστημα, για το οποίο κανείς δεν διαμαρτύρεται ούτε ζητεί την κατάργησή του, έχει καταστεί «απαραίτητο» ακριβώς εξαιτίας της κεντρικότητας των πανελλαδικών, λειτουργώντας υπονομευτικά για το κύρος του λυκείου και των εκπαιδευτικών του.

Δεν αμφιβάλλει βεβαίως κανείς ότι υπάρχουν και στον εκπαιδευτικό κλάδο, όπως και σε άλλα επαγγέλματα, εκείνοι που δεν ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις της θέσης, γιατί δεν θέλουν ή γιατί δεν μπορούν, που δεν έχουν τις ικανότητες να αναλάβουν τον ιδιαίτερα απαιτητικό ρόλο του δασκάλου ή που έχουν ουσιαστικά αποσυρθεί έπειτα από χρόνια απογοητεύσεων και ματαιώσεων. Είναι όμως εξαιρετικά θλιβερό ότι η εικόνα του αδιάφορου, ανίκανου και βολεμένου εκπαιδευτικού κυριαρχεί, σαν να αφορά το σύνολο των δασκάλων και των καθηγητών. Με ισχυρές δόσεις λαϊκισμού και ισοπεδωτικής απαξίωσης καταγγέλλεται στα μέσα ενημέρωσης η όποια αντίδραση σε απολύσεις, μειώσεις μισθών και περιστολή των εργασιακών δικαιωμάτων ως «συντεχνιασμός».

Μπορώ να νιώσω την απογοήτευση της νεαρής φιλολόγου που είναι πρωτοδιορισμένη με μισθό 650 ευρώ μακριά από το σπίτι της, υποχρεωμένη να πληρώνει ενοίκιο και βενζίνη για να πηγαινοέρχεται ανάμεσα σε διάφορα σχολεία για να καλύψει το ωράριο και η οποία ακούει να κατηγορείται για «βόλεμα». Πολύ περισσότερο μάλιστα εφόσον την «επίζηλη» αυτή θέση την κατέκτησε όχι με κάποιο μέσο αλλά αφού μπήκε στη σχολή της επιλογής της έπειτα από πολύ κόπο και άγχος (μέσω των πανελλαδικών εξετάσεων), αφού πήρε το πολυπόθητο πτυχίο μετά από από τέσσερα-πέντε χρόνια (ενδεχομένως και με υποτροφία λόγων επιδόσεων), αφού δίδαξε επί χρόνια ωρομίσθια σε φροντιστήρια και ιδιαίτερα και αφού τέλος έδωσε εξετάσεις στον ΑΣΕΠ.

Μπορώ να νιώσω και την απογοήτευση του μεσήλικου εκπαιδευτικού που ήθελε πάντα να γίνει δάσκαλος (γι’ αυτό επέλεξε μέσα στον ενθουσιασμό της μεταπολίτευσης σχολές που δεν οδηγούσαν σε καριέρες και πλούτη ούτε σε «θεσούλα» στο Δημόσιο» αλλά είχαν κοινωνικό πρόσημο), που αγαπά τους μαθητές του και είναι έμπνευση γι’ αυτούς αλλά που έχει συνθλιβεί από ένα σύστημα ασφυκτικού συγκεντρωτικού ελέγχου το οποίο απαιτεί από εκείνον «να καλύπτει την ύλη» αφήνοντας στην άκρη τις ανάσες δημιουργικότητας και πνευματικής ελευθερίας. Οι πανελλαδικές άλλωστε δεν απαιτούν παρά μόνο αποστήθιση.

Κι όμως μέσα σε αυτή τη ζοφερή ατμόσφαιρα συνεχούς απαξίωσης υπάρχουν εκείνοι που σιωπηλά, χωρίς τυμπανοκρουσίες και μακριά από τις κάμερες, επιτελούν ένα σοβαρό έργο Παιδείας. Το έργο αυτό δεν αποτιμάται σε ώρες διδασκαλίας, και, επειδή είναι αξιόλογος χωρίς να προκαλεί, δεν αποκτά καμιά δημοσιότητα. Περιορίζομαι να αναφέρω δύο μόνο παραδείγματα: στα μέσα Μαρτίου  ο Τομέας Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών οργάνωσε μια επιστημονική διημερίδα με θέμα «Ερμηνεύοντας την ιστορική εμπειρία του φασισμού στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση», όπου συνέρρευσαν εκατοντάδες εκπαιδευτικοί σε έναν διάλογο με τους πανεπιστημιακούς ιστορικούς. Βεβαίως τα φώτα της δημοσιότητας εκείνη την εποχή ήταν στραμμένα αλλού: στα «μαθήματα ιστορίας» που οργάνωναν κομματικοί εκπρόσωποι συγκεκριμένου πολιτικού χώρου χωρίς καμιά επιστημονική εγκυρότητα. Η πρωτοβουλία της Φιλοσοφικής Σχολής Αθηνών απλώς δεν έγινε γνωστή, παρόλο που είχε πολύ περισσότερο (και αρμοδιότερο) κοινό.

