Δευτέρα, 6 Απριλίου 2015

ΚΙΝΗΜΑΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ και ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΣ

Συλλογική εμπειρία αυτοοργάνωσης μπροστά σε νέες προκλήσεις:
Βρισκόμαστε σε μια νέα περίοδο, ελπιδοφόρα σε ό,τι αφορά το τοπίο ανάπτυξης συλλογικών δράσεων αλληλεγγύης, παρεμβάσεων στο θεσμικό πλαίσιο και αξιοποίησης πόρων. Μια περίοδο νέων προκλήσεων για το κίνημα κοινωνικής αλληλεγγύης, που δίνει προτεραιότητα στην αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κρίσης, την υπεράσπιση της κοινωνίας ενάντια στις όποιες «επιταγές» των διεθνών δανειστών - εκβιαστών, αλλά και προτείνοντας μια σειρά από άμεσα μέτρα.


Τα προηγούμενα χρόνια αναπτύχθηκε ένα πολύμορφο κίνημα αλληλεγγύης μέσα από εκατοντάδες δομές με ποικίλα χαρακτηριστικά, οι οποίες ήρθαν ως τώρα σε επαφή με πολλές χιλιάδες ανθρώπους, οι οποίοι τους απευθύνθηκαν ζητώντας βοήθεια ή θέλοντας να συμβάλουν με την προσφορά τους. Μέσα από αυτή την προσπάθεια η δουλειά των δομών υπήρξε σημαντική, γιατί ανταποκρίθηκαν στις άμεσες ανάγκες, κατέγραψαν προβλήματα αλλά και τις αιτίες τους και προσπάθησαν να κινητοποιήσουν τους ανθρώπους που είχαν χάσει το κουράγιο και την ελπίδα για ένα θετικό αποτέλεσμα στην όποια προσπάθεια. Οι άνθρωποι που συμμετείχαν στις δομές αξιοποίησαν στο έπακρο ιδέες και δεξιότητες, συχνά ανέπτυξαν και καινούργιες, έτσι ώστε σήμερα να έχουμε ένα σπουδαίο δυναμικό στο πεδίο αυτού που με όρους τυπικών προσόντων θα ονομάζαμε κοινωνική εργασία. Ταυτόχρονα όμως και στο επίπεδο της επικοινωνίας, της διαχείρισης ενός έργου και σε επιμέρους εξειδικευμένες εργασίες. Την ίδια στιγμή, μέσα από τη δουλειά πεδίου, όλες αυτές οι δεξιότητες παραμένουν διαρκώς εξελισσόμενες, δημιουργώντας χώρους ελευθερίας και αυτενέργειας, μακριά από τον κίνδυνο στασιμότητας και γραφειοκρατικοποίησης. Ως τέτοιοι χώροι, οι δομές αλληλεγγύης αποτελούν συλλογικότητες ενίσχυσης της κοινωνικής συμμετοχής, της ισοτιμίας, του κοινωνικού ελέγχου και εμβάθυνσης της δημοκρατίας μέσα από διαδικασίες αυτοοργάνωσης.

Η «Αλληλεγγύη για Όλους» αυτά τα χρόνια συνέβαλε στην ανάπτυξη του αυτοοργανωμένου κινήματος αλληλεγγύης και ανέπτυξε κοινά εγχειρήματα με τις δομές αλληλεγγύης ανταποκρινόμενη στις ανάγκες τους. Υποστήριξε συστηματικά την οριζόντια δικτύωσή τους με σεβασμό στην αυτόνομη δημοκρατική λειτουργία τους και μέσα από αυτή τη διαδικασία εντοπίστηκαν τα κοινά προβλήματα και αναζητήθηκαν, και πολλές φορές βρέθηκαν, λύσεις μέσα από συντονισμένες κοινές καμπάνιες. Εργάστηκε για την ορατότητα των δομών στην κοινωνία, έτσι που όσοι έχουν ανάγκη να μπορούν χωρίς εμπόδια να τους απευθυνθούν, ενώ η ίδια η «Αλληλεγγύη για Όλους» αποτέλεσε παράθυρο επικοινωνίας με πολλές χιλιάδες ανθρώπους που ζήτησαν στήριξη σε διάφορα προβλήματά τους. Ενίσχυσε την κοινωνικοποίηση της γνώσης και των πρακτικών αλληλεγγύης, διευκολύνοντας τη δημιουργία νέων δομών από ομάδες ανθρώπων που της απευθύνθηκαν. Ταυτόχρονα οργάνωσε τη διεθνή καμπάνια αλληλεγγύης στην πληττόμενη κοινωνία, φέροντας τις δομές αλληλεγγύης σε άμεση επαφή με αλληλέγγυες πρωτοβουλίες από όλο τον κόσμο που τις στήριξαν με πολλούς τρόπους.
Στα τέσσερα αυτά άγρια χρόνια της χειρότερης επίθεσης στην κοινωνία, την εργασία και στα δικαιώματα, οι δομές αλληλεγγύης αποτέλεσαν βασικό πυλώνα στήριξης κρατώντας την κοινωνία όρθια. Σε σύγκριση με τις κοινωνικές πολιτικές που ασκήθηκαν από την Αυτοδιοίκηση, άμεσα ή σε συνεργασία με ΜΚΟ, αλλά και από παραδοσιακά φιλανθρωπικές δομές (Εκκλησία κ.λπ.), που συχνά αποτύγχαναν από κακή οργάνωση, έλλειψη πόρων, γραφειοκρατική αντίληψη και ενίοτε διαφθορά, οι δομές αλληλεγγύης παρουσίασαν ένα διαφορετικό μοντέλο οργάνωσης και συμμετοχής, με σοβαρά ποιοτικά και ποσοτικά αποτελέσματα. Η συσσωρευμένη αυτή γνώση και εμπειρία έχουν κατά καιρούς αποτιμηθεί μέσα από πανελλαδικές συντονιστικές συναντήσεις κοινωνικών ιατρείων, δομών αλληλεγγύης τροφής και συνεταιριστικών εγχειρημάτων. Αλλά χρειάζεται ακόμη πολλή δουλειά για την κατανόηση, τη γενίκευση των συμπερασμάτων και την ανάπτυξη νέων ιδεών και προτάσεων, ώστε αυτή η πείρα να γίνει άμεσα αξιοποιήσιμη στο πεδίο των κοινωνικών αναγκών. Και αυτή η δουλειά δεν μπορεί να είναι αντικείμενο ενός εξωτερικού ως προς τα προβλήματα παρατηρητή, αλλά να απορρέει και να ανατροφοδοτείται από τη συνεχή δράση του κινήματος κοινωνικής αλληλεγγύης.

 Οι νέες προκλήσεις
Ανάπτυξη των κινημάτων και μεγαλύτερη ακόμα σύνδεση με την κοινωνία, διαρκής προγραμματική επεξεργασία και διατύπωση προτάσεων, συμβολή και έλεγχος στην άσκηση κυβερνητικών πολιτικών συνιστούν σήμερα μια πολυεπίπεδη πρόκληση. Για το κίνημα αλληλεγγύης τα πεδία των προκλήσεων που ανοίγονται αφορούν την ανταπόκρισή τους:
* Στην ενδυνάμωση της λαϊκής συμμετοχής σε όλα τα επίπεδα: δράσης, αποτίμησης και προτάσεων, ώστε να δημιουργήσουμε το πλέον ευρύ δίκτυο υποδοχής και αναγνώρισης των προβλημάτων, αλλά και κοινωνικής αυτενέργειας.
* Στη δυνατότητα στήριξης μιας κοινωνίας που έχει πληγεί βαθιά από την εφαρμογή των μνημονιακών πολιτικών, βοηθώντας τη μεγαλύτερη και ασφαλέστερη πρόσβαση σε όσους/ες έχουν πραγματικές ανάγκες, που θα συνεχίσουν να υπάρχουν στην πορεία συγκρότησης δημόσιων κοινωνικών πολιτικών, άρσης των αποκλεισμών και της αδικίας.
* Στην καταγραφή των ποσοτικών, αλλά κυρίως των ποιοτικών δεδομένων και επιπτώσεων της φτώχειας.
* Στον εντοπισμό των δυσλειτουργιών της άσκησης των κοινωνικών πολιτικών από την κεντρική και την αποκεντρωμένη διοίκηση (περιφέρειες, δήμοι κ.λπ.), τη διατύπωση προτάσεων άμεσων διορθωτικών παρεμβάσεων και θέσπισης διαδικασιών κοινωνικού ελέγχου.
* Στη διερεύνηση νέων πρακτικών στην ανεύρεση και αξιοποίηση πόρων, μέσω της ενδυνάμωσης και κινητοποίησης του ανθρώπινου δυναμικού στο πλαίσιο της κοινωνικής και αλληλέγγυας οικονομίας, και του ρόλου της στη συνολική διαδικασία της παραγωγικής ανασυγκρότησης που ξεκινάει από σήμερα.
* Στην συμβολή σε ένα ολοκληρωμένο και διαφορετικής αντίληψης πρόγραμμα κοινωνικής πολιτικής, με δημοκρατική συμμετοχική διαδικασία εκπόνησης και σεβασμό στους αποδέκτες των όποιων παρεμβάσεων.
* Στη δημιουργία νέων οριζόντιων, αντι-ιεραχικών θεσμών οργάνωσης της κοινωνίας στην πορεία για μια κοινωνία χειραφέτησης, ισονομίας και κοινωνικής δικαιοσύνης.
Για όλα τα παραπάνω η "Αλληλεγγύη για Όλους" θα συμβάλλει στο άμεσο άνοιγμα ενός διαλόγου ανάμεσα στις δομές αλληλεγγύης με αντικείμενο τον ρόλο τους στη νέα περίοδο, την παραπέρα ανάπτυξη και ενίσχυσή τους, την ενθάρρυνση νέων πρωτοβουλιών, την ανάπτυξη της μεταξύ τους δικτύωσης, τη δημιουργία διαύλων συνομιλίας των κινημάτων αλληλεγγύης με τους φορείς άσκησης πολιτικής. Θα στηρίξει τη δημιουργία νέων δομών όπου προκύψει ανάγκη και ενδιαφέρον, με ορίζοντα την παρέμβαση όχι μόνο στην κάλυψη των άμεσων αναγκών αλλά και στο άνοιγμα νέων πεδίων στον χώρο της αντιμετώπισης της ανεργίας, που αποτελεί και αφετηρία των προβλημάτων αλλά και αίτημα της πλειοψηφίας όσων απευθύνονται στις δομές.
Οι άμεσες επιτακτικές ανάγκες της πληττόμενης κοινωνίας και ο χρόνος είναι οι αντίπαλοί μας σ' αυτή την προσπάθεια. Σύμμαχός μας είναι ο ενθουσιασμός και η διαθεσιμότητα ενός κόσμου που όλα αυτά τα χρόνια έδωσε δύσκολες μάχες μέσα σε συνθήκες γενικευμένης επίθεσης, πέτυχε πολλά, κρατώντας ζωντανή την αξιοπρέπεια και την ελπίδα και σήμερα πλέον ελπίζει σε μια πραγματική ανατροπή μέσα από μία συνέργεια κοινωνίας - πολιτείας.

ΣΗΜΑΣΙΑ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΥ και ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΔΟΣΗ ΤΟΥ:
ΟΡΙΣΜΟΣ και ΣΗΜΑΣΙΑ:
Εθελοντισμός είναι η οργανωμένη, εκούσια και ανιδιοτελής προσφορά υπηρεσιών στο κοινωνικό σύνολο. Είναι η ενεργητική συμμετοχή και η ανάληψη δράσης των πολιτών, για την αντιμετώπιση προβλημάτων, για την επίτευξη κοινωφελών στόχων και τελικά για την ποιότητα ζωής και την ευτυχία των ανθρώπων. Η έννοια του εθελοντισμού  βασίζεται στην ιδέα της ανθρώπινης  αλληλοβοήθειας πού ο καθένας μας προσφέρει τον εαυτό του, αλλά και όλες του τις δυνάμεις  στην υπηρεσία του  πάσχοντα συνανθρώπου του χωρίς  να ζητάει αμοιβή. Οι ρίζες του εθελοντισμού είναι βαθιές μέσα στην ιστορία και τη διαχρονική εξέλιξη της κοινωνίας.

       Ό,τι κάνει με τη θέλησή του ο άνθρωπος έχει πολύ μεγαλύτερη αξία από αυτό που του επιβάλλεται και είναι υποχρεωμένος να το κάνει. Η συναίσθηση ευθυνών που έχει, η ενσυνείδητη ανάληψη πρωτοβουλιών και δράσης και πολύ περισσότερο η γενναιόδωρη προσφορά στο συνάνθρωπο δείχνουν άνθρωπο ελεύθερο, δίκαιο, υπεύθυνο και ενάρετο. Στον εθελοντισμό ενυπάρχουν όλα αυτά. Ως ελεύθερη απόφαση είναι προσωπική υπόθεση, είναι τρόπος ζωής και ατομική πειθαρχία. Είναι ο έρωτας για τη βοήθεια και τη στήριξη της ανάγκης των άλλων. Ο Εθελοντισμός είναι ο δείκτης τού πολιτισμού μιας κοινωνίας. Γι’ αυτό, όπου κι όπως κι αν εκδηλώνεται, αποτελεί δείγμα υψηλού επιπέδου, ανθρωπιάς, κοινωνικότητας και πολιτικής ωριμότητας ανθρώπων και κοινωνιών.

