Τετάρτη, 25 Φεβρουαρίου 2015

ΠΕΡΙ ΑΡΙΣΤΕΙΑΣ ΛΟΓΟΣ και ΑΝΤΙΛΟΓΟΣ

Υποθέτω πως η Μούνια - η πρώην πόρνη που προτιμούσε ο Στρος-Καν θα ήταν αρίστη στο είδος της όπως άριστοι (και αριστούχοι) είναι οι γιάπηδες που κάνουν κουμάντο στη ζωή μας. [Γιώργος Βέλτσος] Στόχος της επόμενης εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης δεν μπορεί να είναι άλλος από τον αέναο εκδημοκρατισμό μιας παιδείας που όλο και περισσότερο απειλείται όχι μόνον από την ιδιωτικοποίηση και την τεχνοποίηση, αλλά και από την κοντόφθαλμη εξιδανίκευση μιας ουδέτερης και αντικειμενικής «αποτελεσματικότητας»… Μια σύγχρονη παιδεία οφείλει να υπακούει σε μια σειρά αφετηριακών αξιακών κανόνων. Πρέπει να είναι δημόσια, δημοκρατική, αξιακά αυτοτελής και οργανωτικά αυτόνομη. [Κωνσταντίνος Τσουκαλάς] Μα πάλι τόσος δρόμος γιατί; Αφού ταυτό τε ζώον και τεθνηκός και νέον και γηραιόν και γνώση και άγνοια. Τι μας κρατάει σ’ αγωνία και δεν τελειώνουμε μες τα σαγόνια ενός αμφίσημου χρησμού σπαράζοντας με κίβδηλους λυγμούς;  [Αντώνης Φωστιέρης, Τοπία του Τίποτα]

Σαν ρετσινιά κόλλησαν σε διάφορους σχολιαστές, της «ημετέρας παιδείας μετέχοντες», τα όσα είπε ο υπ. Παιδείας περί αριστείας, που τραυματίζει τις παιδικές ψυχές. Μίλησαν περί κομμουνιστικής εξίσωσης προς τα κάτω και περί μετριοκρατίας. Και όμως, η μετριότητα προκύπτει σχεδόν αβίαστη είτε από την βαθμοθηρία και το παπαγαλίζειν, προϊόντα του άγχους της διαρκούς επιβράβευσης, είτε από την παραίτηση και την ήσσονα προσπάθεια, προϊόντα του διαρκούς άγχους μήπως επαναληφθεί η πρώτη αποτυχία. Σύνδρομα ανάρμοστα στην ψυχοσύνθεση των ανηλίκων, καθώς και στην πραγματοποίηση του εκπαιδευτικού έργου που αποστολή έχει να κοιτάζει όλη την τάξη και όχι να ξεχωρίζει πρόωρα τα 20άρια και τα 19άρια. Η ενήλικη ζωή, μοιραία, βρίθει εξετάσεων, αξιολογήσεων και διακρίσεων. Οι ισορροπημένοι και φιλομαθείς έφηβοι διαθέτουν πολύ περισσότερα εφόδια για μετέπειτα διακρίσεις από ότι τρυφερά πανικόβλητα μυαλά πρόωρα διακεκριμένα στο κυνήγι του βαθμού μάλλον παρά της γνώσης

ΕΠΙΠΕΔΑ ΚΑΙ ΦΡΑΓΜΑΤΑ. ΠΕΡΙ ΑΡΙΣΤΕΙΑΣ, ΑΜΙΛΛΑΣ ΚΑΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ:


Όπως γνωρίζουμε από την «Αλίκη» του Λιούις Κάρολ, οι σημασίες των λέξεων δεν είναι ούτε αντικειμενικές ούτε αθώες. Ορίζονται πάντα από εκείνον που κάνει κουμάντο. Και αυτό ισχύει κατ’ εξοχήν σε ό,τι αφορά το «καλό» και το «κακό», το «σωστό» και το «λάθος». Με αυτή την έννοια, ο υπερθετικός βαθμός εκφράζει πάντα κάτι το «υπερθετικά αναμφισβήτητο» για το οποίο δεν μπορεί να υπάρξει καν συζήτηση. Υπό τους όρους αυτούς, εξ υποθέσεως, όσοι αντιτίθενται στο αυτονόητο είναι παράλογοι, ανόητοι, σκοταδιστές ή, ακόμα χειρότερο, αντιμεταρρυθμιστές! Αν το καλό «είναι» καλό εξ ορισμού, κατά μείζονα λόγο το άριστο «είναι» πάντα και από τη φύση του το καλύτερο δυνατό.

Τα πράγματα δεν είναι όμως τόσο απλά. Όπως όλες οι ιδέες, έτσι και ο περί «αριστείας» λόγος εκφέρεται πάντα σε ένα συγκεκριμένο ιστορικοκοινωνικό πλαίσιο και για ορισμένους λόγους. Έτσι, η ξαφνική έξαρση του ζητήματος της «αριστείας» στην εκπαίδευση υπερβαίνει τον διαχρονικό προβληματισμό για την «ποιότητα» της παιδείας εν γένει. Το αιτούμενο δεν είναι η «καλή παιδεία» αλλά μια εντελώς ιδιαίτερη πρόσληψη της παιδείας. Μιας παιδείας που δεν στοχεύει στην ανύψωση των γνώσεων, των ικανοτήτων, της καλλιέργειας, της αξιακής συγκρότησης και των πνευματικών δεξιοτήτων όλων των νέων ανθρώπων, αλλά αποβλέπει πρωτίστως στο παραγωγικό της αποτέλεσμα. Μιας παιδείας δηλαδή ετερόνομης και αξιακά ετεροπροσδιορισμένης που υπακούει στις αγοραίες αρχές και οργανώνεται ως στίβος ενός αέναου ανταγωνισμού όπου όλοι αγωνίζονται εναντίον όλων των άλλων.

Οι νέοι άνθρωποι θα εθιστούν στην ιδέα πως η ζωή τους ολόκληρη δεν μπορεί παρά να διέπεται από την «ορθολογική» αγοραία ανταγωνιστικότητα, ή κατ’ ευφημισμόν από την ευγενή άμιλλα. Εξ απαλών ονύχων καλούνται να αποδεχθούν πως δεν είναι και δεν θα είναι ποτέ δυνατόν να είναι ίδιοι και ισότιμοι. Έτσι, η καταξίωση και προώθηση των αρίστων εις βάρος των μετρίων και των αποτυχημένων νοείται σαν αδήριτος νόμος της φύσης. Η μεθόδευση της συστηματικής εκπαιδευτικής επιλογής ακολουθεί κατά γράμμα το δαρβίνειο σχήμα της φυσικής επιλογής. Το μοντέλο αυτό θα μπορούσε ίσως να συζητηθεί αν δεν ήταν εκ προοιμίου υποβολιμαίο και ψευδολόγο. Μολονότι η άνευ άλλου απόρριψη των ανίκανων και των αποτυχημένων στον Καιάδα της εκπαιδευτικής και κοινωνικής υποβάθμισης αντίκειται προφανώς στις στοιχειώδεις αξιακές αρχές του δυτικού πολιτισμού, δεν συνιστά κατ’ ανάγκην κοινωνική «αδικία».

Οι «νόμοι της φύσης» είναι πράγματι αδυσώπητοι. Η πραγματικότητα όμως είναι εντελώς διαφορετική. Η εκπαιδευτική επιλογή δεν είναι φυσική αλλά ταξική. Οι άνθρωποι δεν προσέρχονται στον ανταγωνιστικό στίβο ως εκ φύσεως ίσοι ή έστω ισότιμοι. Η θέση του καθένα επικαθορίζεται από κοινωνικά προεγγεγραμμένες πλεονεξίες και μειονεξίες. Η κοινωνία μας είναι μια κοινωνία κληρονόμων. Και αυτό ισχύει σε όλα τα επίπεδα. Όπως ακριβώς ο ελεύθερος αγοραίος ανταγωνισμός διεξάγεται ανάμεσα σε εκ προοιμίου άνισους «ιδιοκτήτες» και «άκληρους», έτσι και ο εκπαιδευτικός ανταγωνισμός διεξάγεται ανάμεσα σε άνισα προικισμένους με κληρονομικό «πολιτιστικό κεφάλαιο». Όλες ανεξαιρέτως οι εμπειρικές μελέτες δείχνουν ότι οι γόνοι των πλουσίων έχουν στατιστικά πολύ περισσότερες πιθανότητες να ανελιχθούν και να αριστεύσουν εκπαιδευτικά από τους γόνους των φτωχών.