Στις αρχές Μαΐου δόθηκαν τα βραβεία του πρώτου Πανελλήνιου Μαθητικού Διαγωνισμού Ιστορικού Ντοκυμαντέρ με θέμα τη νεότερη και σύγχρονη ελληνική και ευρωπαϊκή ιστορία, όπου μετείχαν μαθητές δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης (κυρίως του λυκείου αλλά και γυμνασίων και σχολείων δεύτερης ευκαιρίας). Την πρωτοβουλία είχαν αναλάβει το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα «Ιστορική Έρευνα, Διδακτική και Νέες Τεχνολογίες» του Ιουνίου Πανεπιστημίου, η επιστημονική ένωση «Νέα Παιδεία» και η ΕΡΤ. Η ανταπόκριση ήταν εντυπωσιακή: υποβλήθηκαν συνολικά 174 προτάσεις από 146 σχολεία, από την περιοχή της Αττικής αλλά και από την υπόλοιπη Ελλάδα και την Κύπρο. Μαθητές μαζί με τους καθηγητές τους, ξεφεύγοντας από τις σελίδες των σχολικών εγχειριδίων, δούλεψαν ερευνητικά για να συλλέξουν οπτικό υλικό και βιβλιογραφία για ποικίλα ιστορικά θέματα, πήραν συνεντεύξεις από ιστορικούς αλλά και από μάρτυρες γεγονότων της πρόσφατης ιστορίας, χρησιμοποίησαν την κρίση και τη φαντασία τους. Οι μικρές ταινίες διάρκειας 10 λεπτών η κάθε μία είναι τα ομιλούντα τεκμήρια μιας άλλης εκπαίδευσης με πνοή και όραμα και με ακάματους εργάτες. Μιας εκπαίδευσης όμως που, δυστυχώς δεν γίνεται ποτέ πρωτοσέλιδο.

[ΠΗΓΗ: Χριστίνα Κουλούρη, καθηγήτρια Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, άρθρο στον ημερήσιο τύπο]

Παρασκευή, 17 Μαΐου 2013

Πανελλαδικές ιστορίες 2013: δι’ ευχών

Νεαρός μαθητής μένει ενεός στη θέα λευκής σελίδας του τετραδίου του. Οι προηγούμενες  σελίδες είναι ήδη πλήρεις σημειώσεων που καταχώρισε, εκεί, χωρίς κανένα δισταγμό. Γιατί, λοιπόν, διστάζει τώρα; Γιατί, εξαίφνης, νιώθει τέτοιο δέος μπροστά στην άγραφη σελίδα; Γιατί, με τρέμον χέρι, γράφει, τελικά: «Το χαρτί άσπρο σαν χιόνι, οι λέξεις μου κρυώνουν;» Μήπως κατάλαβε ότι οι λέξεις έχουνε ζωή; Έγινε μήπως ποιητής; [από το βιβλίο του Αργύρη Χιόνη ΤΟΤΕ ΠΟΥ Η ΣΙΩΠΗ ΤΡΑΓΟΥΔΗΣΕ και άλλα ασήμαντα περιστατικά]

Και μια λέξη σαν θυρίδα ασφαλείας όπου να μπορείς να καταθέτεις τη συγκίνησή σου  [αντί για ευχές σε μαθητές που διαγωνίζονται]
 
ΚΟΥΙΖ: Υπάρχει, άραγε μια λέξη, με την οποία να μπορείς  να εκφράσεις την ευγνωμοσύνη, που νιώθεις μέσα σου, για τις ευτυχισμένες συμπτώσεις της ζωής;

