Σάββατο, 31 Οκτωβρίου 2015

ΑΠΑΡΕΜΦΑΤΑ: η τελευταία λέξη της μόδας

(δηλαδή, το αναπόδραστο του λογιοτατίζειν, το βαναυσολογείν επί της γλώσσης – Nisafi pia!):
Ξανά τα απαρέμφατα, ό,τι πιο τρέντι σήμερα, κάποιοι σίγουρα τρίβουν τα χέρια τους: το απαρέμφατο και η δοτική είναι ο γνωστός παλιός καημός, πως χάθηκαν και χάθηκε η γλώσσα. Μα ιδού, επανέρχονται, τα απαρέμφατα για την ώρα, με σημαιοφόρο το επιχειρείν, στη θέση απλούστατα της επιχείρησης, όπως ξανάγραφα για κάποιον που συμμετείχε «στο οικογενειακό επιχειρείν», δηλαδή στην οικογενειακή επιχείρηση. Ή τώρα: «Ο κ. Τζιτζικώστας [...] τυγχάνει υποστήριξης και από τον χώρο του επιχειρείν»: από τον επιχειρηματικό χώρο/κόσμο θα λέγαμε μόλις χτες· γίνεται όμως το «τυγχάνει υποστήριξης» άνευ απαρεμφάτου; Το θέμα βέβαια είναι πως οι νέες τάσεις δεν μένουν στον παραδοσιακά συντηρητικό δημοσιογραφικό λόγο, έπεα πτερόεντα στην τηλεόραση, scripta που λίγο μόνο manent στις εφημερίδες. Περνάνε, όπως είναι απολύτως φυσικό, και στα βιβλία, που αυτά μένουν, απαθανατίζοντας προϊόντα ακόμα και της πιο εφήμερης μόδας –αν , εννοείται, πρόκειται όντως για μόδα κι όχι για μονιμότερη τάση.



Φίλος φιλόλογος μού έστειλε ένα πρόχειρο ανθολόγιο απαρεμφάτων από λογοτεχνικό-επιστημονικό βιβλίο (με γενικότερα, όπως φαίνεται, προβληματική μετάφραση: «κουβαλάει το άχθος του», «η ασθενής διήλθε βραχυπρόθεσμη λογοθεραπεία», «ένα απρομελέτητο αποτέλεσμα μιας άσκεφτης αφιέρωσης και παράδοσης στον ερωτικό σύντροφο», ενώ η λίμπιντο μεταφράζεται λιβιδώς κ.ά.):
– «το νόημα της ζωής αγκάλιαζε τους ευρύτερους κύκλους της ζωής και του θανάτου, του πάσχειν και του θνήσκειν»·
– «να αντιμετωπίσουμε ευθαρσώς σύνολη την ποσότητα του πάσχειν»·
– «το πάσχειν και το θνήσκειν είχαν ένα νόημα...»·
– «η εμπειρία εκείνης της υπέρτατης συντροφικότητας, του συνυπάρχειν, που λέγεται αγάπη»·

– «ο τρίτος τρόπος ανακάλυψης ενός νοήματος στη ζωή είναι διά του πάσχειν»·
– «το αναπόδραστο του πάσχειν».
Δηλαδή, το αναπόδραστο του λογιοτατίζειν, το βαναυσολογείν επί της γλώσσης.
[ΠΗΓΗ: απόσπασμα από σχόλιο του Γιάννη Χάρη από τη στήλη του στην Εφημερίδα των Συντακτών ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΝΗΜΗΣ, Σάββατο 31 Οκτωβρίου 2015]

με εικόνα Απαρέμφατα της μόδας από ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΛΕΞΕΩΝ