Τετάρτη, 5 Μαρτίου 2014

Σχολική βία (Κριτήριο αξιολόγησης)



ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ (ΣΧΟΛΙΚΗ ΒΙΑ)
   

A.  KEIMENO
Εκδηλώσεις βίας στη σχολική κοινότητα, εκφρασμένες με διάφορες μορφές, έχουν παρατηρηθεί από πολύ παλιά. Δεν είναι νέο φαινόμενο. Κάθε μορφή βίας –λεκτική, σωματική, ψυχολογική, συναισθηματική, σεξουαλική, βανδαλισμός- έχει κατά καιρούς παρουσιαστεί. Μέχρι πρόσφορα, τα διάφορα περιστατικά βίας αντιμετωπίζονταν ως μεμονωμένα περιστατικά. Δεν είχαν ληφθεί σαφή μέτρα πρόληψης. Επειδή, όμως, το φαινόμενο διογκώνεται και παίρνει απειλητικές διαστάσεις, στην Ευρώπη και την Αμερική σχεδιάζονται πολιτικές για τον έλεγχο τέτοιου είδους εκδηλώσεων στη σχολική κοινότητα. Μια από τις πολιτικές για την πρόληψη της σχολικής βίας είναι η προαγωγή της ψυχικής και της κοινωνικής υγείας στο σχολείο.


Η βία ως κοινωνικό φαινόμενο έχει στενή σχέση με την κοινωνική ανισότητα, τον κοινωνικό αποκλεισμό, τη ματαίωση και τη διαφορετικότητα. Είναι συνυφασμένη με την παραβατικότητα και τον φόβο, αλλά και με την απαξίωση του ανθρώπου από τον άνθρωπο. Ειδικότερα η σχολική βία αναφέρεται στην επιβολή της βούλησης ενός μέρους (ατόμου ή ομάδας) σε κάποιο άλλο καθώς και στην πρόκληση ζημιάς ή βλάβης. Περιλαμβάνει διάφορες μορφές, όπως τη λεκτική βία, τη σωματική, την ψυχολογική, τη σεξουαλική και τον βανδαλισμό, αλλά και εγκληματικές ενέργειες σε ορισμένα κράτη όπως στις ΗΠΑ, τη Γερμανία, τη Φιλανδία, πρόσφατα δε και στη χώρα μας. Η σχολική βία στο μεγαλύτερο μέρος ης σχετίζεται με τον εκφοβισμό, το αποκαλούμενο «bullying», δηλαδή την επικράτηση του ισχυρότερου στον ασθενέστερο μέσω της τρομοκρατίας και της βίας. Ο εκφοβισμός επιτυγχάνεται με πολλούς τρόπους, όπως είναι η κοροϊδία, το πείραγμα, ο αστεϊσμός, ο χλευασμός, η άσκηση φυσικής βίας, οι απαξιωτικοί χαρακτηρισμοί, ο αποκλεισμός από την ομάδα κ.ά. 
Λόγω των κοινωνικών, οικονομικών και πολιτικών αλλαγών που συντελούνται στην Ευρώπη τα τελευταία χρόνια, αλλά και εξαιτίας της μετανάστευσης, το φαινόμενο της σχολικής βίας αναμένεται να ενταθεί. Γι’ αυτό και απασχολεί πλέον σοβαρά την Ευρωπαϊκή Ένωση ο σχεδιασμός μιας πολιτικής που θα προωθεί την ασφάλεια στο σχολείο. Πολλά κράτη-μέλη, όπως η Ολλανδία, η Σουηδία και η Γερμανία, έχουν αναπτύξει πρόγραμμα στο οποίο οι μαθητές έχουν ενεργητική συμμετοχή και αυξημένες ευθύνες, π.χ. αναλαμβάνουν αυτοί την επιδιαιτησία στις συγκρούσεις και όχι οι εκπαιδευτικοί ή οι διευθυντές της σχολικής μονάδας.
Ένα σημαντικό μέτρο για την πρόληψη σχολικής βίας είναι η προαγωγή της φυσικής υγείας στο σχολείο. Κάθε σχολική μονάδα που αποφασίσει να αναπτύξει ένα τέτοιο πρόγραμμα συνεργάζεται με εξειδικευμένο φορέα, για να μελετήσουν από κοινού τις συνθήκες που επικρατούν στο σχολείο και στον κοινωνικό του περίγυρο (γειτονιά). Το σχολείο απευθύνεται στους γονείς και στους φορείς της κοινότητας, τους οποίους εμπλέκει στο πρόγραμμά του, ενώ επιμορφώνει τους εκπαιδευτικούς στο θέμα της σχολικής βίας και της υγιούς ψυχικής ανάπτυξης των παιδιών και των εφήβων. Οι μαθητές αναλαμβάνουν ενεργό ρόλο στην πρόληψη και στην αντιμετώπιση των εκδηλώσεων σχολικής βίας. Με βιωματικές μεθόδους, πολιτιστικά δρώμενα, συνεργασίες και άλλες δράσεις επιδιώκεται η ευαισθητοποίηση όλων και η βαθύτερη κατανόηση του φαινομένου, απομυθοποιείται η ξενοφοβία, αναπτύσσεται η επικοινωνία και η αυτοεκτίμηση.
Ας μην ξεχνάμε, όμως, ότι η σχολική βία είναι αναπόσπαστο κομμάτι της βίας και της παραβατικότητας που εμφανίζεται στην ευρύτερη κοινωνία.
[Διασκευή κειμένου της Κ. Σώκου, κοινωνιολόγου υγείας και ιατρικής στο Ινστιτούτο Υγείας του Παιδιού]
 
   Β.ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ
Α)  Να αποδώσετε το περιεχόμενο του κειμένου σε μια περίληψη 100-120 λέξεων                                      [μονάδες 25]     
Β1) Να αναπτύξετε με τη μέθοδο των παραδειγμάτων το παρακάτω απόσπασμα του κειμένου: «Ο εκφοβισμός στο σχολείο επιτυγχάνεται με πολλούς τρόπους.            [Μον. 10]
Β2) Να αναφέρετε ποια συλλογιστική πορεία ακολουθείται στον πρόλογο και να δικαιολογήσετε την απάντησή σας                                                   [μονάδες 5]
Β3) Με ποιο τρόπο ή τρόπους αναπτύσσεται η 2η παράγραφος του κειμένου                                                                 [μονάδες 4]
Β4) Στα παρακάτω παραδείγματα να αναγνωρίσετε το είδος της σύνταξης και να τρέψετε καθεμιά στην αντίθετή της: α] Μέχρι πρόσφατα, τα διάφορα περιστατικά βίας αντιμετωπίζονταν ως μεμονωμένα περιστατικά. β] Η Ευρωπαϊκή Ένωση σχεδιάζει μια πολιτική που θα προωθεί την ασφάλεια στο σχολείο.                                     [Μονάδες 5]
Β5] Για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις να γράψετε από ένα συνώνυμο: διάφορες, μορφές, παρατηρηθεί, ματαίωση, συνεργάζεται, αυτοεκτίμηση, ενέργειες, αλλαγών  [Μονάδες 8]
Β6] Να χρησιμοποιήσετε τις παρακάτω λέξεις ή φράσεις για να σχηματίσετε προτάσεις ή περιόδους με ολοκληρωμένο νόημα: βανδαλισμός, πρόληψη, ψυχική υγεία .                [Μονάδες 3]
Γ) Σε ομιλία που εκφωνείτε σε εκδήλωση του σχολείου σας να αναλύσετε τους σχολικού εκφοβισμού και να προσδιορίσετε τους τρόπους με τους οποίους οι μαθητές, οι εκπαιδευτικοί και οι γονείς μπορούν να συμβάλουν στην αντιμετώπισή του (500-600 λέξεις)                                                                   [μονάδες 40] 
ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Όποιος μαθητής ή υποψήφιος θέλει να δοκιμάσει τις δυνατότητες του, μπορεί να στείλει  απαντήσεις  σε όλα ή σε κάποια από τα παραπάνω θέματα (π.χ. περίληψη, παράγραφος και παραγωγή κειμένου) και θα τα επιστρέψουμε με παρατηρήσεις και αξιολόγηση με κριτήρια πανελλαδικών  - e- mail: Iason.Fernazis@gmail.com