Παραδείγματα εθελοντισμού:
Εθελοντική δράση μπορεί ν’ αναπτυχθεί παντού. Όπου υπάρχουν άνθρωποι που χρειάζονται βοήθεια και συμπαράσταση, όπου υπάρχουν προβλήματα και ανάγκες, εκεί η προσφορά των εθελοντών είναι πολύτιμη. Ανθρωπιστικές οργανώσεις εθελοντών προσφέρουν τις υπηρεσίες τους για την καταπολέμηση της φτώχειας, της αρρώστιας, του αναλφαβητισμού και αγωνίζονται με αυταπάρνηση για να καταργηθούν οι διακρίσεις, η εκμετάλλευση και οι διώξεις, για να είναι σεβαστά τα ανθρώπινα δικαιώματα σε όλη την οικουμένη. Φιλανθρωπικές οργανώσεις και σύλλογοι ενισχύουν υλικά και ηθικά ανθρώπους που δεινοπαθούν (φτωχούς, ανέργους, αστέγους) και περιθάλπουν αρρώστους, ηλικιωμένους, ανάπηρους, ορφανά. Δραστήρια μέλη οικολογικών οργανώσεων αγωνίζονται για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος. Σύλλογοι για τη διαφύλαξη της πολιτιστικής κληρονομιάς και για τη διάδοση της γνώσης, της τέχνης του πολιτισμού αναπτύσσουν αξιόλογη δράση και αντιστέκονται στην ομογενοποίηση και στην πολιτιστική ισοπέδωση. Η οργάνωση και η διεξαγωγή μεγάλων αθλητικών εκδηλώσεων, όπως είναι οι Ολυμπιακοί αγώνες, θα ήταν εξαιρετικά δύσκολη χωρίς τη συνδρομή εθελοντών. Ζωτικής σημασίας είναι και η προσφορά των εθελοντών αιμοδοτών και των δωρητών οργάνων. Τα παραδείγματα εθελοντικής προσφοράς δεν εξαντλούνται, ασφαλώς, με όσα αναφέρθηκαν. Ο εθελοντισμός είναι στάση ζωής, είναι κίνημα. Γι’ αυτό, όσο περισσότεροι άνθρωποι θα συνειδητοποιούν ότι ο άνθρωπος είναι υπέρτατη αξία, τόσο θα πυκνώνουν οι τάξεις των μελών του και θα επεκτείνεται το πεδίο της εθελοντικής δράσης του.

Η αξία του εθελοντισμού έγκειται στο ότι με αυτόν διαμορφώνεται μια κοινωνία, πεμπτουσία της οποίας είναι η ενεργός συμμετοχή του πολίτη στα κοινά.
Η ευοίωνη προοπτική που υπάρχει για τον εθελοντισμό οφείλεται στην αξία του. Ο εθελοντισμός είναι ενέργεια με βαθύτατα ηθικό περιεχόμενο. Τόσο τα κίνητρα όσο και η προσφορά του εθελοντή συνδέονται με την αγάπη του για τον πλησίον, τον αλτρουισμό, την αλληλεγγύη και την ανθρωπιά, με τις έννοιες δηλαδή που αποτελούν τον πυρήνα της ηθικής. Με την εθελοντική προσφορά ανακουφίζονται άνθρωποι που πάσχουν, περιορίζονται διακρίσεις και αδικίες, συναντιούνται οι άνθρωποι και στρατεύονται αφιλοκερδώς στον αγώνα για την πρόοδο, την ευημερία και την ευτυχία των ανθρώπων.