Παρ’ όλα της τα καμώματα, παρ’ όλες τις πνευματιστικές ιδιοτροπίες της και παραξενιές, εγώ ο άθεος, ο δύσπιστος και σκεπτικιστής, πάντα δυσκολευόμουν αφάνταστα να πιστέψω ότι πίστευε στ’ αλήθεια. Ότι πίστευε στ’ αλήθεια σ’ έναν αληθινό Θεό. Φαίνεται, όμως, πως έπεφτα έξω. Πως είχα άδικο και σ’ αυτό το ζήτημα. Μα… όπως κι αν έχει, ποια άλλη λέξη υπάρχει; Ποια άλλη λέξη μπορεί να εκφράσει αυτήν την ευγνωμοσύνη, που νιώθεις μέσα σου, για τις ευτυχισμένες συμπτώσεις της ζωής, όταν δεν υπάρχει κανένας να του πεις ευχαριστώ κι εσύ χρειάζεσαι να πεις ευχαριστώ σε κάποιον; Ο Θεός, έλεγε η Βίνα. Η Αγάπη, θα πουν κάποιοι άλλοι. Η Ποίηση, θα προσθέσω εγώ (για να τα ’χω καλά και με την αθεΐα μου). Όπως και να ’χει μια τέτοια λέξη, ίσως ξεχωριστή στον καθένα,  ηχεί πάντα στ’ αυτιά μας σαν μια θυρίδα ασφαλείας, όπου μπορείς να καταθέσεις τη συγκίνησή σου. Ένα μέρος για να βάλεις ό,τι δεν χωράει, ό,τι δεν μπαίνει πουθενά αλλού. Αλλά, δυστυχώς, οι άνθρωποι το πιο συχνά δε βρίσκουν ή κλείνουν τα μάτια στη δυνατή τους λέξη όπως ακριβώς πολύ συχνά δεν ξέρουν τι να κάνουν με τα χέρια τους. Έτσι, λέει ο ποιητής, «τα δίνουν τάχα χαιρετώντας σ’ άλλους. Τ’ αφήνουν να κρέμονται σας αποφύσεις άνευρες. Ή, το χειρότερο, τα ρίχνουν στις τσέπες τους και τα ξεχνούνε. Στο μεταξύ ένα σωρό κορμιά μένουν αχάιδευτα, ένα σωρό ποιήματα άγραφα» (Αργύρης Χιόνης)

[ΠΗΓΗ: Σάλμαν Ρουσντί, Το χώμα που πατάει, Περιοδικό Το Δέντρο, τεύχος 105 [Φεβρουάριος – Μάρτιος 1999]. Ιστορίες για τον Θεό. 37 κείμενα για την θρησκευτικότητα, σ. 86, απόδοση Μαρία Αγγελίδου. [απόσπασμα από το τότε υπό μετάφραση μυθιστόρημα του Salman Rushdie, The Ground Beneath Her Feet, 1999].

Τετάρτη, 15 Μαΐου 2013

Μεταρρύθμιση χάριν παιδιάς: το πλήγμα στην παραπαιδεία είναι καίριο

Το συσσίτιο της Πέμπτης περιλαμβάνει ως δεύτερο πιάτο γλώσσες μοσχαρίσιες πανέ. Επειδή πολλοί δάσκαλοι αλλά και μαθητές χλιμιντρίζουν στα απογευματινά μαθήματα, διετάχθη έρευνα στην οποία διεπιστώθη ότι σερβίρονται γλώσσες μουλαριών και γαϊδάρων.

Εικόνες από το σχολείο του μέλλοντος: Καθηγήτριες Αγγλικών με ραφ συνολάκια σε στολή παραλλαγής και εκστρατείας και τον απαραίτητο μπερέ διδάσκουν σε κατάμεστες αίθουσες. Τα μαθήματα παρακολουθούν στη ζούλα και πολλοί εξωσχολικοί.

Πατείς με πατώ σε στις διαδηλώσεις έξω από το υπουργείο Παιδείας. Δεν συμμετέχει ασφαλώς η ΟΛΜΕ, καθώς ο στρατιωτικός νόμος απαγορεύει στους εκπαιδευτικούς παρόμοιες ανάρμοστες συμπεριφορές, αλλά οι ιδιοκτήτες φροντιστηρίων ξένων γλωσσών που βλέπουν μέρα με τη μέρα τις επιχειρήσεις τους να ξεμένουν από πελατεία. Το πλήγμα στην παραπαιδεία είναι καίριο.