Πράγματι, το άνετο οικογενειακό περιβάλλον σφραγίζει πολλαπλά τις προοπτικές, τις αξίες, τις ευχέρειες και τις συμπεριφορές. Ακόμα και η πρόσληψη της «ορθής γλώσσας», που στα πρώτα κυρίως χρόνια επικαθορίζει την (αυτοσωρευόμενη συνήθως) σχολική υστέρηση, διαφοροποιεί τις ευκαιρίες ανάμεσα στους νέους. Η διαδικασία κοινωνικοποίησης είναι πάντα ταξική, και επομένως ριζικά «άδικη». Η προφανής αυτή αναντιστοιχία ανάμεσα στην αφετηριακή ισότητα όλων των πολιτών και στις διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές προοπτικές δεν πέρασε βέβαια απαρατήρητη. Και γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο ένα νέο ιδεολόγημα εισήλθε στο επίκεντρο των συζητήσεων για την οργάνωση της εκπαίδευσης. Η «ισότητα των ευκαιριών». Δεν είναι λοιπόν τυχαίο ότι, ονομαστικά τουλάχιστον, όλες οι δημοκρατικές φιλελεύθερες πολιτείες υποχρεώθηκαν, από ένα σημείο και πέρα, να σεβαστούν αυτή την αφετηριακή αρχή.
Με την αναγνώριση του οικουμενικού δικαιώματος στην εκπαίδευση, τα Κοινωνικά Κράτη αναλάμβαναν την ηθική ευθύνη μεθόδευσης μιας «εκπαιδευτικής δικαιοσύνης». Ακόμα λοιπόν και αν οι κληρονομημένες προνομίες εξακολουθούσαν να παίζουν τον ανισοποιητικό τους ρόλο, η πολιτεία οφείλει να παρεμβαίνει συνεχώς προς την κατεύθυνση της άμβλυνσής τους. Η νεοφιλελεύθερη λαίλαπα ανέτρεψε αυτές τις τάσεις. Δεν είναι τυχαίο ότι βαθμιαία, σε όλες τις χώρες, το αίτημα των ίσων ευκαιριών αρχίζει να δίνει τη θέση του στο νεόκοπο σύνθημα της εκπαιδευτικής αξιοκρατίας ή αριστείας. Παντού, επιβάλλονται δίδακτρα, τα εκπαιδευτικά προγράμματα προσαρμόζονται στα κελεύσματα της αγοράς, οι δημόσιες εκπαιδευτικές παροχές μειώνονται θεαματικά και οι εκπαιδευτικές ευκαιρίες ανισοποιούνται.

Και εδώ ακριβώς εντάσσεται η εξιδανίκευση της αξιοκρατίας και της εκπαιδευτικής «αριστείας» που αποτιμώνται «αντικειμενικά» μέσα από τις διαφορικές «επιδόσεις» που επικυρώνουν τις άνισες ευκαιρίες. Η διαδικασία κοινωνικοποίησης μπορεί πια να εμφανίζεται ως ουδέτερη, ορθολογική, άρα και δικαιωμένη.

Στο ίδιο πλαίσιο πρέπει να νοηθεί η θέσπιση όλο και περισσότερων διαγωνισμών και «κλειστών αριθμών» σε όλα τα εκπαιδευτικά επίπεδα, με κύριο αποτέλεσμα να οριστικοποιείται η διάκριση ανάμεσα στους επιτυχόντες και στους άλλους. Η επιλογή των μεν συνεπάγεται τον αποκλεισμό των δε. Οι εκπαιδευτικές ιεραρχίες παγιώνονται και παγώνουν. Έτσι, το κοινωνικό σώμα συγκροτείται πλέον και ανανεώνεται με την αναπαραγωγή ενός συνεχούς όπου ο καθένας κατέχει την αρμόζουσα θέση του. Όσο το δυνατόν νωρίτερα, όλοι καλούνται λοιπόν να μάθουν πως οφείλουν να αποδεχθούν τη «φυσική» αυτή μοίρα που τους τάχθηκε. Βέβαια, οποιαδήποτε εκπαιδευτική διαδικασία πρέπει πάντα να μπορεί να ελέγχεται σε ό,τι αφορά το επίπεδο των κατακτημένων γνώσεων. Οι πειραματισμοί που επιδίωκαν μια απόλυτα αντιαυταρχική εκπαίδευση απέτυχαν.

Άλλο όμως εξετάσεις και άλλο διαγωνισμοί. Ως κατοχυρώνοντας απλώς το «επίπεδο», οι εξετάσεις δεν ματαιώνουν εσαεί την ελπίδα. Ακόμα και αν πρέπει να επανέλθουν, όλοι μπορούν ακόμα να προσδοκούν στην ανέλιξή τους, όλοι μπορούν να ελπίζουν στη βελτίωση της μοίρας τους. Οι διαγωνισμοί είναι όμως κάτι εντελώς διαφορετικό. Οριστικοποιώντας τη διάκριση ανάμεσα στους επιτυχόντες και στους άλλους, δεν κατοχυρώνουν «επίπεδα». Εγείρουν αδιαπέραστα κοινωνικά και ταξικά «φράγματα».

Σε αυτό το πλαίσιο κινείται, νομίζω, ο προβληματισμός του υπουργού Παιδείας, Αριστείδη Μπαλτά. Για πρώτη φορά, όλα τα επί μέρους προβλήματα εντάσσονται σε μια ευρύτερη εκπαιδευτική φιλοσοφία που ξεπερνά τα τεχνικά θέματα της εκπαιδευτικής οργάνωσης. Η συμβολική σημασία της νέας αυτής αντίληψης είναι κεφαλαιώδης. Καθίσταται πλέον σαφές ότι όλα τα επίμαχα ζητήματα της εκπαίδευσης, και ανάμεσά τους οι αιώνιοι φοιτητές, η λειτουργία των πρότυπων λυκείων και ο τρόπος εισαγωγής στα ΑΕΙ δεν επιτρέπεται να αντιμετωπίζονται ως μεμονωμένα διακυβεύματα.

Στόχος της επόμενης εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης δεν μπορεί λοιπόν να είναι άλλος από τον αέναο εκδημοκρατισμό μιας παιδείας που όλο και περισσότερο απειλείται όχι μόνον από την ιδιωτικοποίηση και την τεχνοποίηση, αλλά και από την κοντόφθαλμη εξιδανίκευση μιας ουδέτερης και αντικειμενικής «αποτελεσματικότητας». Δεν είναι βέβαια δυνατόν να λυθούν αυτομάτως όλα τα προβλήματα. Ούτε η εκπαίδευση μπορεί να απεξαρτηθεί εντελώς από τις ανάγκες της παραγωγής, ούτε μπορεί να εξαφανισθεί από προσώπου γης ο εκπαιδευτικός ανταγωνισμός. Μια σύγχρονη παιδεία οφείλει όμως να υπακούει σε μια σειρά αφετηριακών αξιακών κανόνων. Πρέπει να είναι δημόσια, δημοκρατική, αξιακά αυτοτελής και οργανωτικά αυτόνομη. Έτσι και μόνο μπορούμε να ελπίζουμε πως τα παιδιά μας θα ζήσουν και θα σκέφτονται καλύτερα από μας. Αυτή είναι η πραγματική αριστεία.

[ΠΗΓΗ: Κωνσταντίνος Τσουκαλάς στην Εφημερίδα των Συντακτών 24-02-2015]

ΤΟ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ  του ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΕΙΝΑΙ Η ΚΙΒΔΗΛΗ ΑΡΙΣΤΕΙΑ:
Δεν είμαι βέβαιος αν η, πάντα ευρηματική, μαθητιώσα αργκό χρησιμοποιεί σήμερα κάποιον όρο «υψηλότερης τεχνολογίας», αλλά υποθέτω ότι είναι γνωστή η συνομοταξία μαθητών ή φοιτητών που ονοματίζεται «φυτά» (και σε μεγέθυνση φυτούκλες) ή σπασίκλες (και σε σμίκρυνση σπασικλάκια).
Άκουγα συχνά τους δύο γιους μου, στα χρόνια που φοιτούσαν στο γυμνάσιο και το λύκειο, να χρησιμοποιούν αυτόν τον ταξινομητικό όρο, και σύντομα διαπίστωσα ότι η πλειονότητα των συμμαθητών τους αποτελούσε αρραγές μέτωπο απέναντι στη «φυτική» μειονότητα. Ήταν άραγε φθόνος για τις κατά κανόνα άριστες επιδόσεις της τελευταίας; 
Όχι, επέμεναν να μου διευκρινίζουν με την εφηβικής τους ζέση, δεν ήταν φθόνος, παρά απλώς και μόνο η πραγματικότητα ενός συστήματος, όπου η αρίστευση σπανίως σήμαινε κάτι περισσότερο από την ηρωική, μαρτυρική ή ψυχαναγκαστική δεξιότητα της αποστήθισης. 
Αν ο νέος υπουργός Παιδείας είχε φροντίσει να προβάλει σε αυτό το φόντο τις απόψεις του περί αριστείας, θα είχε θέσει τον δάκτυλον επί τον τύπον ενός γνωστού και πραγματικού προβλήματος και σίγουρα δεν θα είχε πυροδοτήσει τόση έκπληξη, απορία και δυσφορία.
Και μάλιστα, αν είχε σκεφτεί να συνδέσει το όλο ζήτημα με τον φροντιστηριακό τσελεμεντέ που μαγειρεύει συχνά (ασφαλώς όχι πάντα) τις αριστείες των πανελλαδικών εξετάσεων, θα είχε εκπέμψει ένα ευκρινές σήμα εγρήγορσης σχετικά με ένα άλλο, όχι τόσο προφανές αλλά πάντως πραγματικό, ζήτημα της σχολικής και εκπαιδευτικής μας πραγματικότητας.
Και τότε, προσωπικά θα συμφωνούσα μαζί του ότι ένα τόσο επίζηλο εύσημο, όπως η αριστεία, ελάχιστο νόημα αποδίδει όταν απονέμεται κυρίως σε πειθαρχημένες και φιλόπονες μετριότητες που, έξω από την τροχιοδεικτική ασφάλεια του τσελεμεντέ, μπορεί να παραπαίουν από ασυνταξία σε ασυνταξία και από ακυρολεξία σε ακυρολεξία χωρίς να καταφέρνουν να αρθρώσουν ούτε ένα συγκροτημένο συλλογισμό που είναι γνήσια δικός τους....
Πλην, η ετυμηγορία του υπουργού δεν αφορμάται από τη διαπίστωση αυτής της κίβδηλης αριστείας...»