          Ο εθελοντισμός αντιστρατεύεται το πνεύμα του ατομισμού, της ναρκισσιστικής εσωστρέφειας και της ιδιοτέλειας που επικρατεί στην εποχή μας. Ο άνθρωπος που προσφέρει εθελοντικά τις υπηρεσίες του στο κοινωνικό σύνολο δε βλέπει πια τη ζωή του με τη ματιά του εγωκεντρικού ατόμου που βάζει πάνω από όλα το προσωπικό του συμφέρον και κύρος, αλλά με την ευρύτητα της σκέψης του ανθρώπου που συναισθάνεται πως είναι μέλος μιας κοινότητας ανθρώπων και πως η προσωπική του ζωή είναι άρρηκτα δεμένη με αυτήν. Έτσι, δε διευκολύνεται μόνο η ενσωμάτωση του ατόμου στο κοινωνικό σύνολο στο οποίο ανήκει, αλλά αναπτύσσεται και η συντροφικότητα και συσφίγγονται οι σχέσεις και οι δεσμοί ανάμεσα στους ανθρώπους, που συνειδητοποιούν την αλληλεξάρτηση τους. Ευνοείται η ενότητα και η ομοψυχία των πολιτών.

          Παράλληλα, με τον εθελοντισμό διαμορφώνεται μια κοινωνία πολιτών πεμπτουσία της οποίας είναι η ενεργός συμμετοχή στα κοινά. Με την εθελοντική δράση συντονίζονται οι δυνάμεις του κοινωνικού συνόλου, ελέγχεται το κράτος, αναπληρώνονται ελλείψεις και αδυναμίες του και αντιμετωπίζονται αποτελεσματικά από τους ίδιους τους πολίτες σοβαρά προβλήματα που έχουν σχέση με την κοινωνική πρόνοια και την ποιότητα της ζωής τους. Ενισχύεται, επομένως, ουσιαστικά η δημοκρατία και ο εθελοντής ολοκληρώνεται ως πολίτης και ως άνθρωπος, γιατί συνειδητοποιεί την ανάγκη για υπευθυνότητα, συνεργασία και αλληλεγγύη.

          Ο εθελοντισμός ασκεί ιδιαίτερα σημαντική επίδραση και στον ψυχισμό του ανθρώπου, τόσο του εθελοντή όσο και αυτού που δέχεται τις ευεργεσίες του. Ο εθελοντής νιώθει τη μεγάλη ηθική ικανοποίηση που προσφέρει η αγαθοεργία και η κοινωνική αναγνώριση για τις υπηρεσίες του στο κοινωνικό σύνολο. Είναι η ικανοποίηση που προέρχεται από τη συναίσθηση του χρέους προς το συνάνθρωπο και από την εκπλήρωση του χρέους αυτού. Αυτά ακριβώς τα κίνητρα που ανέδειξαν μεγάλους ανθρωπιστές και αγίους. Παράλληλα, η ανταπόκριση όλο και περισσότερων ανθρώπων και η συμμετοχή τους στο εθελοντικό κίνημα δεν ενισχύει μόνο την αποτελεσματικότητα, αλλά και τη δύναμη του εθελοντή, που βλέπει κι άλλους να έχουν τις ίδιες ευαισθησίες και το όραμα για έναν καλύτερο κόσμο. Εξάλλου, ο άνθρωπος που ευεργετείται νιώθει πιο ασφαλής, καθώς διαπιστώνει πως δεν είναι μόνος, πως υπάρχουν άνθρωποι που συμμερίζονται το πάθος του, που πρόθυμα του προσφέρουν και την ηθική στήριξη και την υλική βοήθεια που χρειάζεται.

          Τέλος, ο εθελοντισμός δίνει ουσιαστικό νόημα, σκοπό και πληρότητα στη ζωή των ανθρώπων. Την πληρότητα που έχουν ανάγκη όσοι δεν ξέρουν πού να διοχετεύσουν τις δημιουργικές τους δυνάμεις, πώς να αξιοποιήσουν τον ελεύθερο χρόνο τους, πώς να αποφύγουν την πλήξη και την ανία στην οποία τους οδηγεί η αποξένωση απ’ τους συνανθρώπους, η απομάκρυνση από τα πνευματικά ενδιαφέροντα, η κοινωνική αναλγησία και η ηθική αλλοτρίωση. Η φιλανθρωπία, ως αγάπη και ανιδιοτελής βοήθεια προς το συνάνθρωπο, δεν πρέπει να είναι μόνον υπόθεση μελών της υψηλής κοινωνίας που ανήκουν σε κάποιον φιλανθρωπικό σύλλογο ή λέσχη, αλλά πρέπει να γίνει υπόθεση όλων των ανθρώπων. Και αυτό θα γίνει μόνο αν διαδοθεί το πνεύμα του εθελοντισμού, αν όλο και περισσότεροι άνθρωποι προσχωρούν στις γραμμές του εθελοντισμού.