Ιστορικές ανατροπές εκτυλίσσονται στα εκπαιδευτικά μας πράγματα. Πράγματι, η εμπνευσμένη μεταρρύθμιση Αρβανιτόπουλου-Σαμαρά με τις ευλογίες της τρόικας φέρνει τα πάνω κάτω. Σε όλους τους τομείς και τα αντικείμενα· όχι μόνο στις γλώσσες.

Συνέβη βέβαια ένα μικρό σκάνδαλο, απότοκο της νοοτροπίας στις προμήθειες των στρατοπέδων από την εποχή Άκη. Το συσσίτιο της Πέμπτης περιλαμβάνει ως δεύτερο πιάτο γλώσσες μοσχαρίσιες πανέ. Επειδή πολλοί δάσκαλοι αλλά και μαθητές χλιμιντρίζουν στα απογευματινά μαθήματα, διετάχθη έρευνα στην οποία διεπιστώθη ότι σερβίρονται γλώσσες μουλαριών και γαϊδάρων.

Το σκάνδαλο κουκουλώθηκε βεβαίως, με την αιτιολογία ότι επρόκειτο για ξένες γλώσσες οι οποίες περιέχονται στο ωρολόγιο πρόγραμμα. Το μάθημα της γυμναστικής είναι δυσκολότερο με το νέο σύστημα. Σπαρτιάτικα στρατιωτικά γυμνάσια νυχθημερόν. Στο Λύκειο τα παιδιά ασκούνται στην κωπηλασία όχι κατά το πρότυπο της αθηναϊκής τριήρεως αλλά της ρωμαϊκής γαλέρας.

Ρομαντική και λυρική ποίηση, τραγωδία, λογοτεχνία, θέατρο, μουσική και εικαστικά εκτοπίζονται από τη διδακτέα ύλη διά παντός. Το ίδιο και οι θετικές επιστήμες. Κάνουν τους μαθητές μαλθακούς και δεν συνεγείρουν το εθνικό φρόνημα.

Απαγορεύεται για τους ίδιους λόγους η διδασκαλία των φιλοσόφων. Αντικαθίσταται από μαθήματα σχετικά με δοκησίσοφους ακαδημαϊκούς -των στρατιωτικών ακαδημιών εξυπακούεται- φίλους και όμοιους με τον οραματιστή υπουργό.

Τοπικές βροχές και σποραδικές καταιγίδες θα εκδηλωθούν σήμερα στο Αιγαίο. Το μεσημεράκι παρόμοιες συνθήκες θα επικρατήσουν στα ηπειρωτικά, κυρίως τα νότια. Επιβάλλεται ως εκ τούτου η επαναφορά της σχολικής ποδιάς. Τα αγόρια θα ντύνονται με στρατιωτικά αδιάβροχα.

Ο καιρός στη Σαλονίκη θα είναι αίθριος με λίγες νεφώσεις το απόγευμα, ενώ στην Αττική δεν αποκλείεται να ρίξει καρεκλοπόδαρα το απογευματάκι. Αύριο θα έχουμε καλοσύνη με αραιή συννεφιά που θα πυκνώσει τις θερμές ώρες στα ηπειρωτικά. Πουνεντομαΐστρος και βαθμιαία οστριοσιροκάδα 3 έως 5 Μποφόρ θα αφρίζει στις θάλασσες.

Ιδεώδης η μεταρρύθμιση Αρβανιτόπουλου. Τις επόμενες μέρες θα αναφερθούμε και σε άλλες πτυχές της, αφού οι επιτελείς του αφήνουν να διαρρεύσουν οι λεπτομέρειες του μεγαλοφυούς σχεδίου με το σταγονόμετρο. Φαίνεται πως θα καταργηθούν και οι Πανελλήνιες. Για να μην υπάρξει εφεξής κίνδυνος απεργίας κατά τη διάρκειά τους. Αλλά και επειδή το απολυτήριο του λυκείου-στρατοπέδου θα είναι ισότιμο με πτυχίο ΑΕΙ παραμένουν στο μηχανογραφικό μόνο οι στρατιωτικές και αστυνομικές σχολές.