[ΠΗΓΗ: Θεόδωρος Παπαγγελής, ακαδημαϊκός, καθηγητής του Τμήματος Φιλολογίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης – ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ]

Τρίτη, 24 Φεβρουαρίου 2015

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΕΙΜΕΝΟΥ (η θεωρία και η εφαρμογή της)

ΘΕΜΑ: «Διάλογος είναι να παραδεχθείς ότι η αλήθεια είναι πολλαπλή& ότι είναι ανέφικτη η πλήρης αλήθεια. Και πρέπει να φωτιστεί από πολλές πλευρές για να τη συλλάβει κανείς. Επομένως έχει ανάγκη από τον έλεγχο του άλλου και τον χρειάζεται τον άλλο η αλήθεια. Και δεύτερο, πρέπει να παραδεχθεί κανείς ότι για να πλησιάσει τον άλλο, ένας μόνο τρόπος υπάρχει: να τον πείσει. Στο διάλογο δεν πάμε να σώσουμε τις ιδέες μας: πάμε να σώσουμε την αλήθεια» (Ε.Π. Παπανούτσος). Αν οι παραπάνω απόψεις του Παπανούτσου παίξουν θετικό ρόλο στο να γίνει ουσιαστικός ο διάλογος μεταξύ των ανθρώπων, ν’ αναπτύξεις τη θέση σου για το πώς θα μπορούσε αυτό να επιτευχθεί στην πράξη      (40 ΜΟΝΑΔΕΣ)


1.  ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ για την εισαγωγή: μπορούμε ν’ αρχίσουμε με μια γενική αναφορά στα δεδομένα του θέματος, δηλαδή στις απαραίτητες προϋποθέσεις για την επιτυχή έκβαση του διαλόγου. Αν μάλιστα ξέρουμε ότι η άποψη για την πολλαπλότητα της αλήθειας έχει την προϊστορία της στους σοφιστές, μια σύντομη και περιεκτική ιστορική αναδρομή, θα ήταν ό,τι το καλύτερο. Στη συνέχεια όμως πρέπει να τονιστεί η σημασία αυτών των προϋποθέσεων στη σημερινή πραγματικότητα και με κάποιο τρόπο να προετοιμαστεί ο δεύτερος άξονας για την πρακτική εφαρμογή τους.   ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΟΣ ΧΑΡΙΝ:

     «Η αντιπαράθεση ανάμεσα σ’ αυτούς που πιστεύουν στη μια και μοναδική αλήθεια, έτσι όπως τη διατύπωσε με τη φιλοσοφία του για τον κόσμο των ιδεών ο Πλάτωνας και σ’ αυτούς που λένε ότι η αλήθεια είναι υποκειμενική με την έννοια ότι μπορεί  να τη δει κανείς από διαφορετικές οπτικές γωνίες και να τη διαμορφώσει ανάλογα με την πολιτική και κοινωνική συγκυρία, έχει τη δική της ιστορία. Ο Παπανούτσος λέγοντας πως είναι ανέφικτη η πλήρης αλήθεια φαίνεται να ασπάζεται την άποψη των σοφιστών. Δίνοντας έμφαση  μάλιστα στην πολλαπλότητα των απόψεων που μπορούν να διατυπωθούν για ένα θέμα, επισημαίνει την αυτονόητη σημασία του διαλόγου στην αναζήτηση της αλήθειας.
      Το γεγονός ότι πάντοτε, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, απασχολούσε τον άνθρωπο η αναζήτηση της αλήθειας και έψαχνε να βρει τους τρόπους ή να ορίσει τις  προϋποθέσεις για την αποτελεσματική διερεύνησή της, αποδεικνύει  τη σημασία που θα είχε και σήμερα ακόμα μια παρόμοια  συζήτηση. 


2.  ΚΥΡΙΟ ΜΕΡΟΣ: βασικές ιδέες ανάπτυξης του θέματος: από την εισαγωγική ενότητα, θα πρέπει με κάποιο τρόπο, να έχει διαφανεί η κατεύθυνση που θα πάρει η προσπάθεια μας για την απόδειξη των ζητουμένων. H κατεύθυνση για την ανάπτυξη θα πρέπει να βασιστεί σε δύο άξονες: α] αν μπορούν να παίξουν θετικό ρόλο  και σε ποιο βαθμό οι συγκεκριμένες απόψεις του Παπανούτσου στο να γίνεται ο διάλογος μεταξύ των ανθρώπων ουσιαστικός και αποτελεσματικός β] με ποιους τρόπους μπορεί αυτό να γίνει πράξη στην καθημερινή πραγματικότητα. ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΟΣ ΧΑΡΙΝ:

     «Για να κατανοήσουμε τη σημασία των προτάσεων του Παπανούτσου, αρκεί να προσπαθήσουμε να σκεφτούμε ποια θέση θα είχε ο διάλογος στις κοινωνίες των ανθρώπων, αν ίσχυαν τα ακριβώς αντίθετα.  Μάλλον θα ήταν άνευ σημασίας και εντελώς περιττός, αν είχαμε ανακαλύψει τη μία και μοναδική αλήθεια που θα είχε γενική εφαρμογή για όλους τους ανθρώπους σ’ όλες τις εποχές. Σ’ αυτή την περίπτωση θα ήταν οξύμωρο να θέλουμε να τη φωτίσουμε απ’ όλες τις πλευρές. Και φυσικά η πειθώ θα ήταν άγνωστη λέξη για τον πολιτισμό των ανθρώπων αφού εκ των πραγμάτων και εκ γενετής όλοι θα ήταν πεισμένοι για τη μια και μοναδική αλήθεια.  Είναι λοιπόν παραπάνω από βέβαιο ότι δεν θα είχε καμιά θέση ο διάλογος στους πολιτισμούς που θα είχαν ασπαστεί το δόγμα για τη μία και μοναδική αλήθεια»     
     «Ένα καλό παράδειγμα της αξίας του διαλόγου, επειδή ισχύουν όλα αυτά που υποστηρίζει ο Παπανούτσος είναι η λειτουργία των δημοκρατικών πολιτευμάτων στις σύγχρονες κοινωνίες.. Τα δύο βασικότερα χαρακτηριστικά που αναδεικνύουν το δημοκρατικό πολίτευμα και το ξεχωρίζουν από κάθε άλλη μορφή πολιτεύματος,  είναι η ισηγορία και παρρησία δηλαδή η πολιτική ελευθερία που αναγνωρίζει σε όλους ίση δυνατότητα στο λόγο και το θάρρος που πρέπει να διακρίνει τον άνθρωπο στην έκφραση της σκέψης του. Και τα δύο δεν θα μπορούσαν να εννοηθούν χωρίς το διάλογο. Γι’ αυτό ο διάλογος είναι η πεμπτουσία  της δημοκρατίας. Με αυτόν αμβλύνονται οι διαφορές, συγκλίνουν οι αντιθέσεις, αίρονται οι παρεξηγήσεις, προλαβαίνονται οι συγκρούσεις και στο τέλος παίρνονται αποφάσεις που είναι πιο κοντά στις ανάγκες και τις απαιτήσεις του κοινωνικού συνόλου.

          
3.  ΚΥΡΙΟ ΜΕΡΟΣ: οργανική σύνδεση παραγράφων.  Οι ιδέες με τις οποίες θα αναλύσουμε τα ζητούμενα του θέματος, πρέπει να συνδέονται στενά μεταξύ τους, να απορρέουν δηλαδή η μία από τη άλλη με μια λογική αναγκαιότητα. Στην προηγούμενη ενότητα  αναλύοντας  την αξία που έχουν για το διάλογο οι προτάσεις του Παπανούτσου, δόθηκε ως παράδειγμα ο ρόλος του διαλόγου στη λειτουργία του δημοκρατικού πολιτεύματος.   Επομένως στη δεύτερη ενότητα, στην οποία σύμφωνα με το 2ο ζητούμενο, πρέπει να προτείνουμε με ποιους τρόπους θα γίνει ο διάλογος ουσιαστικός και αποτελεσματικός, μπορούμε να στηριχθούμε επίσης σε παραδείγματα από τη λειτουργία του δημοκρατικού πολιτεύματος.    ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΟΣ ΧΑΡΙΝ:

«Ο διάλογος όμως για να μην είναι μόνο επίφαση ή παρωδία, κενό γράμμα χωρίς περιεχόμενο, απαιτεί ορισμένες βασικές αρχές που θα διέπουν την εφαρμογή του σε όλους τους τομείς που ο άνθρωπος επικοινωνεί και συνεργάζεται   με τους συνανθρώπους του. . Και σ’ αυτή την περίπτωση μπορούνε να δανειστούμε στοιχεία από τη λειτουργία του δημοκρατικού πολιτεύματος αλλά και από άλλους τομείς της κοινωνικής δραστηριότητας του ανθρώπου. Η αποδοχή του άλλου και ο σεβασμός στη διαφορετική γνώμη του, η πίστη στην πολυφωνία και στην αναγκαιότητα της αντιπαράθεσης των ιδεών, με μια κουβέντα η οργανωμένη και σωστή συζήτηση είτε στη βουλή, είτε στις συνελεύσεις των πολιτικών και επαγγελματικών συλλόγων είτε μέσα σε μια σχολική  τάξη, απαιτεί μια ορισμένη στάση των συνδιαλεγόμενων η οποία δεν μπορεί να προκύψει από τη μια στιγμή στην άλλη. Η στάση αυτή προϋποθέτει υπεύθυνη χρήση του λόγου και τη δημοκρατική κατανομή του. Το πρώτο σημαίνει ότι οι συνδιαλεγόμενοι δεν μιλούν για να μιλούν ικανοποιώντας τον εγωισμό τους, αλλά συνομιλούν για να συμβάλουν κι αυτοί απ’ τη μεριά τους στον καλύτερο φωτισμό του θέματος και στην ανεύρεση της αλήθειας. Δημοκρατική κατανομή του λόγου εξάλλου σημαίνει αποφυγή της μονοπώλησης του λόγου από ορισμένα μόνο άτομα. Πρέπει όλοι οι ενδιαφερόμενοι να συμμετέχουν στο διάλογο με ίσους όρους, γιατί η συμμετοχή είναι η πιο ουσιαστική λειτουργία της δημοκρατίας. Τέλος, βασική αρχή πρέπει να είναι η συζήτηση να έχει καθορισμένο στόχο, να καταλήγει κάπου, αν όχι με τη μορφή συμπερασμάτων, τουλάχιστον με την ικανοποίηση της ορθής διερεύνησης του θέματος.