Πώς μπορεί να διαδοθεί το πνεύμα του εθελοντισμού
Η εθελοντική προσφορά είναι αποτέλεσμα ωριμότητας του ανθρώπου, δηλαδή ηθικής ευαισθησίας, πνευματικής καλλιέργειας και κοινωνικής συνειδητοποίησης. Είναι, με λίγα λόγια, θέμα παιδείας και αγωγής. Γι’ αυτό εκείνοι που μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά ώστε ν’ αναπτυχθεί το πνεύμα του εθελοντισμού είναι οι παράγοντες που προσφέρουν, άμεσα ή έμμεσα, παιδεία και αγωγή.

          Πρώτα απ’ όλους είναι η οικογένεια. Η οικογένεια είναι ο χώρος όπου ο άνθρωπος σε καθοριστική για τη διαμόρφωσή του ηλικία, την παιδική, αποκτά βιώματα και πρότυπα που διαμορφώνουν καθοριστικά την προσωπικότητά του. Εάν, λοιπόν, η οικογένεια με την ανατροφή που προσφέρει, γαλουχήσει τα μέλη της με πνεύμα ανιδιοτελούς προσφοράς και συντροφικότητας, θα τα βοηθήσει σημαντικά να εκτιμήσουν το εθελοντικό πνεύμα και να το ασπαστούν. Η συμβολή της, όμως, θα είναι ακόμα πιο σημαντική, εάν οι ίδιοι οι γονείς είναι μέλη εθελοντικών οργανώσεων, αν δίνουν το παράδειγμα στα παιδιά τους και τα προτρέπουν να το μιμηθούν με τη συμμετοχή τους σε κοινωφελείς δραστηριότητες που να αρμόζουν στην ηλικία τους και να ανταποκρίνονται στα ενδιαφέροντά τους.

          Το έργο της οικογένειας μπορεί να το συνεχίσει και να το συμπληρώσει το σχολείο. Η προσφορά του σχολείου στην ανάπτυξη του εθελοντισμού μπορεί να είναι και θεωρητική και πρακτική. Θεωρητική, αν με το περιεχόμενο της μάθησης που προσφέρει διαμορφώνει προσωπικότητες που εμφορούνται από ηθικές αξίες και ανθρωπιστικά ιδεώδη, πρακτική, αν αναλαμβάνει πρωτοβουλίες οργανωμένης εθελοντικής δράσης ή συμμετέχει σε τέτοιες δραστηριότητες και εθίζει τους μαθητές σ’ αυτές. Για παράδειγμα, η συμμετοχή της σχολικής κοινότητας σε δενδροφυτεύσεις, στην ανάδειξη και προστασία μνημείων, σε πολιτιστικές εκδηλώσεις, σε φιλανθρωπικές δραστηριότητες είναι πολύ σημαντικές για την καλλιέργεια του εθελοντικού και ανθρωπιστικού πνεύματος.
      
    Με πνεύμα εθελοντισμού μπορούν, βέβαια, να μπολιάσουν το κοινωνικό σώμα και τα μέσα μαζικής ενημέρωσης. Αυτό μπορεί να γίνει με δυο τρόπους: παρουσιάζοντας τα αποτελέσματα της εθελοντικής προσφοράς και δράσης και προβάλλοντας ως πρότυπα δημοφιλείς κυρίως προσωπικότητες που συμμετέχουν στον εθελοντισμό. Και τη μια και στην άλλη περίπτωση ο εθελοντισμός εγγράφεται στη συνείδηση του κοινού ως κοινωνική αξία και θεσμός που πρέπει να συνεχίσει και να αναπτύξει τη δράση του.

          Στη διάδοση του εθελοντισμού μπορούν να συμβάλλουν και οι πολιτικοί, πνευματικοί και θρησκευτικοί ηγέτες που ασκούν επιρροή στους πολίτες. Δίνοντας με το έργο τους απτά δείγματα ανιδιοτελούς κοινωνικής προσφοράς μπορούν να αποτελέσουν παράδειγμα για τον κόσμο και να γίνουν κήρυκες του εθελοντικού πνεύματος.