[ΠΗΓΗ: ΚΑΙΡΟΣ Μετέωρος στην Εφημερίδα των Συντακτών meteoros@efsyn.gr]

Κυριακή, 12 Μαΐου 2013

ΦΥΛΛΑ ΠΟΡΕΙΑΣ και ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΡΑΤΕΥΣΗ αλλά εγώ θα είμαι πάντα με τους Δασκάλους γιατί μου έδειξαν τον ουρανό.


Δεκάξι αγέρηδες χορεύοντας, σειρήνες για έναν κόσμο καλύτερο. Ένα σκληρό χαμόγελο στο πρόσωπο του κόσμου η λέξη Ποίηση, κεραμουργεία με φωνήεντα. Κι εσύ, Ιδέα μου, ένα ταξίδι στο πάνω-πάνω κύμα που δεν φτάνω. Φεύγει κατάρτι η ψυχή αντίπερα από  Συμπληγάδες. Σέρνω την περόνη κι ανατινάζεται η καρτεσιανή μου λογική, αλλά οι βάρβαροι, που δεν ήρθαν στο Ποίημα, ξαναστήνουν τσαντίρι πάλι μπροστά μου!  (πείσε πρώτα τον εαυτό σου ότι δεν είσαι άνθρωπος της θεωρίας, ότι τα μάτια σου δε γλιστρούν από τη μια επιφάνεια στην άλλη, αλλά ξέρουν ν’ ανακαλύπτουν την πρόσβαση στην ουσία των πραγμάτων)
 

Είναι βέβαιο πως, αυτές τις μέρες, πολλά θα ακουστούν για τους εκπαιδευτικούς, τίποτε όμως για την ίδια την Παιδεία. Θα θρηνούνε οι βολεμένοι στα τηλεπαράθυρα για την «ομηρία των μαθητών και των οικογενειών τους» , πουθενά όμως δεν θ’ ακουστεί τίποτε για την απελπισία των μαθητών που ετοιμάζονται να εξεταστούν. Των μαθητών που δεν ελπίζουν σε τίποτε, βλέποντας τις σπουδές που πάντα ονειρεύονταν να μην είναι ικανές να τους προσφέρουν ούτε μία θέση εργασίας ή, ακόμη περισσότερο, τη δυνατότητα για μια κάπως πιο γλυκιά ζωή και τα πανεπιστήμια να παράγουν καθημερινούς επισκέπτες των γκισέ του ΟΑΕΔ. Των μαθητών που συμβιβάστηκαν με τ’ αποστειρωμένα σχολικά βιβλία, αποστήθισαν τις αποσυνδεδεμένες από κάθε πρακτική εφαρμογή γνώσεις και τώρα ετοιμάζονται να ανταγωνιστούν χιλιάδες συνομήλικους τους, μ’ έναν καθηγητή σε ρόλο ασφαλίτη πάνω απ’ το κεφάλι τους και με το άγχος να τους να σφίγγει τα πνευμόνια. Ο κάθε μαθητής, σε κάθε γωνιά της χώρας, αναρωτιέται αυτές τις μέρες: «αξίζει να κουραστεί κανείς γι’ αυτό το όνειρο»; Τα όνειρα των μαθητών, τα όνειρα των εκπαιδευτικών, τα όνειρα των γονέων, δεν είναι από άλλο παραμύθι. Ο μαθητής έχει ανάγκη έναν δάσκαλο δημιουργικό, που μπαίνει στην τάξη χωρίς να δέχεται τις τρικλοποδιές του Κράτους. Ο δάσκαλος χρειάζεται τον μαθητή που θα είναι ελεύθερος να αλληλεπιδράσει με τη νέα γνώση, που θα συνδιαμορφώσει το σχολικό πρόγραμμα, που θ’ αναζητήσει την ικανοποίηση των ενδιαφερόντων του. Ο γονιός χρειάζεται ένα σχολείο που θα προσφέρει στο αναπτυσσόμενο παιδί, όλες τις αναγκαίες κοινωνικές, γνωστικές, συναισθηματικές δεξιότητες.

Σε προληπτική επιστράτευση των εκπαιδευτικών προχώρησε η κυβέρνηση…. «Αι ημέτεραι δυνάμεις αμύνονται του πατρίου εδάφους…»

Η επιστράτευση των εκπαιδευτικών θα γίνει μόλις επιδοθεί η απόφαση της ΟΛΜΕ για απεργία μέσα στις εξετάσεις, αν και υπήρξε η σκέψη να επιστρατευθούν οι καθηγητές πριν ανακοινώσουν την απεργία και να επιστρατευθούν και οι μαθητές και να δώσουν Πανελλαδικές σήμερα -όλα τα μαθήματα-, ώστε να μην υπάρχει κανένα πρόβλημα.