4.  ΕΠΙΛΟΓΟΣ/ συμπεράσματα: το κείμενό μας θα πρέπει οπωσδήποτε να έχει και μια παράγραφο με την οποία θα τελειώνει η διαπραγμάτευση του θέματος. Η κατακλείδα πρέπει να έχει τα παρακάτω χαρακτηριστικά: α] να είναι σύντομη β] να ανακεφαλαιώνει τα σημαντικά σημεία της ανάπτυξης και γ] να συμπεραίνει. Το συμπέρασμα δεν πρέπει να είναι γενικό και αόριστο αλλά να έχει πολύ στενή σχέση με τις βασικές ιδέες στις οποίες εμείς στηρίξαμε την παρουσίαση του θέματος. Στο συγκεκριμένο παράδειγμα καλός και εύστοχος επίλογος θα ήταν να κάναμε μια δική μας πρόταση για το μέλλον του διαλόγου ή για την αποτελεσματικότητά του.   


«Μπορεί να φαίνονται αυτονόητες και αυταπόδεικτες οι αλήθειες για τη σημασία και την αξία του διαλόγου, που πολλοί διανοητές όπως ο Παπανούτσος, ο καθένας με το δικό του τρόπο, διατυπώνουν. Το ό,τι όμως και σήμερα πολλές φορές ο διάλογος μεταξύ των ανθρώπων και στις πιο δημοκρατικές κοινωνίες, δεν είναι πάντοτε ουσιαστικός και αποτελεσματικός, ενώ μερικές φορές είναι εμφανή τα προβλήματα στην ομαλή διεξαγωγή του, αποδεικνύει το δρόμο που πρέπει να διανυθεί ακόμα. Σ’ αυτή την περίπτωση ο ρόλος της παιδείας είναι καθοριστικός. Μόνο μέσα από την παιδεία μπορεί ο νέος να συνειδητοποιήσει την αξία του διαλόγου και κυρίως μέσα από την πνευματική καλλιέργεια που αυτή προσφέρει μπορεί να βρει τους τρόπους με τους οποίους θα κάνει καθημερινή του πράξη τις βασικές αλήθειες που διέπουν την ομαλή διεξαγωγή του.  

Πέμπτη, 19 Φεβρουαρίου 2015

ΑΣ ΚΑΝΟΥΜΕ ΤΗΝ ΕΛΠΙΔΑ ΠΡΑΞΗ με μια υπογραφή στην πανελλαδική έκκληση για ένα ΤΕΛΟΣ στη ΛΙΤΟΤΗΤΑ:

Για πρώτη φορά μετά την έναρξη της κρίσης, γίνεται μια συντονισμένη, εθνική προσπάθεια για ένα τέλος στο αποτυχημένο πείραμα της λιτότητας που έχει γονατίσει τη χώρα μας αλλά και την Ευρώπη. Η προσπάθεια έχει κερδίσει πολλούς και ισχυρούς συμμάχους διεθνώς, αλλά δέχεται ολοένα και πιο σθεναρή αντίσταση από τους πολιτικούς ηγέτες, τα ΜΜΕ και τα τραπεζικά συμφέροντα που ποντάρουν στο ναυάγιο της ελπίδας.

Όλα θα κριθούν στις συναντήσεις των επόμενων ημερών. Αλλά οι ισχυροί της Ευρώπης θα χρησιμοποιήσουν κάθε μέσο πίεσης κι εκφοβισμού για να κάνουν την ελληνική κυβέρνηση να λυγίσει. Κάποιοι μάλιστα ήδη μιλούν για χαλάρωση των θέσεων της Ελλάδας. Αν όμως εμείς οι πολίτες, δημιουργήσουμε μια εκκωφαντική, ενωτική, υπερκομματική έκκληση ενάντια στη λιτότητα, μπορούμε να γίνουμε το δημοκρατικό αντίβαρο στην πίεση των δανειστών και να δώσουμε στην Κυβέρνηση τη δύναμη που χρειάζονται για να επιμείνει στις προεκλογικές της υποσχέσεις και να εξασφαλίσει μια νέα, δίκαιη συμφωνία για τη χώρα μας.

Πρόσθεσε το όνομα σου στην πανελλαδική έκκληση για ένα τέλος στη λιτότητα
. Όταν φτάσουμε τις 200.000 υπογραφές, η ομάδα του Avaaz θα παραδώσει το ψήφισμα και τα μηνύματα μας στους πολιτικούς. Είμαστε πιο κοντά από ποτέ στο τέλος της λιτότητας – ας μην επιτρέψουμε σε κανένα να σκοτώσει την ελπίδα μας. Υπόγραψε και διάδωσέ το στους πάντες.

Υπόγραψε το ψήφισμα προς τον Πρωθυπουργό και τον Υπουργό Οικονομικών:
Ως πολίτες, στηρίζουμε την εθνική προσπάθεια διαπραγμάτευσης του χρέους και σας καλούμε να τηρήσετε τις προεκλογικές σας υποσχέσεις για ένα τέλος στις αποτυχημένες πολιτικές λιτότητας. Με αξιοπρέπεια και αποφασιστικότητα να επιμείνετε σε μια οριστική λύση που θα βάζει τους πολίτες της Ελλάδας αλλά και της Ευρώπης πάνω από τα κέρδη των τραπεζών. Κάντε την ελπίδα πράξη.

ΠΡΟΣΘΕΣΕ ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΣΟΥ ΣΤΗΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΚΚΛΗΣΗ ΓΙΑ ΕΝΑ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗ ΛΙΤΟΤΗΤΑ (με ΚΛΙΚ στον παρακάτω σύνδεσμο):

ΔΙΕΛΚΥΣΤΙΝΔΑ ΤΟΝ ΚΑΙΡΟ ΤΩΝ ΜΝΗΜΟΝΙΩΝ (πράσινοι και βένετοι και εν τούτω Νίκα):
Από τη μια μεριά του σχοινιού ο ΚΑΜΕΝΟΣ σέρνει  χορό Ζαλόγγου σαν έτοιμος από καιρό να βάλει και μπουρλότο στο νέο Κούγκι
κι από την άλλη δεν χαλάει τη ζαχαρένια της η συνιστώσα που θα ήθελε πρόεδρο με αριστερή πορδή (και  στη μέση ο Μανώλης κι η Μαρία η Κουτσή: εθνοσωτήρες σαμαράδες δηλαδή, Βενιζέλοι φλύαροι πολυφωνικοί,  συστημικά ΜΜΕ προεξάρχοντος του Μπόμπολα και άλλα φερέφωνα πλουραλισμού (του παλουκιού και του ποταμιού…)  κάθε καρυδιάς αγανακτισμένοι αριστεροακροδεξιοί, Ανταρσία Περιωπής,  ΚΚΕμ-λ και ΜΛ ΚΚΕ  (επαναστάτες από όπου κι αν τους δεις…), ο Άδωνις με τσιριχτή κραυγή και λοιπές δημοκρατικές δυνάμεις που περιμένουν πώς και πώς να κοπεί το σχοινί για να πανηγυρίσουν την ορθοδοξία τους, την αυθεντική φωνή και τη στερνή τους γνώση που την έχουν σαν και πρώτα ανδρειωμένη… απ’ τα κόκαλα βγαλμένη ΚΟΥΝΙΑ που μας ΚΟΥΝΑΓΕ!!!

Πέμπτη, 12 Φεβρουαρίου 2015

Ο ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΕΙΝΑΙ ΠΥΞΙΔΑ ΖΩΗΣ ΚΑΙ ΑΤΜΟΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ (προγραμματικές δηλώσεις για τον Πολιτισμό και την Παιδεία)

Θέλουμε να δημιουργήσουμε τις συνθήκες για μια νέα άνοιξη στην Ελλάδα. Άνοιξη πολιτισμού με ελευθερία, ανεξιθρησκεία, δημιουργικότητα, αυτοπεποίθηση, αυθεντικότητα, πολυμορφία, φαντασία. Αυτά θα είναι τα γνωρίσματα της πολιτιστικής άνοιξης του 2015 και εφεξής… Βασικές αρχές μας είναι η διαφάνεια και η αξιοκρατία, ο σεβασμός της ελεύθερης έκφρασης των πνευματικών και καλλιτεχνικών δυνάμεων της χώρας. Βασική παραδοχή μας είναι ο δημόσιος χαρακτήρας της πολιτιστικής κληρονομιάς, χωρίς τους μνημονιακούς καταναγκασμούς για εκποίηση της δημόσιας περιουσίας και για υποβάθμιση της προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς. Βασική παραδοχή μας είναι η σύνδεση του πολιτισμού, άμεσα και λειτουργικά, με τη βιώσιμη ανάπτυξη και τον καθ' όλου κοινωνικό βίο. Σε αυτό το πλαίσιο ελεύθερης έκφρασης, αποφεύγουμε επίσης τις ιδεολογικές καταχρήσεις της αρχαιολογίας, της ιστορίας, της επιστήμης…  Ο πολιτισμός σε περίοδο κρίσης αποτελεί πυξίδα ζωής αλλά και ατμομηχανή ανάπτυξης. Στόχος μας είναι ο πολιτισμός στις ποικίλες εκφάνσεις του, να μας ενισχύει διαρκώς με τα αξιακά του φορτία, να μας πλουτίζει στο συμβολικό πεδίο, αλλά και να προσφέρει ευκαιρίες για παραγωγή υλικού πλούτου, ευκαιρίες για ανάπτυξη και απασχόληση. O πολιτισμός μπορεί και πρέπει να παράγει πλούτο, συμβολικό και υλικό… Στα δύσκολα χρόνια ο πολιτισμός ήταν πάντα ο οδηγός κι ο αρωγός του ελληνικού λαού. Στα δύσκολα χρόνια της κατοχής ο ποιητής Άγγελος Σικελιανός, ξεσήκωσε την Ελλάδα πάνω από το φέρετρο του Κωστή Παλαμά.  Είμαστε λαός ποιητών, φιλοσόφων, εμπόρων, ταξιδευτών και, αν χρειαστεί, πολεμιστών. Έστω και υπό πίεση, έστω και υπό το βάρος μιας μεγάλης ιστορικής ανάγκης, έχουμε τώρα την ευκαιρία να ξαναδούμε τα πράγματα από την αρχή και να δώσουμε μια νέα πνοή.  [διαβάστε όλο το κείμενο των προγραμματικών δηλώσεων του νέου υπουργού Παιδείας Νίκου Ξυδάκη. Αξίζει!!!]


Κυρίες και Κύριοι συνάδελφοι,
 Είναι μεγάλη συγκίνηση και μεγάλη τιμή να απευθύνομαι από αυτό το βήμα στη Βουλή των Ελλήνων, στην εθνική αντιπροσωπεία και στον ελληνικό λαό. Αλλά εκτός από τη συγκίνηση νιώθω ήδη το βάρος της ιστορικής ευθύνης ― όλοι το νιώθουμε σε αυτή την αίθουσα. Αναλαμβάνουμε την ιστορική ευθύνη να διασώσουμε την κοινωνία και να ανασυγκροτήσουμε τη χώρα. Να ανασυγκροτήσουμε τη δημόσια διοίκηση, την οικονομία, την εξωτερική πολιτική, τον πολιτισμό.
 Ο Πρωθυπουργός προχθές το βράδυ, στην ιστορική ομιλία του, έκανε λόγο για πολιτιστική αναγέννηση. Σήμερα, θα προσπαθήσω να περιγράψω τι εννοούσε. Με δυό λόγια  λοιπόν: Θέλουμε να δημιουργήσουμε τις συνθήκες για μια νέα άνοιξη στην Ελλάδα. Άνοιξη πολιτισμού με ελευθερία, ανεξιθρησκεία, δημιουργικότητα, αυτοπεποίθηση, αυθεντικότητα, πολυμορφία, φαντασία. Αυτά θα είναι τα γνωρίσματα της πολιτιστικής άνοιξης του 2015 και εφεξής.

 ΣΤΟΧΟΙ
Για να βαδίσουμε προς την πολιτιστική άνοιξη χρειαζόμαστε ένα νέο μοντέλο, βασισμένο σε ορισμένες αρχές, και μια ορισμένη στοχοθεσία. Βασικές αρχές μας είναι η διαφάνεια και η αξιοκρατία, ο σεβασμός της ελεύθερης έκφρασης των πνευματικών και καλλιτεχνικών δυνάμεων της χώρας. Βασική παραδοχή μας είναι ο δημόσιος χαρακτήρας της πολιτιστικής κληρονομιάς, χωρίς τους μνημονιακούς καταναγκασμούς για εκποίηση της δημόσιας περιουσίας και για υποβάθμιση της προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς. Βασική παραδοχή μας είναι η σύνδεση του πολιτισμού, άμεσα και λειτουργικά, με τη βιώσιμη ανάπτυξη και τον καθ' όλου κοινωνικό βίο. Σε αυτό το πλαίσιο ελεύθερης έκφρασης, αποφεύγουμε επίσης τις ιδεολογικές καταχρήσεις της αρχαιολογίας, της ιστορίας, της επιστήμης.

Πρωταρχικός μας στόχος είναι η διαμόρφωση μιας πολιτιστικής ταυτότητας, με διαχρονικότητα και αυθεντικότητα, μια πολιτιστική ταυτότητα ικανή να εμπνέει αυτοπεποίθηση και δυναμισμό στους πολίτες, να φέρει την αυτογνωσία ενός ιστορικού λαού, χωρίς όμως να διολισθαίνει ούτε προς την υπεραναπλήρωση ούτε προς τη μειονεξία. Μια ταυτότητα που θα εμπεριέχει την πρωτοτυπία και την εγκράτεια, τη λιτή αρχοντιά,  τη δημιουργικότητα, την επινόηση, και όχι τον καταναλωτισμό και την απληστία, την ανία της μόδας και των εφήμερων λάιφ στάιλ.

 Το υπουργείο Πολιτισμού, χωρίς να ποδηγετεί ή να επιβάλλει ιδέες και δοξασίες, καλείται να υπηρετήσει τον ελληνικό πολιτισμό, αρχαίο και σύγχρονο, παλαιότερο και νεότερο, λόγιο και λαϊκό, υψηλό και καθημερινό πολιτισμό, χωρίς διακρίσεις, χωρίς ταμπού, ως ένα οργανικό και ζωντανό όλον που διαχέεται διαρκώς στον δημόσιο βίο, διαμορφώνοντας φυσιογνωμία και ήθος, ατομικά και συλλογικά.
Πολιτισμός μας είναι αξεδιάλυτα η αρχαιοελληνική κληρονομιά και η κληρονομιά του Βυζαντίου και του μεσαιωνικού ελληνισμού, η δημώδης παράδοση, το λαϊκό τραγούδι και οι λόγιες αναζητήσεις, η υψηλή ποίηση του Σολωμού και των Νόμπελ της γενιάς του‘30, η ζωγραφική του Θεόφιλου και του Παπαλουκά, η αρχιτεκτονική του Πικιώνη και του Κωνσταντινίδη, αλλά και η αχειροποίητη αρχιτεκτονική του ανώνυμου μάστορα στο ξωκλήσι, πολιτισμός είναι τα πανηγύρια και η γαστρονομία, πολιτισμός είναι η καλαισθησία, η ευγένεια και η οικονομία στον καθ΄ ημέραν βίο.

Πεποίθησή μας είναι ότι ο πολιτισμός δεν κατοικεί μόνο στα όρια των μουσείων και των βιβλιοθηκών. Βλασταίνει και έξω από αυτά: Στις λεωφόρους  των μεγαλουπόλεων και στις πλατείες των χωριών. Στον δημόσιο χώρο, στις συναθροίσεις. Παντού όπου υπάρχουν άνθρωποι.

Αγαπητοί συνάδελφοι, Κυρίες και κύριοι βουλευτές,
Είπαμε: Ταυτότητα, καθολικότητα, διάχυση. Προσθέτω: Και πλούτος.
 Ο πολιτισμός σε περίοδο κρίσης αποτελεί πυξίδα ζωής αλλά και ατμομηχανή ανάπτυξης. Στόχος μας είναι ο πολιτισμός στις ποικίλες εκφάνσεις του, να μας ενισχύει διαρκώς με τα αξιακά του φορτία, να μας πλουτίζει στο συμβολικό πεδίο, αλλά και να προσφέρει ευκαιρίες για παραγωγή υλικού πλούτου, ευκαιρίες για ανάπτυξη και απασχόληση. O πολιτισμός μπορεί και πρέπει να παράγει πλούτο, συμβολικό και υλικό.
 Κυρίες και Κύριοι συνάδελφοι, Στόχος μας είναι να χρησιμοποιήσουμε τα πλούσια πολιτιστικά κοιτάσματα, παλαιά και σύγχρονα, για να αλλάξουμε τις στερεοτυπικές αναπαραστάσεις της χώρας στο εξωτερικό. Να δημιουργήσουμε, να αναπτύξουμε, να εδραιώσουμε νέες διπλωματικές σχέσεις με όχημα μας τον πολιτισμό.
Στόχος μας είναι να χρησιμοποιήσουμε τις δυνατότητες του υπουργείου Πολιτισμού, όχι μόνο για τη συνέχιση των έργων του στην πολιτιστική κληρονομιά, αλλά και για την πλαισίωση και στήριξη της σύγχρονης καλλιτεχνικής δημιουργίας, όπως επίσης και για την ανάδειξη νέων τρόπων χρηματοδότησης.
 Στόχος μας είναι να ανορθώσουμε ό,τι χρήσιμο έχει καταπέσει, να χαρτογραφήσουμε τις ανάγκες και να αρχίσουμε άμεσα έργα εξορθολογισμού και τακτοποίησης. Στόχος μας είναι να στήσουμε υποστηρικτικά πλαίσια για παραγωγή πολιτιστικού έργου από συλλογικότητες δημιουργών, κυρίως στο πεδίο της σύγχρονης δημιουργίας, αλλά και στην ανάπτυξη καινοτομικών προϊόντων με υψηλή προστιθέμενη αξία στο πεδίο της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Επιτρέψτε μου στο σημείο αυτό, πριν προχωρήσω στην εξειδίκευση των θέσεων μας για τον πολιτισμό, να αναφερθώ επιγραμματικά σε μια σειρά από προτεραιότητες που αποτελούν προϋποθέσεις για την πολιτιστική άνοιξη.

 Η πρώτη μας προτεραιότητα είναι η επίλυση λειτουργικών και διαρθρωτικών θεμάτων που έχουν προκύψει με την εφαρμογή του νέου οργανισμού. Προτεραιότητα μας είναι η αποκέντρωση των εργασιών στις περιφερειακές δομές του Υπουργείου Πολιτισμού, αλλά και η βελτίωση της επικοινωνίας μεταξύ υπουργείου και πολίτη. Επιτρέψτε μου να προσθέσω ως ιδιαίτερα σημαντική την θέσπιση αντικειμενικών κριτηρίων για τον αξιοκρατικό και αδιάβλητο διορισμό των μελών του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου και του Συμβουλίου Νεοτέρων Μνημείων.