Εν τω μεταξύ, όλα τα καθεστωτικά ξεπουλημένα σκυλιά των ΜΜΕ επιτίθενται με λύσσα στους εκπαιδευτικούς και μιλάνε για το δικαίωμα των παιδιών να δώσουν εξετάσεις για να περάσουν σε πανεπιστήμια που μοιράζουν χαρτιά χωρίς κανένα αντίκρυσμα και να οδηγηθούν στην ανεργία ή στην σκλαβιά.

Φυσικά, τα δικά τους παιδιά πάνε σε ιδιωτικά σχολεία και σπουδάζουν ή θα σπουδάσουν στο εξωτερικό γιατί δεν καταδέχονται να τα στείλουν μαζί με τα υπόλοιπα για τα οποία κόβουν φλέβες αυτές τις ημέρες, αν και στην πραγματικότητα τα έχουν γραμμένα στ’ αρχίδια τους.

Και όλοι μιλούν για τις Πανελλαδικές εξετάσεις -σαν οι εξετάσεις να είναι ο προορισμός της εκπαίδευσης και όχι η μόρφωση-, και κανείς δεν λέει πως όλο το σύστημα της εκπαίδευσης είναι εντελώς για τον πούτσο, αφού κατάφεραν να μετατρέψουν τους δασκάλους σε υπαλληλάκους και τους μαθητές σε ζόμπι.

Οι δάσκαλοι είναι αυτοί που χτίζουν μια ανθρώπινη κοινωνία, κάνουν το σημαντικότερο -μαζί με τους γιατρούς- λειτούργημα, αλλά τους έκαναν αξιολύπητα ανθρωπάκια που αναγκάζονται να γίνουν αρπακτικά για να επιβιώσουν, ενώ όσοι αρνούνται να υποταχθούν στα κελεύσματα των καιρών και τους νόμους της αγοράς, και προσπαθήσουν να παραμείνουν άνθρωποι και Δάσκαλοι, θα σαλτάρουν ή θα πεθάνουν πριν από την ώρα τους από τους καρκίνους.

Κι αντί μια ολόκληρη κοινωνία να είναι στα κάγκελα και να στέκεται στο πλευρό των εκπαιδευτικών με τους οποίους τα παιδιά τους περνάνε περισσότερο χρόνο απ’ ότι με τους ίδιους -και, άρα, είναι προς το συμφέρον σου, φτωχέ μαλάκα, αυτοί οι άνθρωποι να ζουν αξιοπρεπώς-, ακούς να αναπαράγονται σχεδόν από όλους οι απίστευτες μαλακίες των ξεπουλημένων τηλεδημοσιογράφων για τις λίγες ώρες που δουλεύουν οι καθηγητές, λες και δεν πήγαμε όλοι στο σχολείο και δεν ξέρουμε από τη δική μας εμπειρία πως δάσκαλοι και καθηγητές δεν έχουν μόνο τις ώρες διδασκαλίας αλλά ένα σωρό άλλες εργασίες και υποχρεώσεις μέσα στο σχολείο αλλά και στο σπίτι τους.

Και αυτοί που είναι άνεργοι είναι έξαλλοι με τους καθηγητές που τολμούν να απεργήσουν για να διεκδικήσουν τα δικαιώματά τους, ενώ κι αυτοί που έχουν ακόμα δουλειά είναι επίσης έξαλλοι που οι καθηγητές τολμούν να κάνουν αυτό που θα έπρεπε να κάνουν όλοι οι εργαζόμενοι, αλλά δεν πειράζει, αφού, όταν θα είναι όλοι άνεργοι, δεν θα απεργεί κανείς και θα είναι όλοι οι Έλληνες ευχαριστημένοι.