Η δεύτερη προτεραιότητα είναι η άμεση αξιοποίηση κάθε δυνατότητας που παρέχει το νέο Εθνικό Στρατηγικό Πλαίσιο Αναφοράς (ΕΣΠΑ) για τη στήριξη των υφιστάμενων δομών αλλά και της σύγχρονης παραγωγής.
Η τρίτη προτεραιότητα είναι η εκπόνηση μιας νέας, εξωστρεφούς πολιτιστικής πολιτικής με έμφαση στην πολιτιστική διπλωματία για την ενίσχυση της εικόνας της χώρας. Σε αυτήν εντάσσουμε και τη χάραξη συγκροτημένης εθνικής πολιτικής για την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα, αλλά και τις συστηματικές παρεμβάσεις για την επιστροφή αρχαιοτήτων.
Η τέταρτη προτεραιότητα είναι η ενεργός διασύνδεση και οι συνέργειες του πολιτισμού με άλλους τομείς: Παιδεία, Τουρισμός, Ανάπτυξη, Εργασία, Τοπική Αυτοδιοίκηση.
Με βάση τις παραπάνω προϋποθέσεις - προτεραιότητες, προχωράμε στην εφαρμογή του προγράμματος μας στον πολιτισμό σε τέσσερις τομείς/δράσεις. Την πολιτιστική κληρονομιά, τον σύγχρονο πολιτισμό, την απασχόληση, την εκπαίδευση.

ΠΡΩΤΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΔΡΑΣΗΣ: Πολιτιστική Κληρονομιά
Οι Έλληνες πολίτες πατάνε σε μια γερή βάση συλλογικών αναπαραστάσεων, πατάνε σε μνημεία και ορόσημα μιας εξαιρετικά πλούσιας ιστορικής διαδρομής. Αυτά, αποτελούν εφαλτήρια για μια νέα ανάγνωση της παρούσας ταυτότητας, αλλά και για την ενδυνάμωση ενός ζωντανού διαλόγου με τον διεθνή περίγυρό μας, για την ανάδειξη της σημερινής εικόνας και την ενίσχυση της βιώσιμης ανάπτυξης.
Έτσι:
1ον: Προχωράμε στην συστηματική προστασία και ανάδειξη αρχαιολογικών χώρων με συνέχεια των δρομολογημένων έργων, καθώς και με την προώθηση νέων έργων σε απομακρυσμένες περιοχές. Εντείνουμε τις επεμβάσεις, βελτιώσεις υποδομών σε καθιερωμένους αρχαιολογικούς χώρους & μνημεία. Δημιουργούμε διαδρομές πολιτιστικού ενδιαφέροντος συνδέοντας χώρους με βάση την εγγύτητα, και παράλληλα προχωράμε στην ανάδειξή τους ανά γεωγραφική ενότητα. Στόχος μας η τόνωση της επισκεψιμότητας  με συγκεκριμένες δράσεις προσέλκυσης κοινού και η τόνωση του πολιτιστικού τουρισμού.
Προχωράμε γοργά στην ολοκλήρωση του αρχαιολογικού κτηματολογίου, το οποίο αποτελεί έργο ανάπτυξης και προστασίας.
 Ενισχύουμε δραστικά κρίσιμους φορείς που προσφέρουν έσοδα, όπως είναι το ΤΑΠΑ, με καινοτόμα προϊόντα που μας παρέχει η ψηφιακή τεχνολογία. Με ενίσχυση πωλητηρίων, εμπλουτισμό και νέες παραγωγές πωλητέων, με ηλεκτρονικό εισιτήριο, με ηλεκτρονικό κατάστημα. Το ΤΑΠΑ μπορεί να πολλαπλασιάσει τα έσοδα του και να γίνει η ατμομηχανή του υπουργείου Πολιτισμού.

ΔΕΥΤΕΡΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΔΡΑΣΗΣ: Σύγχρονος Πολιτισμός 
Για μας ο πολίτης είναι στο επίκεντρο της πολτισμικής παραγωγής. Ως δρων και ως κριτής, ως δέκτης και ως σημείο έμπνευσης και αναφοράς. Ανοίγουμε τη βεντάλια της σύγχρονης πολιτιστικής δημιουργίας γιατί πιστεύουμε ότι ο τόπος αυτός έχει πολλές δυνάμεις και έχει να πει πολλά, ειδικά σε μια τέτοια περίοδο.
Έτσι:
1ον: Αναβαθμίζουμε τους υφιστάμενους χώρους και υποδομές, αξιοποιώντας όλο το ανενεργό απόθεμα.
2ον: Σχεδιάζουμε την ενίσχυση της αποκέντρωσης του σύγχρονου πολιτισμού με την αξιοποίηση μικρής κλίμακας πολιτιστικών χώρων στην περιφέρεια αλλά και στις μεγάλες πόλεις και τις γειτονιές, με παράλληλη στήριξη της νεανικής καλλιτεχνικής δημιουργίας.
 3ον: Αναπτύσσουμε όλες τις δυνατότητες που μας παρέχουν οι ψηφιακές εφαρμογές  για την ανάδειξη όλων των μεγάλων γεγονότων σύγχρονου πολιτισμού σε όλη την Ελλάδα.
 4ον: Υποστηρίζουμε άμεσα τους κρίσιμους θεσμούς εθνικής εμβέλειας, όπως είναι το Εθνικό Θέατρο, το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου, την Εθνική Λυρική Σκηνή, με παράλληλη ένταξή τους στην ευρωπαϊκή πολιτιστική σκηνή.
5ον: Στον τομέα του σύγχρονου πολιτισμού, εφαρμόζουμε ειδική στρατηγική εξωστρέφειας. Ο σύγχρονος πλούτος που παράγεται στην Ελλάδα, πρέπει να γίνει γνωστός σε ολόκληρο τον κόσμο.
 6ον: Προχωράμε στην θεσμοθέτηση συμβουλίου σύγχρονου πολιτισμού για τον καλύτερο συντονισμό των δράσεων και των κινήσεων μας
7ον: Δημιουργούμε κόμβο διασύνδεσης και διευκόλυνσης για την σύγχρονη καλλιτεχνική παραγωγή.

ΤΡΙΤΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΔΡΑΣΗΣ: Απασχόληση
Η πολιτιστική δημιουργία πέρα από περιεχόμενο στη ζωή και στην καθημερινότητα αποτελεί και πλατφόρμα ανάπτυξής. Δεν είναι τυχαίο ότι αποτελεί διεθνώς μια από τις βασικές πηγές, για απασχόληση υψηλών απαιτήσεων,  με στάτους και οικονομική υπεραξία για όσους παράγουν δυναμικά. Γι’ αυτό στοχεύουμε σε:
1ον: Ενίσχυση της απασχόλησης όπου είναι εφικτό, τόσο στην εκτέλεση έργων με αυτεπιστασία, όσο και σε τομείς με άμεση εμπλοκή με τον πολιτισμό, όπως είναι για παράδειγμα ο τουρισμός. Σε αυτόν τον τομέα θα συνεργαστούμε στενά και μετην Αναπληρώτρια Υπουργό Εργασίας, κυρία Ράνια Αντωνοπούλου για την εξεύρεση εφικτών και ρεαλιστικών λύσεων στον τομέα της τόνωσης εργασίας.
2ον: Δημιουργία σύγχρονης συνεργατικής πλατφόρμας ενημέρωσης καλλιτεχνών για την προώθηση της απασχόλησης στον χώρο του πολιτισμού.
3ον:  Σχεδιασμό και λειτουργία εξειδικευμένων σεμιναρίων κατάρτισης & πιστοποίησης δημιουργών.

ΤΕΤΑΡΤΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΔΡΑΣΗΣ: Τομέας Έρευνας και Εκπαίδευσης
Η κλασική μας παράδοση έχει παντρέψει παιδεία και πολιτισμό. Απαντάμε θεσμικά σε αυτό με την καθημερινή μας παρουσία πέρα από το συμβολισμό της δημιουργίας του νέου υπουργείου Παιδείας, Πολιτισμού και Έρευνας. Δημιουργούμε συνέργειες με τον Αναπληρωτή Υπουργό Ερευνας, κ. Φωτάκη, και τη Γενική Γραμματεία Έρευνας και Τεχνολογίας, για ανάπτυξη προγραμμάτων καινοτομίας, για καινοτομικά προϊόντα πολιτισμού. Αξιοποιούμε την πλούσια εμπειρία των ερευνητών και τεχνολόγων για διοχέτευση πόρων του νέου ΕΣΠΑ σε έργα πολιτισμού και δημιουργικής επιχειρηματικότητας.
Στον τομέα της εκπαίδευσης: 
1ον:  Ενεργοποίηση των εκπαιδευτικών προγραμμάτων σε μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους. Ενεργοποίηση των εκπαιδευτικών τμημάτων των μουσείων, που κατήργησε ο προηγούμενος οργανισμός.
2ον: Προώθηση παρουσιάσεων έργων σύγχρονης πολιτιστικής παραγωγής στα σχολεία όλων των βαθμίδων.
3ον: Εκπόνηση διαπολιτισμικών προγραμμάτων σε συνεργασία με γειτονικές χώρες για την ανταλλαγή τεχνογνωσίας και την εξαγωγή του ελληνικού πολιτισμού.
4ον: Εξορθολογισμός στις εξετάσεις και πιστοποιήσεις των καλλιτεχνικών σχολών (δραματικές, ωδεία, χορού)

ΕΠΙΛΟΓΟΣ
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Στα δύσκολα χρόνια ο πολιτισμός ήταν πάντα ο οδηγός κι ο αρωγός του ελληνικού λαού. Στα δύσκολα χρόνια της κατοχής ο ποιητής Άγγελος Σικελιανός, ξεσήκωσε την Ελλάδα πάνω από το φέρετρο του Κωστή Παλαμά.  Είμαστε λαός ποιητών, φιλοσόφων, εμπόρων, ταξιδευτών και, αν χρειαστεί, πολεμιστών. Έστω και υπό πίεση, έστω και υπό το βάρος μιας μεγάλης ιστορικής ανάγκης, έχουμε τώρα την ευκαιρία να ξαναδούμε τα πράγματα από την αρχή και να δώσουμε μια νέα πνοή. 

Ξαναπιάνουμε λοιπόν το νήμα από την άνοιξη του ’60, τη «Χαμένη Άνοιξη» του Στρατή Τσίρκα. Φιλοδοξούμε να είμαστε μέρος, όλοι μας, μέρος της άνοιξης του 2015. Αυτής που έρχεται, αυτής που ξεκίνησε. Και να τη ζήσουμε σαν πρωταγωνιστές, με χαρά και με ευθύνη. Να γράψουμε την ιστορία της γενιάς μας, τούτη την άνοιξη του 2015. Ο πολιτισμός είναι το όχημα γι’ αυτή την καινούρια εποχή.

Παρασκευή, 6 Φεβρουαρίου 2015

ΠΡΕΠΕΙ ή δεν ΠΡΕΠΕΙ να καταργηθεί η θανατική ποινή; (καταγραφή επιχειρημάτων υπέρ και κατά)

Η συζήτηση γύρω από τη σκοπιμότητα αλλά και την ορθότητα της ποινής του θανάτου είναι πάντα ζωηρή και επίκαιρη. Ως βασικά επιχειρήματα για την κατάργηση της ποινής του θανάτου προβάλλονται:
1] η αντίθεση της ποινής αυτής προς το κοινό αίσθημα,
2] η βαναυσότητά της που έγκειται ιδιαίτερα στη γνώση του επικείμενου θανάτου και στην ψυχική τυραννία του μελλοθάνατου,
3] η ανικανότητά της να αποτρέψει από τη διάπραξη σοβαρών εγκλημάτων τους αποφασισμένους να τα τελέσουν
4]η ανελαστικότητα[1] της ποινής αυτής τόσο κατά τη νομική οριοθέτησή της όσο και κατά τη δικαστική επιμέτρησή της,
5]το ανεπανόρθωτο σε περίπτωση δικαστικής πλάνης,
6] το ανεπίτρεπτο αφαιρέσεως της ανθρώπινης ζωής από την κρατική εξουσία, με τον ισχυρισμό ότι το έννομο αγαθό της ζωής είναι υπέρτερο από το έννομο αγαθό του κράτους.
7] Υποστηρίζεται ακόμα ότι σύμφωνα με το νέο σύνταγμα ( άρθρο 2 & 1 Σύνταγμα 1975) η θανατική ποινή είναι αντισυνταγματική , γιατί προσκρούει στην αρχή του απαραβίαστου της ανθρώπινης προσωπικότητας που κατοχυρώνεται με συνταγματική διάταξη υπέρτερης ισχύος απέναντι στην επίσης συνταγματική διάταξη που προβλέπει τη θανατική ποινή.

ΤΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΑ και η αντίκρουσή τους:
1] ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΘΕΣΗ ΤΗΣ ΘΑΝΑΤΙΚΗΣ ΠΟΙΝΗΣ ΣΤΟ ΚΟΙΝΟ ΑΙΣΘΗΜΑ
Οι υπέρμαχοι της κατάργησής της λένε: (από κείμενο της Διεθνούς Αμνηστίας):
 Όταν πριν από 40 χρόνια χώρες από όλο τον κόσμο συνήλθαν για να ιδρύσουν τα Ηνωμένα Έθνη, γνώριζαν καλά τι μπορεί να συμβεί, όταν μια πολιτεία πιστέψει ότι έχει δικαίωμα να ασκήσει απεριόριστη εξουσία στους πολίτες της. Η συγκλονιστική έκταση της θηριωδίας και της τρομοκρατίας κατά τη διάρκεια του 2ου Παγκοσμίου πολέμου και οι συνέπειες τους σ’ όλο τον κόσμο ήταν ακόμη νωπές το Δεκέμβριο του 1948 ,όταν η Γενική Σύνοδος των Ηνωμένων Εθνών υιοθέτησε χωρίς αντίρρηση της Διακήρυξη των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αυτή η διακήρυξη είναι μια συμφωνία ανάμεσα στα έθνη με σκοπό την προαγωγή των βασικών δικαιωμάτων και την εδραίωση της ελευθερίας, της δικαιοσύνης και της ειρήνης. Διακηρύσσει ότι τα ανθρώπινα δικαιώματα είναι εγγενή σε κάθε ανθρώπινη ύπαρξη. Δεν είναι προνόμια που μπορεί μια κυβέρνηση να τα δώσει σε κάποιον ή να του τα αφαιρέσει -χαρίσει γιατί έδειξε καλή ή κακή διαγωγή αντίστοιχα. (Το δικαίωμα στη ζωή αυτονόητα είναι το υπέρτατο από τα ανθρώπινα δικαιώματα)
Αυτοί που επιθυμούν να ισχύει η θανατική ποινή αντικρούουν:( απόσπασμα από άρθρο του Μανωλεδάκη)
Η αντίθεση της θανατικής ποινής στο κοινό αίσθημα είναι αμφίβολη ή πάντως αναπόδεικτη. Υπάρχουν ίσα-ίσα περιπτώσεις που το «κοινό αίσθημα» απαιτεί την επιβολή θανατικής ποινής, όπως αποδείχθηκε πρόσφατα στη Γαλλία με την απαγωγή και τη δολοφονία ενός μικρού παιδιού.(1978)

2] ΓΙΑ ΤΗ ΒΑΝΑΥΣΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΝΑΤΙΚΗΣ ΠΟΙΝΗΣ  
Οι υπέρμαχοι της κατάργησής της λένε:
Η σκληρότητα της θανατικής ποινής είναι εμφανής. Όπως τα βασανιστήρια έτσι και η θανατική εκτέλεση αποτελεί τη μεγίστη φυσική και ηθική βλάβη που μπορεί να υποστεί ένα άτομο από την πολιτεία. Αν το κρέμασμα από τα χέρια μέχρι να προκληθεί αφόρητος πόνος καταδικάζεται ως βασανιστήριο, πώς να μην καταδικαστεί το κρέμασμα από το λαιμό μέχρι να προκληθεί ο θάνατος από ασφυξία ;  Αν η διοχέτευση ηλεκτρικού ρεύματος 100 VOLT στα πιο ευαίσθητα μέρη του ανθρώπινου σώματος προκαλεί στον κόσμο την αηδία, ποια αντίδραση πρέπει να προκαλέσει η διοχέτευση 2.000 VOLT στο σώμα του θανατοποινίτη ;  Ο φυσικός πόνος που προκαλεί στον κατάδικο η θανατική εκτέλεση δεν μπορεί να καταμετρηθεί.. Ούτε μπορεί να υπολογιστεί η ψυχική οδύνη του θανατοποινίτη που αναμένει τον επικείμενο θάνατό του.
Και οι υποστηρικτές της θανατικής ποινής αντιτείνουν:
Η ψυχική τυραννία του μελλοθάνατου είναι ίσως το πιο σοβαρό επιχείρημα για την κατάργηση της θανατικής ποινής. Πραγματικά , ο καταδικασμένος σε θάνατο έχει το μοναδικό «προνόμιο» να γνωρίζει τη βεβαιότητα του επικείμενου θανάτου του , πράγμα που τον τοποθετεί έξω από τα όρια της ανθρώπινης υπάρξεως. Η υπαρξιακή-οριακή αυτή κατάσταση είναι κάτι που ξεπερνά τα πλαίσια μιας ποινής. Ωστόσο αυτή η «τοποθέτηση» του καταδικασμένου σε θάνατο δεν αποτελεί μοναδική περίπτωση του θανατοποινίτη σε παρόμοια κατάσταση βρίσκονται άνθρωποι που ξεκινούν για μια «αποστολή θανάτου» , καθώς και ανίατα άρρωστοι που γνωρίζουν το βέβαιο επικείμενο θάνατό τους.


3] Η ΑΝΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΝΑΤΙΚΗΣ ΠΟΙΝΗΣ ΝΑ ΑΠΟΤΡΕΨΕΙ  
Οι υπέρμαχοι της κατάργησής της λένε:
Έγκυρες έρευνες σε διάφορες χώρες , π.χ η πρόσφατη έρευνα του ΟΗΕ (1988), καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι δεν έχει αποδειχθεί επιστημονικά, τουλάχιστον μέχρι σήμερα , ότι η θανατική ποινή έχει μεγαλύτερη αποτρεπτική δύναμη από την ισόβια κάθειρξη. Αναμφισβήτητα η θανατική ποινή εξουδετερώνοντας οριστικά τον κατάδικο τον εμποδίζει να επαναλάβει το έγκλημα. Ωστόσο δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι ο θανατοποινίτης πραγματικά θα το επαναλάμβανε, αν ζούσε. Εξάλλου δεν υπάρχει καμιά μαρτυρία που να βεβαιώνει την άποψη ότι η απειλή της θανατικής ποινής μπορεί να αποτρέψει εγκλήματα με πολιτικά κίνητρα ή τρομοκρατικές ενέργειες. Αντίθετα το ενδεχόμενο να γίνει κάποιος με την εκτέλεσή του πολιτικός μάρτυρας μπορεί να τον παρακινήσει σε τέτοιες πράξεις. Κάθε κοινωνία επιζητεί προστασία από το έγκλημα. Η επιβολή της θανατικής ποινής ενώ δεν αποτελεί λύση, προκαλεί την εσφαλμένη εντύπωση ότι λαμβάνονται «σθεναρά» μέτρα κατά του εγκλήματος. Έτσι αποσπά την προσοχή από τα πιο σύνθετα μέτρα που είναι πραγματικά αναγκαία...
Και οι υποστηρικτές της θανατικής ποινής αντιτείνουν:
 Η ανικανότητα της θανατικής ποινής να αποτρέψει από την τέλεση σοβαρών εγκλημάτων τους αποφασισμένους να τελέσουν, δεν έχει αποδειχτεί στην πράξη. Οι περιπτώσεις των εγκληματιών που με θολωμένο μυαλό προχωρούν στην τέλεση του εγκλήματος, αψηφώντας την απειλή του θανάτου, δεν υπάγονται έτσι κι αλλιώς στις περιπτώσεις επιβολής θανατικής ποινής. Αντίθετα , για τους επαγγελματίες εγκληματίες η απειλή θανατικής ποινής έχει αναμφίβολα ανασταλτικό αποτέλεσμα. Έτσι εξηγείται, γιατί οι απαγωγείς, όταν βρεθούν σε αδιέξοδο , προτιμούν τις περισσότερες φορές να παραδοθούν παρά να σκοτώσουν τα θύματά τους.

4] ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΕΛΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΝΑΤΙΚΗΣ ΠΟΙΝΗΣ
Οι υπέρμαχοι της κατάργησής της λένε:
Πολλές κυβερνήσεις έχουν ήδη αναγνωρίσει ότι η θανατική ποινή δε συμβιβάζεται με το σεβασμό στα ανθρώπινα δικαιώματα.(ΣΗΜ. στη χώρα μας έχει ατονήσει εδώ και αρκετά χρόνια) Ωστόσο 100 χώρες συνεχίζουν να την διατηρούν, συνήθως με τη δικαιολογία ότι είναι απαραίτητη. Μόνο με τη θανατική ποινή υποστηρίζουν, μπορεί να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά μια συγκεκριμένη ανάγκη της κοινωνίας. Και τονίζουν ότι η ανάγκη αυτή είναι τόσο μεγάλη, ώστε δικαιολογείται η σκληρότητα της θανατικής ποινής. Οι κοινωνικές ανάγκες όμως που σύμφωνα με την παραπάνω άποψη δικαιολογούν τη χρήση της ποινής, διαφέρουν από χώρα σε χώρα. Σε ορισμένες χώρες η θανατική ποινή   νομιμοποιείται ως μέσο για την τιμωρία και την αποτροπή της ανθρωποκτονίας ή του βιασμού, ενώ σε άλλες χώρες θεωρείται αναγκαία για την εξάλειψη της εμπορίας ναρκωτικών, της τρομοκρατίας ή της οικονομικής διαφθοράς. Τέλος σε μερικές χώρες χρησιμοποιείται από τους κρατούντες για την εξόντωση των πολιτικών αντιπάλων τους.
Και οι υποστηρικτές της θανατικής ποινής αντιτείνουν:
Το επιχείρημα της ανελαστικότητας της ποινής είναι σωστό. Το ίδιο όμως ισχύει και για την ισόβια κάθειρξη που προτείνεται σε αντικατάστασή της. Η κατάργηση και της ισόβιας κάθειρξης δεν είναι σοβαρά υποστηρίξιμη στη σημερινή κοινωνική πραγματικότητα.

5] ΤΟ ΑΝΕΠΑΝΟΡΘΩΤΟ ΤΗΣ ΘΑΝΑΤΙΚΗΣ ΠΟΙΝΗΣ:
Οι υπέρμαχοι της κατάργησής της λένε:
Το «αβέβαιο» και το «αυθαίρετο» της ανθρώπινης κρίσης επηρεάζει βέβαια όλες τις δικαστικές αποφάσεις. Ωστόσο μόνο μία δικαστική απόφαση, αυτή που καταδικάζει τον κατηγορούμενο σε θάνατο, επιβάλλει μια ποινή αμετάκλητη και μη επανορθώσιμη...
Και οι υποστηρικτές της θανατικής ποινής αντιτείνουν:
Το ανεπανόρθωτο της θανατικής ποινής είναι εντυπωσιακό, αλλά  παραπλανητικό επιχείρημα. Κάθε ποινή όταν εκτελεστεί είναι ανεπανόρθωτη εκτός από την χρηματική ποινή. Τα χρόνια που έμεινε κανείς στη φυλακή άδικα δεν γυρίζουν πίσω ούτε οι ευκαιρίες που έχασε στη ζωή του ξαναπαρουσιάζονται. Το ανεπανόρθωτο είναι ζήτημα ποσοτικού μεγέθους. Εκείνο που πρέπει να προσέξουμε είναι να αποφεύγεται η έκδοση πλανημένων δικαστικών αποφάσεων ή -στο μέτρο που αυτό δεν είναι εφικτό- να αποφεύγεται η επιβολή της θανατικής ποινής σε περίπτωση υπάρξεως και της παραμικρής υπόνοιας για ενδεχόμενο εκδόσεως πλανημένης αποφάσεως.

6] ΤΟ ΑΝΕΠΙΤΡΕΠΤΟ ΑΦΑΙΡΕΣΗΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ
Οι υπέρμαχοι της κατάργησής της λένε:
Όταν τα επιχειρήματα σχετικά με την «αποτροπή» και την «εξουδετέρωση» των εγκληματιών ανατραπούν, παραμένει ακόμα αρκετά ισχυρό : αυτό που υποστηρίζει τη δίκαια τιμωρία του δράστη. Σύμφωνα με αυτό το επιχείρημα υπάρχουν εγκλήματα τόσο αποτρόπαια, που η εκτέλεση του δράστη αποτελεί τη μόνη δίκαιη «ανταμοιβή». Πρόκειται για ένα επιχείρημα με έντονα συναισθηματική φόρτιση. Με την αποδοχή του ακυρώνεται αυτόματα η βάση στην οποία στηρίζονται τα ανθρώπινα δικαιώματα. Αν δεχτούμε ότι ένας στυγερός εγκληματίας «αξίζει» τη σκληρότητα της θανατικής ποινής, γιατί να μην δεχτούμε τότε ότι και άλλοι, για παρόμοιους λόγους, «αξίζουν» τα βασανιστήρια, τη φυλάκιση ή τον τουφεκισμό χωρίς να προηγηθεί δίκη ; Αλλά τα ανθρώπινα δικαιώματα είναι αναπαλλοτρίωτα. Δεν επιτρέπεται κανείς να τα αφαιρέσει ακόμα και από τον πιο τρομερό εγκληματία. Τα ανθρώπινα δικαιώματα αφορούν εξίσου τους χειρότερους όπως και τους καλύτερους από μας, και γι’ αυτόν ακριβώς το λόγο μας προστατεύουν. Εξάλλου πίσω από το επιχείρημα για δίκαιη ανταπόδοση κρύβεται η επιθυμία για εκδίκηση. Όμως η ιστορία του αγώνα για την εγκαθίδρυση κράτους δικαίου είναι ουσιαστικά η ιστορία του αγώνα για τον περιορισμό της προσωπικής εκδίκησης στη δημόσια ζωή και στους νομικούς κώδικες.
Και οι υποστηρικτές της θανατικής ποινής αντιτείνουν:
Το επιχείρημα ότι δεν επιτρέπεται η αφαίρεση της ανθρώπινης ζωής από την κρατική εξουσία είναι μεταφυσικό και όχι θετικό. Η υπεροχή του έννομου αγαθού της ανθρώπινης ζωής είναι σχετική και όχι απόλυτη. Αφού γίνεται λόγος για έννομο αγαθό, προϋποτίθεται αναγνώρισή του από μια έννομη τάξη. Έννομη όμως τάξη έξω από την κρατική εξουσία δεν νοείται. Αφού λοιπόν η αναγωγή του αγαθού «ανθρώπινη ζωή» σε έννομο οφείλεται στην κρατική εξουσία, είναι νομικά παράλογο να προτάσσεται το πρώτο απέναντι στη δεύτερη. Βέβαια, χωρίς ανθρώπινη ζωή η κρατική εξουσία είναι ένα τίποτα. Εξίσου όμως και η νομική προστασία της ανθρώπινης ζωής είναι ανύπαρκτη χωρίς κρατική εξουσία. Από μεταφυσική άποψη βέβαια δεν υπάρχει αμφιβολία για την υπεροχή της ανθρώπινης ζωής. Από θετική - κοινωνική όμως άποψη και μάλιστα από νομική άποψη το θέμα δεν είναι τι έχει μεγαλύτερη οντολογική αξία, αλλά τι προηγείται στην προστασία. Και στην προστασία προηγείται όχι αυτό που έχει μεγαλύτερη αξία, αλλά αυτό που παρέχει την προστασία.

ΕΡΓΑΣΙΑ: Υποθέστε ότι σε μια ξένη χώρα επίκειται η εκτέλεση ενός νεαρού θανατοποινίτη. Το γεγονός έλαβε διεθνείς διαστάσεις. α] Στην πόλη σας έχει δημιουργηθεί μια κίνηση διαμαρτυρίας για την επικείμενη εκτέλεση και σας αναθέτουν τη σύνταξη μιας σχετικής επιστολής. Συντάξτε την επιστολή προς τον Πρόεδρο της χώρας υποστηρίζοντας το αίτημα για τη μη εκτέλεση του θανατοποινίτη β] Απόψεις για το θέμα με άρθρο σε τοπική εφημερίδα (με αναφορά στις απόψεις Μανωλεδάκη ή Διεθνούς αμνηστίας)



[1] .- ΑΝΕΛΑΣΤΙΚΟΣ = δύσκαμπτος, αλύγιστος