Και η κάθε επαγγελματική και κοινωνική ομάδα παίζει το παιχνίδι του σάπιου συστήματος και στρέφεται κατά της άλλης και προσπαθεί να την τραβήξει κι αυτήν προς τα κάτω, αντί να ακολουθήσει αυτήν που δίνει τον αγώνα της για αξιοπρέπεια. [ΠΗΓΗ: http://pitsirikos.net/ ]

Αλλά εγώ, φτωχέ μαλάκα, που στη ζωή μου, εκτός από τους γονείς μου, δεν αγάπησα κανέναν όσο αγάπησα πέντε έξι Δασκάλους που με ξεστράβωσαν και μου άνοιξαν πόρτες και παράθυρα και προσπάθησαν να με πείσουν πως έχω κι εγώ κάποια αξία σε αυτή τη ζωή -και θα τους είμαι αιώνια ευγνώμων γι’ αυτό- έχω να σου πω πως, όταν σε έκαναν να πιστέψεις πως ένας Δάσκαλος είναι ένας ξεφτίλας και ένας τίποτα μπροστά στους οικονομικούς νταβατζήδες, τους Πρετεντέρηδες, τα ξέκωλα και τα λαμόγια που έχουν κατακλύσει τον τόπο, τελείωσες σαν άνθρωπος. Οπότε, ζήσε τώρα μέσα στη σκλαβιά και στον βούρκο, και ρίξε εκεί και τα παιδιά σου που τόσο πολύ τα αγαπάς.

Παράλληλο κείμενο: Μεταξύ σφύρας και υπουργείου
Η συνήθης σύγκρουση ανάμεσα σε ένα ούτως ή άλλως νωθρό και μίζερο υπουργείο Παιδείας και σ’ ένα παλιομοδίτικο συνδικαλιστικό μόρφωμα, όπως η ΟΛΜΕ, ακυρώνει εκ των πραγμάτων μια παλιά δασκαλίστικη ρήση: «Η επανάληψη είναι η μητέρα της μαθήσεως».

Χρόνια τώρα κάθε φορά που οι μεν βλέπουν να χάνονται κεκτημένα «κατεβαίνουν» κατεβαίνουν σε απεργία αδιαφορώντας για τα επακόλουθα. Τη ίδια στιγμή οι δε, εντελώς υποκριτικά, κατηγορούν τους μεν ότι στρέφονται εναντίον του κοινωνικού συνόλου, για το οποίο υποτίθεται, οι ίδιοι εργάζονται νυχθημερόν. Δεν γνωρίζω καμιά χώρα στην οποία η εκπαιδευτική πολιτική (εκεί συμπεριλαμβανόμαστε όλοι) να είναι τόσο ανεπαρκής και, κυρίως, τόσο ανάλγητη και καταστρεπτική για τα παιδιά της. Πρόκειται για έγκλημα κατά συρροήν να συγκρούονται, κάθε χρόνο, για όποιους λόγους, το υπουργείο και οι συνδικαλιστές τη στιγμή που χιλιάδες παιδιά (μαζί με τους γονείς τους) βρίσκουν το θάρρος, μέσα σε μια λεηλατημένη χώρα, να «δώσουν» εξετάσεις. Άρα η επαναλαμβανόμενη βλακεία δεν διδάσκει.

Είναι λοιπόν σοβαρό ένα υπουργείο Παιδείας που δεν έλαβε τα μέτρα του από πριν και δεν συνεννοήθηκε με τους άλλους εδώ και μήνες για όλες τις εκκρεμότητες; Είναι σοβαροί οι συνδικαλιστές εκείνοι που (για λόγους σκοπιμότητας) δεν θέλουν ν’ ακουστεί η άποψη ούτε του 30% των καθηγητών στις κατά τόπους ΕΛΜΕ και επιμένουν στην ανωτερότητα μιας κάλπικης συνδικαλιστικής ψήφου;

Το είπαμε, το λέμε και το ξαναλέμε. Η μεγάλη, η αληθινή Κρίση της χώρας έχει να κάνει πρωτίστως με την Παιδεία. Στα οικονομικά (που φαίνεται να μας καίνε περισσότερο) θα κουτσοπορευτούμε. Αλλά με τέτοια εκπαιδευτική πολιτική, με τέτοιον εκπαιδευτικό συνδικαλισμό και με τόσους κομματικούς ινστρούχτορες το μέλλον, γενικά μιλώντας, δεν φαίνεται καθόλου λαμπρό.

[ΠΗΓΗ: ΓΝΩΜΗ του Γιώργη Γιατρομανωλάκη, καθηγητή κλασικής φιλολογίας και συγγραφέα στο ΒΗΜΑ της ΚΥΡΙΑΚΗΣ 12-05-2013]